กระทรวงพาณิชย์ขยายมาตรการปราบปรามการใช้คนไทยเป็นนอมินีอย่างเข้มงวด

กรมพัฒนาธุรกิจการค้า ภายใต้กระทรวงพาณิชย์ ได้ประกาศผลการปราบปรามการใช้คนไทยเป็นตัวแทนอำพราง (Nominee) ในการประกอบธุรกิจต่างชาติ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความสำเร็จของมาตรการควบคุมที่เข้มงวด

นายพูนพงษ์ นัยนาภากรณ์ อธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เปิดเผยว่า ตามนโยบายของรองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ ได้มีการเพิ่มการควบคุมในการรับจดทะเบียนประกอบธุรกิจเพื่อป้องกันปัญหานอมินี ผลจากการดำเนินการในช่วง 8 เดือนที่ผ่านมาแสดงให้เห็นถึงการลดลงของธุรกิจเสี่ยงถึง 65%

ในการตรวจสอบเชิงลึก กรมฯ ได้ลงพื้นที่ในทั้งสิ้น 34 พื้นที่ ครอบคลุม 11 จังหวัดสำคัญ ได้แก่ กรุงเทพมหานคร ชลบุรี สมุทรปราการ สมุทรสาคร สมุทรสงคราม ราชบุรี ภูเก็ต กระบี่ สุราษฎร์ธานี เชียงใหม่ และตาก ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2568 ถึง 22 มิถุนายน 2569 โดยตรวจสอบบริษัทกลุ่มเสี่ยง 3,294 ราย

ปัญหานอมินีที่พบบ่อยที่สุด คือ การใช้ผู้ทำบัญชีหรือพนักงานของสำนักงานบัญชี/สำนักงานกฎหมาย เป็นผู้ถือหุ้นหรือกรรมการ ซึ่งจ้างโดยชาวต่างชาติ นอกจากนี้ยังพบการใช้พนักงานคนไทยของธุรกิจต่างชาติเองเป็นผู้ถือหุ้น

ปัญหาดังกล่าวแบ่งออกเป็น 3 รูปแบบหลัก ได้แก่ การจัดตั้งนิติบุคคลด้วยสัดส่วนคนไทยและต่างชาติในอัตรา 51:49 การจัดตั้งนิติบุคคลที่ต่างด้าวถือหุ้นตั้งแต่ 50% ขึ้นไป และการจัดตั้งนิติบุคคลด้วยคนไทย 100% แล้วหลังจากนั้นแก้ไขเป็นผู้ถือหุ้นต่างชาติ รวมถึงการกำหนดให้กรรมการต่างชาติมีอำนาจลงนาม

กรมฯ ได้ยกระดับมาตรการตรวจสอบก่อนจดทะเบียน โดยกำหนดให้ผู้ถือหุ้นไทยที่ลงทุนร่วมกับต่างชาติ (โดยชาวต่างชาติลงทุนไม่ถึงครึ่ง) ต้องแสดงหลักฐานทางการเงิน (Bank Statement) ย้อนหลัง 3 เดือน เพื่อพิสูจน์ความสามารถในการลงทุนที่แท้จริง มาตรการนี้บังคับใช้ตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 ส่งผลให้บริษัทกลุ่มเสี่ยงลดลง 51.05% ในช่วง 1 มกราคม – 31 มีนาคม 2569 เมื่อเทียบกับปีก่อน

หลังจากเพิ่มมาตรการยืนยันการลงทุนเพิ่มเติมเมื่อ 1 เมษายน 2569 ผลสำเร็จยิ่งเด่นชัดมากขึ้น บริษัทกลุ่มเสี่ยงลดลงอีก 65.22% ในช่วง 1 เมษายน – 31 พฤษภาคม 2569 กรมฯ ยังเตรียมออกมาตรการเข้มเพิ่มเติม คาดว่าจะบังคับใช้ 1 สิงหาคม 2569 (อยู่ระหว่างรับฟังความคิดเห็น)

สำหรับมาตรการหลังจดทะเบียน กรมฯ ได้เพิ่มความเข้มงวดในการจดทะเบียนแก้ไขเปลี่ยนแปลงข้อมูลนิติบุคคล การคัดกรองบริษัทกลุ่มเสี่ยงที่มีต่างด้าวถือหุ้นในสัดส่วน 0.01 – 49.99% และการวิเคราะห์พฤติกรรมของนิติบุคคลที่มีความเสี่ยงสูง

กรมฯ ได้ตรวจสอบบัญชีและงบการเงินของบริษัทกลุ่มเสี่ยง 3,294 ราย พร้อมส่งข้อมูลให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการตามกฎหมาย โดยส่งข้อมูลให้กรมสรรพากรตรวจสอบภาษี 14,800 ราย กรมที่ดิน 7,394 ราย สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน 534 ราย กรมสอบสวนคดีพิเศษ 2,236 ราย และกองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเศรษฐกิจ 2,257 ราย

นอกจากนี้ยังส่งข้อมูลให้สำนักงานประกันสังคม 137 ราย กองบัญชาการตำรวจนครบาล 53 ราย ชุดเฉพาะกิจสำนักงานตำรวจแห่งชาติ 2,713 ราย สำนักงานคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า 15 ราย และศูนย์ต่อต้านการฉ้อโกงออนไลน์ 2,094 ราย

ตามข้อสั่งการของนายกรัฐมนตรี นายอนุทิน ชาญวีรกูล กรมฯ ได้ขยายผลตรวจสอบไปยังสำนักงานบัญชีในพื้นที่แหล่งท่องเที่ยว 8 จังหวัด ได้แก่ ชลบุรี เชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน ประจวบคีรีขันธ์ สุราษฎร์ธานี ภูเก็ต กระบี่ และพังงา

ผลการตรวจสอบพบสำนักงานบัญชี 29 สำนักงาน และผู้ทำบัญชี 140 คน ที่เข้าไปถือหุ้นในบริษัทที่มีชาวต่างชาติร่วมลงทุน 2,040 บริษัท โดยมูลค่าหุ้นรวม 2,528 ล้านบาท มีบริษัทที่ผู้ทำบัญชีเป็นผู้ถือหุ้นเพียงคนเดียว 212 บริษัท มูลค่าหุ้นรวม 247 ล้านบาท ข้อมูลดังกล่าวได้ส่งให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการตามกฎหมายแล้ว

นายพูนพงษ์ กล่าวว่า การดำเนินการนี้เป็นผลจากการบูรณาการความร่วมมือระหว่างกรมพัฒนาธุรกิจการค้าและหน่วยงานพันธมิตร 23 หน่วยงาน ภายใต้บันทึกข้อตกลงความร่วมมือ "ลบรอยร้าวเศรษฐกิจ ร่วมพิชิตนอมินี" ซึ่งช่วยยกระดับประสิทธิภาพในการเฝ้าระวัง ป้องกัน ปราบปราม และดำเนินคดีกับผู้กระทำความผิด สะท้อนถึงความมุ่งมั่นของภาครัฐในการสร้างสภาพแวดล้อมทางธุรกิจที่โปร่งใส เป็นธรรม และสร้างความเชื่อมั่นให้แก่นักลงทุนทั้งในและต่างประเทศอย่างยั่งยืน