สมาคมทันตแพทย์ไทยเตือนภัย "นิโคตินถุง" ไม่ใช่ผลิตภัณฑ์ปลอดภัย ต้องควบคุมเข้มก่อนปัญหาลุกลาม

วิชาชีพทันตแพทย์ของไทยได้เตือนอย่างชัดเจนว่า Nicotine Pouches หรือนิโคตินถุงไม่ได้เป็นทางเลือกที่ปลอดภัย แม้ว่าผลิตภัณฑ์นี้ไม่มีการเผาไหม้และไม่ปล่อยควัน

ในการจัดเวทีเสวนาวิชาการ "LUNCH SYMPOSIUM 2026: WHAT DENTISTS SEE" เมื่อวันที่ 18 มิถุนายน 2569 ที่โรงแรมเซ็นทาราแกรนด์ บางกอก คอนเวนชัน เซ็นเตอร์ แอท เซ็นทรัลเวิลด์ ทันตแพทยสมาคมแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ร่วมกับสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ องค์การอนามัยโลก ประจำประเทศไทย และภาคีเครือข่าย ได้นำเสนอผลการวิจัยและความเห็นของวิชาชีพ

ผศ.ดร.ทพ.ณัฐวุธ แก้วสุทธา คณบดีคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ อธิบายว่า นิโคตินถุงใช้โดยการวางไว้ระหว่างริมฝีปากกับเหงือน เพื่อให้นิโคตินดูดซึมผ่านเยื่อบุช่องปากเข้าสู่กระแสเลือด การสัมผัสกับเนื้อเยื่ออ่อนโดยตรงเป็นเวลานานอาจทำให้เกิดการระคายเคือง รอยแดง เหงือกอักเสบ และเหงือกร่น

"ในประเทศไทย เราเคยพบผู้ใช้รายหนึ่งที่ใช้นิโคตินถุงต่อเนื่องประมาณ 5-6 เดือน เมื่อนำชิ้นเนื้อไปตรวจพบการเปลี่ยนแปลงทางพยาธิวิทยาที่มีความเสี่ยง แม้ยังเร็วเกินไปที่จะบอกว่าจะกลายเป็นมะเร็งหรือไม่ แต่สิ่งที่ยืนยันได้คือ เนื้อเยื่อในช่องปากได้รับผลกระทบแล้ว" ผศ.ดร.ทพ.ณัฐวุธ กล่าว

หากผู้ใช้สัมผัสซ้ำในบริเวณเดิมเป็นเวลานาน ผู้ใช้บางรายอาจพบรอยฝ้าขาวหรือรอยโรคที่มีลักษณะหนาตัวขึ้น ซึ่งแสดงให้เห็นว่าเนื้อเยื่อในช่องปากไม่ได้อยู่ในสภาพปกติ และอาจพัฒนาไปสู่รอยโรคเสี่ยงมะเร็งได้

ผศ.ดร.ทพ.ณัฐวุธ ย้ำว่า แม้ถุงนิโคตินจะไม่มีการเผาไหม้ แต่ไม่ได้หมายความว่าผลิตภัณฑ์ดังกล่าวปลอดภัย เพราะนิโคตินยังคงส่งผลต่อสมอง ระบบหัวใจและหลอดเลือด และทำให้เกิดการเสพติดได้ ผู้ที่ไม่เคยได้รับนิโคตินมาก่อนอาจมีอาการใจสั่น หน้ามืด เวียนศีรษะ คลื่นไส้ หรืออาเจียน

"อันตรายน้อยกว่า ไม่ได้มีความหมายเดียวกับคำว่า ปลอดภัย และประชาชนไม่จำเป็นต้องเลือกระหว่างบุหรี่มวน บุหรี่ไฟฟ้า หรือนิโคตินถุง เพราะทางเลือกที่ปลอดภัยที่สุดคือการไม่เริ่มใช้ผลิตภัณฑ์นิโคตินตั้งแต่แรก" ผศ.ดร.ทพ.ณัฐวุธ กล่าว

