กว่า 7 ใน 10 เด็กไทยเล่นจอมากกว่า 1 ชั่วโมง รองนายกฯ สั่งออกมาตรการควบคุมเข้มงวด

ในการประชุมกรรมการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ครั้งที่ 5 เมื่อวันที่ 21 มิถุนายน 2569 นายทรงศักดิ์ ทองศรี รองนายกรัฐมนตรี ซึ่งดำรงตำแหน่งประธานกรรมการ ได้เปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับพฤติกรรมการใช้อินเทอร์เน็ตของคนไทย

ตามการศึกษาของสสส. พบว่าคนไทยโดยเฉลี่ย 93.10% ใช้งานอินเทอร์เน็ต โดยใช้เวลาบนสื่อออนไลน์เฉลี่ย 7 ชั่วโมง 54 นาทีต่อวัน สถานการณ์ที่น่าเป็นห่วงคือกลุ่มเด็กอายุ 0-2 ปี ซึ่ง 72.6% ใช้เวลาหน้าจอเกินกว่า 1 ชั่วโมงต่อวัน

นายทรงศักดิ์ ชี้ให้เห็นว่าการใช้จอมากเกินไปในวัยเด็กส่งผลกระทบต่อพัฒนาการและสุขภาวะในทุกด้าน เด็กไทยกำลังเผชิญกับภัยออนไลน์หลายประเภท ได้แก่ การถูกกลั่นแกล้งออนไลน์ ภัยคุกคามทางเพศ และการติดพนันออนไลน์ ซึ่งนำไปสู่ผลกระทบด้านสุขภาพ จิตใจ และปัญหาหนี้สิน

นอกจากนี้ การโฆษณาและการค้นขายผ่านสื่อออนไลน์ยังสร้างค่านิยมที่ไม่เอื้อต่อสุขภาวะ โดยเฉพาะการส่งเสริมการสูบบุหรี่ไฟฟ้า ซึ่งทำให้จำนวนเยาวชนที่สูบบุหรี่ไฟฟ้าเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

รองนายกฯ มอบหมายให้สสส. สรุปประเด็นข้อเสนอเกี่ยวกับการลดเวลาการใช้หน้าจอของเด็กและเยาวชน เพื่อนำไปบูรณาการกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และพิจารณาว่าจำเป็นต้องออกข้อกำหนดหรือระเบียบเพิ่มเติมหรือไม่

นพ.พงศ์เทพ วงศ์วัชรไพบูลย์ ผู้จัดการกองทุนสสส. กล่าวว่าองค์กรจะศึกษาผลกระทบของมาตรการจำกัดเวลาการใช้หน้าจอสื่อออนไลน์ของเด็กและเยาวชน โดยอ้างอิงจากประสบการณ์ของประเทศต่างๆ ที่ได้บังคับใช้แล้ว

ออสเตรเลียเป็นตัวอย่างที่น่าสนใจ ประเทศนี้ออกกฎหมายห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 16 ปี ใช้งานสื่อสังคมออนไลน์ โดยกำหนดบทลงโทษบริษัทแพลตฟอร์มที่ละเมิดกฎหรือไม่คัดกรองการใช้งานของเด็กได้สูงสุด 49.5 ล้านดอลลาร์ออสเตรเลีย (ประมาณ 1,130 ล้านบาท)

สสส. ได้ลงนามบันทึกข้อตกลงร่วมกับกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (DE) เพื่อขับเคลื่อนกฎหมายและกลไกเชิงนโยบายคุ้มครองเด็กจากสื่อออนไยน์ให้สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน

การทำงานของทั้งสองหน่วยงานครอบคลุมหลายด้าน เช่น การเฝ้าระวังภัยออนไลน์ที่ส่งผลต่อสุขภาวะ การพัฒนาระบบแจ้งเบาะแสและติดตามเว็บไซต์ผิดกฎหมาย เช่น บุหรี่ไฟฟ้าและพนันออนไลน์ การกำกับดูแลให้แพลตฟอร์มออนไลน์ปิดบล็อกเว็บไซต์อันตราย พัฒนา "อาสาสมัครดิจิทัล" และขับเคลื่อนสังคมแห่งการเรียนรู้

ยุทธศาสตร์การป้องกันภัยออนไลน์ของสสส. ประกอบด้วย 4 ด้าน ได้แก่ การเสริมภูมิคุ้มกันโดยพัฒนาทักษะเท่าทันสื่อและดิจิทัล พัฒนาเครื่องมือและกระบวนการเรียนรู้ในโรงเรียนและชุมชน การสื่อสารเชิงรุกผ่านการรณรงค์สร้างค่านิยมที่เหมาะสม และการผสานความร่วมมือระหว่างภาครัฐ เอกชน และประชาสังคม