ม.มหาสารคาม พบนิสิตใหม่ติดพยาธิใบไม้ตับกว่า 4 พันคน ผู้ว่าฯสั่งเร่งแก้ไขจากอาหารปลาร้าดิบ

จังหวัดมหาสารคามเผชิญกับวิกฤตการแพร่ระบาดของพยาธิใบไม้ตับในหมู่นิสิตใหม่ โดยพบว่าจำนวนผู้ติดเชื้อสูงเกินคาด

ในการประชุมเมื่อวันที่ 6 ก.ค. 2569 ที่ศาลากลางจังหวัดมหาสารคาม นายชุมพิชญ์ เดชะรัฐ ผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นประธานการหารือเรื่องการจัดงาน "มหกรรมคนอีสานรุ่นใหม่ปลอดพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี" พร้อมด้วยตัวแทนจากหน่วยงานสุขภาพและมหาวิทยาลัย

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเปิดเผยข้อมูลสถานการณ์ที่น่าวิตกกังวล จากการคัดกรองประชาชนทั่วไปจำนวน 20,000 คน พบอัตราการติดเชื้อประมาณ 11% แต่ในกลุ่มนิสิตใหม่ ตัวเลขสูงกว่ามาก

ที่มหาวิทยาลัยมหาสารคามทำการตรวจคัดกรองนิสิตใหม่ปีการศึกษา 2569 จำนวน 12,733 คน พบติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับถึง 4,233 คน คิดเป็นร้อยละ 33 ขณะที่มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคามตรวจคัดกรองนิสิตใหม่ 1,922 คน พบผู้ติดเชื้อ 380 ราย หรือร้อยละ 19

ผู้ว่าราชการจังหวัดระบุว่าต้นเหตุมาจากพฤติกรรมการบริโภคอาหารของนิสิต โดยเฉพาะการกินส้มตำที่ใส่ปลาร้า ซึ่งอาจไม่ผ่านกระบวนการต้มให้สุกหรือไม่ได้มาตรฐานตามกำหนด ปลาร้าดิบที่มีไข่พยาธิจึงกลายเป็นช่องทางติดเชื้อ หากปล่อยให้เรื้อรังลงไป ภายใน 15-20 ปี กลุ่มนิสิตนี้มีความเสี่ยงจะเป็นมะเร็งท่อน้ำดี

เพื่อแก้ไขปัญหา ผู้ว่าราชการจังหวัดสั่งการให้สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเร่งมาตรการควบคุม โดยจะเชิญเจ้าของร้านส้มตำและร้านอาหารที่ใช้ปลาร้าเข้าร่วมการอบรมในงาน "มหกรรมคนอีสานรุ่นใหม่ปลอดพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี" ที่จัดขึ้นในวันที่ 3 ส.ค. ที่มหาวิทยาลัยมหาสารคาม

นอกจากนี้จะมีการให้ความรู้แก่นิสิตเกี่ยวกับการบริโภคอาหารปลอดพยาธิ และการป้องกันการติดเชื้อจากปลาน้ำจืดชนิดอื่น สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดจะทำการตรวจสอบร้านอาหารโดยเฉพาะร้านส้มตำ และติดป้าย "ร้านนี้ปลาร้าสุก" สำหรับร้านที่ใช้ปลาร้าผ่านการต้มให้สุกแล้ว เพื่อให้นิสิตและประชาชนมีทางเลือกในการบริโภคอย่างปลอดภัย

รองอธิการบดีฝ่ายพัฒนานิสิตของมหาวิทยาลัยมหาสารคามแสดงความตกใจต่อตัวเลขที่สูงมาก โดยเสนอให้มีการคัดกรองนิสิตทั้งหมดและบุคลากรของมหาวิทยาลัยกว่า 50,000 คน เนื่องจากส่วนใหญ่เป็นผู้คนจากภูมิภาคอีสานที่มีนิสัยรับประทานส้มตำ แต่อาจไม่ทราบว่าปลาร้าที่ใช้ได้รับการประมวลผลอย่างถูกต้องหรือไม่ นอกจากนี้ยังเสนอให้มีมาตรการด่วนเชิญผู้ประกอบการร้านอาหารในตลาดและโรงอาหารของมหาวิทยาลัยเข้ารับการอบรมเพื่อให้เข้าใจความเสี่ยงจากปลาร้าดิบและผลกระทบต่อสุขภาพในระยะยาว