ผู้เชี่ยวชาญเตือนอันตรายจากการมองหน้าจอนานๆ ส่งผลต่อสุขภาพดวงตา

ในช่วงงาน "Thailand Healthcare 2026 : Longevity อยู่ดี แฮปปี้นาน" ที่จัดขึ้นเมื่อวันที่ 27 มิถุนายน ที่สามย่านมิตรทาวน์ ฮอลล์ ชั้น 5 พญ.ฐิดานันท์ รัตนธรรม ผู้อำนวยการศูนย์จักษุและศูนย์เลสิก โรงพยาบาลกรุงเทพ ได้เน้นย้ำถึงปัญหาสุขภาพตาที่เกิดจากการใช้อุปกรณ์ดิจิทัลต่อเนื่อง

ปัจจุบันประชาชนทั้งหมดใช้เวลาจ้องหน้าจอเพิ่มมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการทำงาน การศึกษา การเล่นเกม หรือการใช้สื่อสังคมออนไลน์ สถานการณ์นี้ส่งผลให้จำนวนผู้ประสบภาวะ Computer Vision Syndrome หรืออาการผิดปกติจากการใช้คอมพิวเตอร์เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ตามที่พญ.ฐิดานันท์ อธิบาย

อาการและสาเหตุของปัญหา

ภาวะนี้มีสัญญาณอยู่ 2 ประเภท ประเภทแรกคือ อาการทางตา ได้แก่ ตาล้า เมื่อยตา ตาแห้ง ตาแดง แสบตา และมองภาพไม่ชัด นอกจากนี้ยังมาพร้อมกับปวดศีรษะ ประเภทที่สองเป็นอาการทางระบบกล้ามเนื้อ เช่น ปวดคอ บ่า ไหล่ และปวดหลัง อาจมีภาวะนิ้วล็อก และอาจส่งผลกระทบต่อการนอนหลับหรือเกิดความเครียด

สาเหตุหลักเกิดจากการใช้สายตาต่อเนื่องโดยไม่ให้พักผ่อน ทำให้กล้ามเนื้อตาเหนื่อยล้า นอกจากนี้ผู้ใช้หน้าจอมักกะพริบตาน้อยลง ซึ่งส่งผลให้น้ำตาระเหยเร็วขึ้นและเกิดภาวะตาแห้งได้ง่ายขึ้น

วิธีการป้องกันและดูแล

พญ.ฐิดานันท์ แนะนำวิธีป้องกันหลายประการ ได้แก่ การจัดท่านั่งให้เหมาะสมและวางหน้าจอในระดับสายตา ควรเว้นระยะห่างจากหน้าจอประมาณ 40 เซนติเมตร ปรับความสว่างของหน้าจอให้สมดุลกับแสงในห้อง และหลีกเลี่ยงการใช้อุปกรณ์ดิจิทัลในที่มืด เนื่องจากจะทำให้ดวงตาต้องเพ่งมากขึ้น

การใช้หลัก 20-20-20 ก็เป็นวิธีที่มีประสิทธิผล นั่นคือ ทุก 20 นาที ให้พักสายตาอย่างน้อย 20 วินาที โดยมองไปยังวัตถุที่อยู่ห่างออกไปประมาณ 20 ฟุต เพื่อให้กล้ามเนื้อตาได้คลายตัว ลดอาการล้าสายตาและปวดศีรษะ

"หลายคนพักจากหน้าจอคอมพิวเตอร์แล้วหยิบโทรศัพท์ขึ้นมาใช้ต่อ ซึ่งไม่ถือว่าเป็นการพักสายตา จึงควรลุกเดิน เปลี่ยนอิริยาบถ หรือมองไปในระยะไกลแทน" พญ.ฐิดานันท์ กล่าว

กรณีพิเศษและคำแนะนำเพิ่มเติม

ผู้ที่มีปัญหาสายตาสั้น สายตายาว หรือสายตาเอียง ควรสวมแว่นสายตาที่มีค่าสายตาถูกต้อง เพราะแม้ค่าสายตาผิดเพียงเล็กน้อยก็อาจทำให้เกิดปวดศีรษะและล้าสายตา ผู้ใส่คอนแทคเลนส์ที่ใช้คอมพิวเตอร์เป็นเวลานาน ควรระวังภาวะตาแห้งและอาจจำเป็นต้องใช้น้ำตาเทียมตามคำแนะนำของจักษุแพทย์

สำหรับเด็ก ผู้ปกครองควรจำกัดเวลาการใช้อุปกรณ์ดิจิทัล เนื่องจากข้อมูลทางการแพทย์ชี้ว่าการใช้หน้าจอนานอาจส่งผลต่อพัฒนาการ สมาธิ และเพิ่มความเสี่ยงสายตาสั้น ควรส่งเสริมให้เด็กออกไปทำกิจกรรมนอกบ้านและพักสายตาเป็นระยะ

พญ.ฐิดานันท์ เน้นว่า "ดวงตาเป็นอวัยวะที่ใช้งานทุกวัน หากมีอาการปวดตา ตาพร่ามัว ตาแห้ง หรือปวดศีรษะจากการใช้หน้าจอเป็นประจำ ไม่ควรปล่อยไว้ ควรเข้ารับการตรวจโดยจักษุแพทย์ เพื่อค้นหาสาเหตุและรักษาอย่างเหมาะสม"

กิจกรรมในงาน

วันอาทิตย์ที่ 28 มิถุนายน เป็นวันสุดท้ายของการจัดงาน ซึ่งยังมีกิจกรรมตรวจสุขภาพฟรีจากโรงพยาบาลชั้นนำ เวทีเสวนาจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ และเวิร์กช็อปด้านสุขภาพตลอดทั้งวัน ปิดท้ายด้วยมินิคอนเสิร์ตจาก PERSES ตั้งแต่เวลา 18.00 น. เป็นต้นไป ประชาชนสามารถเข้าร่วมงานได้ฟรี ระหว่างเวลา 10.00-19.00 น. ณ สามย่านมิตรทาวน์ ฮอลล์ ชั้น 5 เดินทางสะดวกด้วย MRT สถานีสามย่าน ทางออก 2