งบประมาณปี 70 ประสบวิกฤตโครงสร้าง นักการเมืองชี้ติดกับดักกฎหมาย เตือนนักลงทุนอาจหนีออกจากประเทศ

นักการเมืองฝ่ายค้านออกมาวิจารณ์อย่างหนักหนาสัดส่วนงบประมาณแห่งชาติปีงบประมาณ 2570 ว่าเต็มไปด้วยข้อบกพร่องในการจัดสรรและไม่มีทิศทางชัดเจนสำหรับการพัฒนาประเทศ

สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจากพรรคประชาธิปัตย์ชี้ว่าการแถลงงบประมาณของรัฐบาลใหม่ควรเป็นการพิสูจน์ความพร้อมในการนำแผนนโยบายไปปฏิบัติ แต่ในการอภิปรายงบประมาณชุดแรกนี้ สมาชิกสภาทั้งฝ่ายค้านและฝ่ายรัฐบาลต่างแสดงความกังวลต่อวิธีการจัดสรรเงิน

ผู้วิจารณ์ยกตัวอย่างว่ายุทธศาสตร์ด้านการแก้ปัญหายาเสพติดได้รับการจัดสรรงบประมาณกว่า 9,000 ล้านบาท แต่เกือบครึ่งนั้นไปใช้สำหรับการจัดงานและกิจกรรมต่างๆ ขณะที่งบประมาณเพื่อการป้องกันภัยพิบัติซึ่งประชาชนต้องการจริงๆ กลับได้รับการจัดสรรน้อยมาก นอกจากนี้ยังขาดการจัดสรรงบประมาณให้กับท้องถิ่นเพื่อให้สามารถบริหารจัดการตัวเองได้

ประเด็นปัญหาที่มีความสำคัญยิ่งขึ้นอยู่ที่ระดับโครงสร้างของงบประมาณ ผู้วิจารณ์ระบุว่างบรายจ่ายประจำของรัฐบาลเท่ากับรายได้ทั้งหมดของประเทศที่ 3 ล้านล้านบาท ซึ่งหมายความว่าทุกบาทที่ใช้ลงทุนในงบปี 70 จะต้องมาจากเงินกู้ยืม นี่เป็นสถานการณ์ที่อันตรายเพราะการลงทุนทั้งหมดจะต้องให้ผลตอบแทนที่ดีเพียงพอเพื่อชำระเงินกู้และดอกเบี้ย

รัฐบาลกำลังติดอยู่ในกับดักกฎหมายด้านการเงินการคลัง โดยพระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังมาตรา 20 บังคับให้จัดสรรงบลงทุนอย่างน้อย 20% ของงบประมาณรวม และงบลงทุนแต่ละปีต้องไม่น้อยกว่าเงินกู้ชดเชยการขาดดุล ในขณะเดียวกัน พระราชบัญญัติหนี้สาธารณะกำหนดว่าขาดดุลงบประมาณต้องไม่เกิน 20% ของงบประมาณ

ผู้วิจารณ์เตือนว่าหากโครงสร้างรายได้ของรัฐบาลยังคงลดลงต่อไป ซึ่งเป็นแนวโน้มในช่วง 4-5 ปีที่ผ่านมา จะนำไปสู่สถานการณ์ที่รายจ่ายประจำมากกว่ารายได้ ทำให้ต้องกู้เงินเพื่อจ่ายเงินเดือนข้าราชการ เบี้ยผู้สูงอายุ และชำระหนี้สิน สถานการณ์นี้จะบังคับให้รัฐบาลต้องออกพระราชกำหนดเงินกู้เพิ่มเติมทุกปี

หากรัฐบาลเลือกที่จะแก้ไขกฎหมายเพื่อให้สามารถกู้เงินขาดดุลได้มากขึ้น หรือลดสัดส่วนงบลงทุนลงจาก 20% ผลที่ตามมาจะเป็นการสูญเสียอย่างมหาศาล นักลงทุนทั้งไทยและต่างประเทศจะย้ายออกจากประเทศ เงินบาทจะอ่อนค่าลง เงินเฟ้อจะพุ่งสูงขึ้น และประชาชนจะได้รับผลกระทบจากวิกฤตเศรษฐกิจ

ผู้วิจารณ์ยังชี้ว่าแม้ว่ารองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังตั้งเป้าพาประเทศไทยไปสู่ประเทศรายได้สูงในเวลา 12 ปี โดยต้องลงทุน 30% ของงบประมาณ แต่ในปีปัจจุบันแม้แต่การจัดสรร 20% ก็เกือบจะไม่มีเงินแล้ว นอกจากนี้ยังมีเป้าหมายให้ประเทศไทยเป็นสมาชิก OECD ในปี 2571 ซึ่งต้องให้การจัดเก็บภาษีถึง 35% ของ GDP แต่ประเทศไทยยังห่างไกลมาก

ปัญหาเรื่องรายได้ของรัฐบาลก็ยังคงเป็นข้อเสียหายต่อประชาชน แผนปฏิรูปภาษีของกระทรวงการคลังเพื่อเพิ่มรายได้ 440,000 ล้านบาทต่อปีนั้น 90% มาจากการเพิ่มภาษีมูลค่าเพิ่ม และส่วนที่เหลือมาจากภาษีรายได้บุคคล ทำให้ภาระตกไปที่ประชาชนทั่วไป ขณะที่ไม่มีการพูดถึงการปรับปรุงภาษีนิติบุคคล

ผู้วิจารณ์เรียกร้องให้รัฐบาลทบทวนอัตราภาษีนิติบุคคลให้เหมาะสม เนื่องจากในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา อัตราภาษีนิติบุคคลได้ลดลงจาก 30% เหลือ 20% โดยไม่มีแผนรองรับ ซึ่งถือเป็นความล้มเหลวครั้งใหญ่ของกระทรวงการคลัง ทำให้ประเทศเสียรายได้ให้กับประชากรที่มีฐานะร่ำรวยและเจ้าของหุ้นในประเทศ ในขณะที่คนไทยทั่วไปไม่ได้รับประโยชน์ใดๆ และอัตรา 20% ปัจจุบันจัดเก็บได้จริงเพียง 5% เท่านั้น

ปัญหาทุจริตและการคอร์รัปชั่นเป็นอุปสรรคสำคัญต่อการจัดเก็บภาษี การสำรวจความเห็นของประชาชนโดยคณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบันพบว่ากรมสรรพากรและกรมสรรพสามิตของกระทรวงการคลังติดอันดับต้นๆ ในด้านการเรียกเก็บส่วยมากที่สุด นี่อธิบายได้ว่าทำไมการจัดเก็บภาษีจึงลดลงในช่วงหลายปีที่ผ่านมา

ผู้วิจารณ์เรียกร้องให้รัฐบาลแสดงความจริงใจและจริงจังในการปฏิรูปโครงสร้างงบประมาณของประเทศ โดยพรรคประชาธิปัตย์พร้อมให้ความร่วมมือในการแก้ไขปัญหาเหล่านี้