อาหารใดเพิ่มความเสี่ยงมะเร็งลำไส้ และควรกินอะไรเพื่อป้องกัน

ประเภทอาหารที่เพิ่มความเสี่ยงต่อมะเร็งลำไส้

โรงพยาบาลกรุงเทพคริสเตียนได้เผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับอาหารที่มีผลต่อการเกิดมะเร็งลำไส้ โดยระบุหมวดหมู่อาหารที่ควรหลีกเลี่ยง

อาหารแปรรูปสูง เป็นผลิตภัณฑ์ที่ผ่านขั้นตอนการแปรรูปทางเคมีมากมาย มีการเติมสารเติมแต่งและสารยืดอายุ โดยทั่วไปจะมีปริมาณไขมัน น้ำตาล เกลือ และแป้งขัดสีสูง แต่มีสารอาหารและใยอาหารน้อย ตัวอย่างเช่น น้ำอัดลม ขนมขบเคี้ยว เค้กสำเร็จรูป มาการีน บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป และแฮมเบอร์เกอร์

อาหารปิ้งย่างและทอดซ้ำ มีสารโพลีไซคลิก อโรมาติก ไฮโดรคาร์บอน (PAH) ซึ่งเป็นสารก่อมะเร็งที่เกิดจากกระบวนการประกอบอาหาร

อาหารที่ขึ้นราง่าย เช่น พริกแห้ง กระเทียม และถั่วลิสง

อาหารหมักดองและสำเร็จรูป ที่ใส่สี รมควัน หรือดินประสิว เช่น ไส้กรอก แหนม และปลาร้า

อาหารปรุงไม่สุก อาจทำให้เกิดการติดเชื้อพยาธิ ส่งผลให้เกิดการอักเสบเรื้อรัง

เนื้อแดง มีสารฮีม (heme) ที่หากรับประทานมากเกินไปอาจกระตุ้นเซลล์มะเร็งให้เติบโต แม้ว่าเนื้อแดงมีคุณค่าทางโภชนาการ แต่ควรรับประทานในปริมาณเหมาะสม กองทุนวิจัยมะเร็งโลกแนะนำให้รับประทานไม่เกิน 500 กรัมต่อสัปดาห์ หรือประมาณ 5 ช้อนโต๊ะต่อวัน และเสริมด้วยโปรตีนจากแหล่งอื่น เช่น ไข่ เต้าหู้ และถั่ว

อาหารที่ช่วยลดความเสี่ยง

แม้ว่าปัจจุบันยังไม่มีอาหารใดที่ป้องกันมะเร็งลำไส้ได้อย่างแน่นอน แต่สามารถเลือกรับประทานอาหารที่ดูแลลำไส้ เสริมสร้างภูมิคุ้มกัน และมีฤทธิ์ต้านการอักเสบ

อาหารหมักและโปรไบโอติก เช่น นมเปรี้ยว โยเกิร์ต และกิมจิ ช่วยปรับสมดุลจุลินทรีย์ในลำไส้ ทำให้แบคทีเรียดีเพิ่มขึ้นและแบคทีเรียไม่ดีลดลง

ผักผลไม้หลากสี มีสารต้านอนุมูลอิสระและโพลิฟีนอล ช่วยลดการอักเสบและปรับปรุงระบบขับถ่าย

• สีแดง: มีไลโคปีน พบในมะเขือเทศ พริกแดง บีทรูท และแอปเปิ้ลสีแดง
• สีเหลืองและส้ม: มีวิตามินเอและเบต้าแคโรทีน พบในฟักทอง แครอท และส้ม
• สีเขียว: มีแอลฟาแคโรทีนและคลอโรฟิลล์ พบในผักโขม คะน้า บล็อคโคลี่
• สีม่วง: มีแอนโทไซยานิน พบในกะหล่ำม่วง ดอกอัญชัน บลูเบอร์รี่ ลูกพรุน และข้าวเหนียวดำ
• สีขาว: มีแซนโทน พบในกระเทียม กล้วย ขิง หัวไชเท้า กะหล่ำ และเห็ดต่างๆ

ธัญพืชและถั่ว เช่น ข้าวกล้อง ลูกเดือย อัลมอนด์ เม็ดมะม่วงหิมพานต์ พิตาชิโอ และถั่วขาว ช่วยรักษาระดับน้ำตาลให้สมดุล และใยอาหารในธัญพืชช่วยปรับปรุงระบบขับถ่าย

เครื่องเทศ หลายชนิดมีสรรพคุณลดการอักเสบและกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกัน เช่น พริก ขมิ้น กระเทียม และขิง

การดูแลตนเองและอื่นๆ

นอกจากการเลือกสรรอาหาร ควรออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ควบคุมน้ำหนักตัว และหลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์และการสูบบุหรี่

สำหรับผู้ที่มีโรคประจำตัว ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเปลี่ยนแปลงการรับประทานอาหาร เนื่องจากแนวทางการบริโภคเพื่อลดความเสี่ยงมะเร็งลำไส้อาจขัดกับแนวทางสำหรับโรคอื่น

การรับประทานอาหารหลังผ่าตัดมะเร็งลำไส้

ในช่วง 1-2 วันแรกหลังการผ่าตัด แพทย์มักให้ผู้ป่วยงดอาหารหรือรับประทานเฉพาะอาหารเหลว เช่น ซุปใส เมื่อร่างกายสามารถปรับสภาพได้แล้ว จะค่อยๆ เปลี่ยนเป็นอาหารที่มีความข้นมากขึ้นในปริมาณน้อย เช่น ซุปข้น โจ๊กเหลว โยเกิร์ต และไข่ตุ๋น

ต่อมาจะปรับไปรับประทานอาหารอ่อน เช่น ปลานึ่ง ไก่นึ่ง และผักต้ม ก่อนเปลี่ยนเป็นอาหารปกติ ระยะเวลาของการปรับอาหารแต่ละขั้นตอนขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์ โดยพิจารณาจากสภาพร่างกายของผู้ป่วยแต่ละราย