สำนักงานส่งคำสั่งเร่งด่วนให้อมตะซิตี้ ระยอง-อมตะ ยู แก้ปัญหาน้ำเสียปนเปื้อนคลองสาธารณะ

สำนักงานการนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (สนอ.) ออกคำสั่งเร่งด่วนให้บริษัท อมตะซิตี้ ระยอง จำกัด และบริษัท อมตะ ยู จำกัด ดำเนินการแก้ไขปัญหาน้ำเสียที่ไหลลงสู่ลำคลองสาธารณะ หลังจากมีการร้องเรียนจากประชาชนและสื่อสังคมออนไลน์

นายสุเมธ ตั้งประเสริฐ ผู้ว่าการสนอ. เปิดเผยว่าปัญหาเกิดขึ้นในนิคมอุตสาหกรรมอมตะซิตี้ ระยอง ซึ่งส่งผลกระทบต่อสัตว์น้ำในพื้นที่หมู่ 4 ตำบลพนานิคม อำเภอนิคมพัฒนา จังหวัดระยอง โดยเป็นพื้นที่ใกล้เคียงกับโรงงานบริษัท จงเซ่อ รับเบอร์ (ไทยแลนด์) จำกัด

สนอ. ได้มอบหมายให้สำนักงานนิคมอุตสาหกรรมอมตะซิตี้ ระยอง ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งศูนย์ดำรงธรรมอำเภอนิคมพัฒนา สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดระยอง เทศบาลตำบลพนานิคม อบต.มาบยางพร ผู้นำชุมชน และผู้แทนผู้พัฒนานิคมอุตสาหกรรม ลงพื้นที่ตรวจสอบข้อเท็จจริงอย่างละเอียดระหว่างวันที่ 29-30 มิถุนายน 2569

จากการตรวจสอบพบข้อเท็จจริงสำคัญ 2 จุด ประการแรก ที่ระบบบำบัดน้ำเสียส่วนกลางแห่งที่ 3 ซึ่งอยู่ระหว่างก่อสร้าง ตรวจพบการระบายน้ำจากกิจกรรมก่อสร้างผ่านท่อ ทำให้ดินและโคลนไหลปนเปื้อนลงสู่บ่อน้ำของบุคคลอื่นและลำคลองสาธารณะใกล้เคียง

ประการที่สอง ที่ระบบบำบัดน้ำเสียส่วนกลางแห่งที่ 4 พบว่าปัญหาไม่ได้เกิดจากตัวบ่อพักน้ำล้น เนื่องจากมีการปรับปรุงแก้ไขจากเหตุการณ์เดือนมีนาคมแล้ว แต่พบว่า ระบบสปริงเกอร์ที่ใช้รดน้ำต้นไม้ใช้น้ำที่มีลักษณะสีขุ่น มีกลิ่นเหม็นรุนแรง และมีฟองขังอยู่เป็นปริมาณมาก ก่อนไหลทะลักลงสู่รางระบายน้ำฝนส่วนกลางของนิคมและไหลต่อเนื่องลงสู่ลำคลองสาธารณะภายนอกโครงการ

การกระทำดังกล่าวขัดต่อรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) โครงการนิคมอุตสาหกรรมอมตะซิตี้ ระยอง (ส่วนขยาย) ระยะที่ 6 ซึ่งกำหนดให้ระบบบำบัดน้ำเสียแห่งที่ 4 ระบบ Sequencing Batch Reactor (SBR) ขนาด 20,000 ลบ.ม./วัน ต้องไม่มีการระบายน้ำทิ้งออกนอกพื้นที่โครงการเด็ดขาด (Zero Discharge) และหากนำไปรดน้ำต้นไม้ น้ำนั้นจะต้องผ่านระบบควบคุมคุณภาพผสมน้ำ (Mixed Water Tank) เพื่อควบคุมค่าสารของแข็งละลายน้ำ (TDS) ไม่ให้เกิน 1,300 มิลลิกรัม/ลิตร

สนอ. ได้ออกหนังสือแจ้งคำสั่งเร่งด่วนที่สุด ที่ อก 5105.4.2/ ให้บริษัท อมตะซิตี้ ระยอง จำกัด และบริษัท อมตะ ยู จำกัด ดำเนินการปรับปรุงแก้ไขในหกข้อ

ข้อแรก ระงับการระบายน้ำก่อสร้างแห่งที่ 3 โดยปรับปรุงการระบายน้ำจากการก่อสร้างระบบบำบัดน้ำเสียส่วนกลางแห่งที่ 3 และห้ามมิให้มีน้ำจากกิจกรรมก่อสร้างไหลลงสู่ลำคลองสาธารณะและพื้นที่กรรมสิทธิ์ของบุคคลอื่น

ข้อที่สอง ดำเนินการบล็อคน้ำสีดำที่มีกลิ่นเหม็นบริเวณระบบบำบัดน้ำเสียแห่งที่ 4 ทันที เพื่อมิให้ไหลลงสู่รางระบายน้ำฝนส่วนกลางและคลองสาธารณะ พร้อมห้ามนำน้ำที่มีลักษณะขุ่นและมีกลิ่นเหม็นมารดน้ำต้นไม้ โดยน้ำที่ใช้ต้องเป็นไปตามมาตรฐานที่กฎหมายกำหนด

ข้อที่สาม ตรวจวัดคุณภาพน้ำที่นำมารดน้ำต้นไม้และน้ำในคลองสาธารณะที่ได้รับผลกระทบ พร้อมเร่งปรับปรุงแก้ไขเพื่อฟื้นฟูสภาพแวดล้อมให้กลับคืนสู่สภาพเดิม

ข้อที่สี่ ตรวจสอบความเสียหายและผลกระทบต่อชุมชนโดยรอบ พร้อมกำหนดมาตรการแก้ไขและเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบอย่างเป็นรูปธรรมร่วมกับท้องถิ่น

ข้อที่ห้า ตรวจสอบหาสาเหตุโดยละเอียด และจัดส่งข้อมูลเชิงเทคนิคของระบบบำบัดแห่งที่ 4 ให้แก่สนอ. ทั้งปริมาณน้ำเสียเข้า-ออก ความจุระบบ ขั้นตอนการบำบัด และระบบควบคุมคุณภาพน้ำทิ้ง

ข้อที่หก ปรับปรุงขั้นตอนการทำงาน เครื่องจักร หรืออุปกรณ์ เพื่อวางมาตรการป้องกันไม่ให้น้ำทิ้งเล็ดลอดออกสู่ภายนอกนิคมอุตสาหกรรมอีก

นายสุเมธ กล่าวว่า สนอ. ให้ความสำคัญกับผลกระทบต่อชุมชนและสิ่งแวดล้อมเป็นอันดับแรก โดยได้กำชับให้บริษัท อมตะซิตี้ ระยอง จำกัด และบริษัท อมตะ ยู จำกัด จัดทำแผนการดำเนินการปรับปรุงแก้ไขทั้งหมดเสนอต่อสนอ. เป็นลายลักษณ์อักษรภายใน 6 กรกฎาคม 2569 และย้ำเตือนให้ปฏิบัติตามมาตรการ EIA โครงการส่วนขยายระยะที่ 6 อย่างเคร่งครัด เพื่อสร้างความมั่นใจและความปลอดภัยให้แก่ประชาชนในพื้นที่อย่างยั่งยืน