ภราดร เตือนการตัดสินใจยกเลิก TH-AI Passport ล่วงหน้า อาจเสี่ยงให้ประเทศเสียโอกาส

รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ย้ำความจำเป็นในการแยกแยะระหว่างการตรวจสอบโครงการกับการสั่งยกเลิก พร้อมเตือนว่าการสรุปผลก่อนที่จะมีข้อยุติจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอาจนำไปสู่ผลกระทบที่ร้ายแรง

ภราดร ปริศนานันทกุล กล่าวเมื่อวันที่ 21 มิถุนายน 2569 ว่า ฝ่ายค้านเรียกร้องให้ยกเลิกโครงการ TH-AI Passport โดยอ้างเหตุผลเกี่ยวกับความคุ้มค่า ความซ้ำซ้อนกับบริการ AI ที่มีอยู่ และข้อกังวลด้านกฎหมายและความมั่นคง อย่างไรก็ตาม เขาเน้นว่าการตรวจสอบการใช้งบประมาณและการดำเนินงานของภาครัฐถือเป็นสิทธิและหน้าที่ของฝ่ายค้าน ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อประชาชนและสังคมโดยรวม

"การตรวจสอบควรตั้งอยู่บนข้อเท็จจริงและกระบวนการที่เป็นธรรม ไม่ใช่การสรุปผลล่วงหน้า" ภราดรกล่าว เขาเพิ่มเติมว่า หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับกฎหมาย ความคุ้มค่า หรือความปลอดภัยของข้อมูล ก็ควรเปิดเผยข้อมูลและตรวจสอบอย่างถ่องแท้ แต่การเรียกร้องให้ยกเลิกทันทีขณะที่ยังไม่มีข้อสรุปว่าโครงการผิดกฎหมายหรือสร้างความเสียหาย อาจสร้างผลกระทบอีกด้านหนึ่งที่สังคมต้องพิจารณา

ภราดรชี้ว่า ประเทศไทยกำลังอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจดิจิทัลและการแข่งขันด้าน AI ขณะที่หลายประเทศทั่วโลกเร่งลงทุนในโครงสร้างพื้นฐาน เทคโนโลยี และการพัฒนาทักษะประชาชน การมีข้อถกเถียงเกี่ยวกับความเหมาะสมของโครงการเป็นเรื่องปกติ แต่ไม่ควรสิ้นสุดด้วยการปิดกั้นความพยายาม

"การบอกว่ามี AI ฟรีอยู่แล้วจึงไม่จำเป็นต้องมีโครงการนี้ เป็นการมองเพียงมิติเดียว คำถามสำคัญไม่ใช่ว่ามีของฟรีหรือไม่ แต่คือคนไทยทุกกลุ่มสามารถเข้าถึงเครื่องมือที่มีคุณภาพและนำไปใช้เพิ่มศักยภาพในการศึกษา การทำงาน และการแข่งขันทางเศรษฐกิจได้จริงหรือไม่" ภราดรระบุ

ภราดรเตือนว่า นักวิชาการและผู้เชี่ยวชาญหลายฝ่ายออกมาเตือนว่า หากภาครัฐตัดสินใจยกเลิกโครงการโดยปราศจากข้อยุติทางกฎหมายหรือข้อเท็จจริงที่ชัดเจน อาจนำไปสู่ข้อพิพาททางสัญญาและภาระค่าเสียหายที่ประชาชนต้องรับผิดชอบในอนาคต นอกจากนี้ยังส่งผลต่อความเชื่อมั่นของภาคเอกชนและนักลงทุนที่ต้องการร่วมพัฒนาเทคโนโลยีในประเทศไทย

ภราดรเสนอว่า ทางออกที่ดีที่สุดคือเปิดให้มีการตรวจสอบอย่างเต็มที่ พร้อมเปิดข้อมูลต่อสาธารณะอย่างโปร่งใส เพื่อให้ผู้เชี่ยวชาญ ภาคประชาชน และทุกฝ่ายเข้ามามีส่วนร่วมตรวจสอบ หากพบความไม่ชอบด้วยกฎหมาย ก็ต้องดำเนินการตามกฎหมาย หากพบว่าไม่คุ้มค่า ก็ต้องปรับปรุงหรือยุติ แต่หากอยู่ในกระบวนการตรวจสอบ ไม่ควรมีใครรีบตัดสินล่วงหน้า

"การตรวจสอบคือกลไกสำคัญของระบอบประชาธิปไตย แต่การตัดสินล่วงหน้าไม่ใช่การตรวจสอบ หากสังคมต้องการคำตอบที่ถูกต้องที่สุด ก็ควรปล่อยให้ข้อเท็จจริงทำงานและตัดสินกันบนข้อมูล ไม่ใช่บนกระแสทางการเมือง" ภราดรกล่าว

เขาย้ำว่า ฝ่ายค้านมีหน้าที่ตรวจสอบ รัฐบาลมีหน้าที่ชี้แจง แต่ไม่มีฝ่ายใดควรมีสิทธิ์ตัดสินความจริงแทนกระบวนการตรวจสอบของประเทศ