สศก. นำ Agri-Tech พัฒนา 4 สินค้าเกษตรมูลค่าสูง พร้อมสร้างรูปแบบธุรกิจเพื่อเพิ่มรายได้เกษตรกร

เลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) นายพีรพันธ์ คอทอง ระบุว่าภาครัฐให้ความสำคัญกับการขับเคลื่อนแนวคิด "เกษตรนวัตกรรม เพื่อความยั่งยืนเกษตรกรไทย" เพื่อยกระดับภาคเกษตรไทยให้เป็นเกษตรมูลค่าสูง โดยใช้เทคโนโลยี นวัตกรรม และข้อมูลเชิงเศรษฐกิจการเกษตรเป็นเครื่องมือในการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและสร้างมูลค่าเพิ่ม

การจัดสัมมนาผลงานวิชาการสินค้าเกษตรมูลค่าสูงด้วย Agri-Tech เมื่อเร็วๆ นี้ ที่สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร เป็นเวทีนำเสนอผลการศึกษาและแลกเปลี่ยนองค์ความรู้จากทุกภาคส่วนในการพัฒนาสินค้าเกษตรด้วยเทคโนโลยีและนวัตกรรม

ปัจจุบันสินค้าเกษตรไทยจำนวนมากยังคงอยู่ในรูปแบบสินค้าโภคภัณฑ์พื้นฐาน ทำให้เกษตรกรมักประสบปัญหาเป็น "ผู้รับราคา" จากกลไกตลาด การยกระดับสินค้าเกษตรจึงต้องมุ่งเน้นการสร้างมูลค่าเพิ่มจากจุดเด่นของสินค้า เช่น คุณค่าทางโภชนาการ สารสำคัญ คุณสมบัติเฉพาะของผลผลิต อัตลักษณ์พื้นถิ่น และโอกาสการแปรรูป

สัมมนาครั้งนี้นำเสนอผลการศึกษาเบื้องต้นของนักวิจัยสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรสาขาที่ 1–12 เกี่ยวกับสินค้าเป้าหมาย 4 ชนิด ได้แก่ สับปะรด อะโวคาโด ข้าว และกล้วยหอมทอง ซึ่งเป็นสินค้าที่มีศักยภาพในการพัฒนาในหลายมิติ ตั้งแต่การแปรรูป การสร้างแบรนด์ การพัฒนาผลิตภัณฑ์เฉพาะทาง การเชื่อมโยงตลาด ไปจนถึงการนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมมายกระดับคุณภาพ

ตามที่เลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรเน้นย้ำ จุดสำคัญของการศึกษาคือการจัดทำรูปแบบธุรกิจที่เหมาะสมกับสินค้าแต่ละชนิดและบริบทของแต่ละพื้นที่ โดยพิจารณาศักยภาพการผลิต ต้นทุน มาตรฐานสินค้า ความพร้อมของเกษตรกร ความคุ้มค่าในการลงทุน และโอกาสทางการตลาด เพื่อให้ข้อเสนอการพัฒนาสามารถนำไปใช้ได้จริง

สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรให้ความสำคัญกับแนวคิด Positive List ซึ่งเป็นข้อมูลรับรองคุณสมบัติสำคัญของสินค้าเกษตร เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับอุตสาหกรรมแปรรูป ผู้ประกอบการ และผู้บริโภค การมีข้อมูลสาระสำคัญและคุณค่าทางโภชนาการที่ตรวจสอบได้ตั้งแต่ระดับหน้าฟาร์มจนถึงโรงงานแปรรูป จะช่วยเพิ่มโอกาสให้สินค้าเกษตรไทยต่อยอดสู่ตลาดมูลค่าสูง เช่น ผลิตภัณฑ์สุขภาพ เครื่องสำอาง หรือผลิตภัณฑ์เฉพาะทาง

นอกจากนี้ การสร้างมูลค่าเพิ่มต้องคำนึงถึง Value Capture หรือการส่งต่อมูลค่าเพิ่มให้กลับไปถึงเกษตรกรต้นน้ำ เพื่อให้เกษตรกรได้รับประโยชน์จากมูลค่าที่เพิ่มขึ้นอย่างเหมาะสม ทำให้การพัฒนาห่วงโซ่สินค้าเกษตรเกิดความยั่งยืน และทำให้เกษตรกร ผู้ประกอบการ และผู้บริโภคเติบโตไปพร้อมกัน

กิจกรรมในสัมมนามีการจัดแสดงนิทรรศการ 4 สินค้าเกษตรมูลค่าสูงด้วย Agri-Tech พร้อมเสวนาหัวข้อ "แนวทางการพัฒนาความร่วมมือการบริหารจัดการสินค้าเกษตรแปรรูปมูลค่าสูงด้วยเทคโนโลยีและนวัตกรรมทางการเกษตร" โดยผู้แทนจากภาคเอกชน สถาบันการศึกษา ภาครัฐ และเกษตรกร ร่วมแลกเปลี่ยนมุมมองด้านการตลาด นวัตกรรม การแปรรูป และแนวทางสร้างมูลค่าเพิ่ม

ผลการศึกษาให้ความสำคัญกับการวิเคราะห์เชิงธุรกิจ การศึกษาพฤติกรรมผู้บริโภคและแนวโน้มตลาด โดยเก็บรวบรวมข้อมูลมากกว่า 1,600 ตัวอย่าง ตลอดจนการสังเคราะห์แนวทางพัฒนาสู่รูปแบบธุรกิจใหม่ เพื่อให้เกษตรกร ผู้ประกอบการ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมีข้อมูลประกอบการตัดสินใจผลิต แปรรูป และเชื่อมโยงตลาดได้เหมาะสมกับศักยภาพของพื้นที่

เลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรกล่าวว่าการพัฒนาสินค้าเกษตรมูลค่าสูงจำเป็นต้องวิเคราะห์ข้อมูลแบบ 360 องศา ทั้งด้านการผลิต ตลาด ต้นทุน มาตรฐาน สิ่งแวดล้อม ความคุ้มค่าในการลงทุน การบริหารความเสี่ยง และผลประโยชน์ที่เกษตรกรจะได้รับ เพื่อให้การสื่อสารเชิงนโยบายมีความชัดเจน และทำให้แนวทางการพัฒนาความร่วมมือสามารถนำไปใช้ได้จริงในพื้นที่ เขาเน้นว่าการลงทุนในเรื่องความรู้เป็นการลงทุนที่ตอบแทนคุ้มค่าที่สุด โดยเวทีสัมมนาครั้งนี้เป็นโอกาสสำคัญในการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ สร้างองค์ความรู้ร่วมกัน และนำข้อมูลต่อยอดไปสู่แนวทางการพัฒนาสินค้าเกษตรมูลค่าสูงที่สร้างประโยชน์ให้เกษตรกรไทยอย่างยั่งยืน