ทพ.อดิเรก ศรีวัฒนาวงษา ประธานโครงการทันตบุคลากรไทยเพื่อการควบคุมยาสูบและบุหรี่ไฟฟ้า ชี้ให้เห็นว่า แม้การสูบบุหรี่ในประเทศไทยมีแนวโน้มลดลง แต่อุตสาหกรรมยาสูบได้ปรับตัวผ่านผลิตภัณฑ์นิโคตินรูปแบบใหม่ โดยเฉพาะนิโคตินถุง ซึ่งกำลังได้รับความสนใจมากขึ้น และอาจสร้างความเข้าใจผิดว่าเป็นผลิตภัณฑ์ที่ปลอดภัยกว่า

"ในฐานะวิชาชีพที่ทำงานใกล้ชิดกับสุขภาพช่องปากของประชาชน เราเริ่มเห็นสัญญาณเตือนสำคัญ ทั้งผลกระทบต่อเนื้อเยื่อในช่องปาก ความเสี่ยงของการเสพติดนิโคตินในเด็กและเยาวชน ตลอดจนความท้าทายด้านการสื่อสารสาธารณะและการกำหนดนโยบาย ซึ่งภาครัฐควรกำหนดนโยบายและออกกฎหมายควบคุมอย่างจริงจัง ก่อนที่จะลุกลามเกินแก้ไข" ทพ.อดิเรก กล่าว

เวทีเสวนาครั้งนี้ได้รับการสนับสนุนจากผู้ทรงคุณวุฒิจากหลายภาคส่วน ได้แก่ ดร.สุชีรา บรรลือสินธุ์ ผู้แทนองค์การอนามัยโลก ที่นำเสนอทิศทางและบทเรียนจากนานาชาติ รศ.ภก.ดร.วิทยา กุลสมบูรณ์ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิสสส. ที่วิเคราะห์การแพร่กระจายของผลิตภัณฑ์นิโคตินและกลยุทธ์การตลาด นพ.ชยนันท์ สิทธิบุศย์ รักษาการผู้ทรงคุณวุฒิ กรมควบคุมโรค ที่ชี้ให้เห็นความท้าทายเชิงนโยบายสาธารณสุข และรศ.ดร.จินตนา ยูนิพันธุ์ ผู้อำนวยการศูนย์บริการเลิกบุหรี่ทางโทรศัพท์แห่งชาติ 1600

รศ.ทพญ.ดร.ศิริวิมล ศรีสวัสดิ์ นายกทันตแพทยสมาคมแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ประกาศเจตนารมณ์ในนามของวิชาชีพทันตแพทย์ โดยย้ำว่า ผลิตภัณฑ์นิโคตินถุงมิใช่ทางเลือกที่ปลอดภัยอย่างที่มีการกล่าวอ้าง เพราะสัมผัสกับเยื่อบุช่องปากโดยตรง เพิ่มความเสี่ยงต่อรอยโรค มะเร็งช่องปาก และอาจส่งผลต่อระบบหัวใจ หลอดเลือด ระบบประสาท และพัฒนาการทางสมองของเด็กและเยาวชน

"ในนามของทันตแพทยสมาคมแห่งประเทศไทยฯ และวิชาชีพทันตแพทย์ ขอประกาศเจตนารมณ์อย่างชัดเจนว่ายินดีสนับสนุนนโยบายห้ามผลิต ห้ามนำเข้า และห้ามขายนิโคตินถุงในประเทศไทยอย่างเต็มที่ พร้อมเรียกร้องให้มีการกำกับดูแลนิโคตินถุงในทางกฎหมายเสมือนบุหรี่ไฟฟ้า มิใช่ปล่อยให้สามารถจำหน่ายได้ดังเช่นที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน" รศ.ทพญ.ดร.ศิริวิมล กล่าว

นายกทันตแพทยสมาคมแห่งประเทศไทยฯ ย้ำว่า จุดยืนดังกล่าวตั้งอยู่บนความห่วงใยต่อสุขภาพของประชาชน โดยเฉพาะเด็กและเยาวชน พร้อมยืนยันว่า ทันตแพทยสมาคมฯ พร้อมจับมือกับกระทรวงสาธารณสุข สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ สายด่วนเลิกบุหรี่ และภาคีเครือข่ายทุกภาคส่วน เพื่อขับเคลื่อนการปกป้องสุขภาพช่องปากและสุขภาพโดยรวมของคนไทยในระยะยาว