รัฐมนตรีเกษตรเดินหน้าขยายข้าวคาร์บอนต่ำสู่นาแปลงใหญ่ พุ่งสร้างไทยเป็นศูนย์กลางการผลิตระดับโลก

นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้ลงพื้นที่ศึกษาการผลิตข้าวคาร์บอนต่ำที่กลุ่มแปลงใหญ่เกษตรสมัยใหม่ในอำเภอเดิมบางนางบวช จังหวัดสุพรรณบุรี เพื่อติดตามความคืบหน้าของนโยบายสนับสนุนการผลิตข้าวที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม รวมทั้งรับฟังข้อเสนอแนะจากชุมชนเกษตรกรในพื้นที่

ปัจจุบันอุตสาหกรรมข้าวไทยเผชิญกับความท้าทายที่หลากหลาย ตั้งแต่ต้นทุนการผลิตที่เพิ่มสูงขึ้น ความเสี่ยงจากภัยแล้งและการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ ไปจนถึงการแข่งขันด้านราคาในตลาดโลก ตลาดระดับนานาชาติมีแนวโน้มให้ความสำคัญมากขึ้นกับคุณภาพ ความปลอดภัย การตรวจสอบความเป็นมาของผลิตภัณฑ์ และวิธีการผลิตที่รักษาสิ่งแวดล้อม เหตุนี้เกษตรกรจึงต้องปรับตัวไปสู่เกษตรกรรมสมัยใหม่ที่อาศัยความรู้ เทคโนโลยี และการรวมตัวของกลุ่มเกษตรกรเป็นแรงขับเคลื่อน

กรมการข้าวได้รับมอบหมายให้ดำเนินการสี่ด้านหลักเพื่อขยายการผลิตข้าวคาร์บอนต่ำ ประการแรก ขยายผลผ่านศูนย์ข้าวชุมชนและแปลงใหญ่ โดยคัดเลือกพื้นที่และกลุ่มเกษตรกรที่มีความพร้อม ใช้ศูนย์ข้าวชุมชน กลุ่มแปลงใหญ่ และเกษตรกรต้นแบบเป็นช่องทางหลักในการเผยแพร่เทคโนโลยี ผลิตเมล็ดพันธุ์คุณภาพ รวบรวมข้อมูล และเชื่อมโยงตลาด

ประการที่สอง ยกระดับเมล็ดพันธุ์ งานวิจัย และเทคโนโลยีเพื่อลดต้นทุนการผลิต เร่งการผลิตและการกระจายเมล็ดพันธุ์ที่มีคุณภาพให้เพียงพอ พร้อมพัฒนาวิธีการและเทคโนโลยีใหม่ที่ช่วยลดต้นทุน เพิ่มประสิทธิภาพการใช้น้ำ ลดการเผาฟาง ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และสร้างมูลค่าเพิ่มให้ผลผลิต

ประการที่สาม พัฒนามาตรฐานและระบบข้อมูลข้าวคาร์บอนต่ำ โดยสร้างมาตรฐานที่เกษตรกรสามารถเข้าร่วมได้ตามความพร้อม พร้อมจัดตั้งระบบติดตาม วัด และตรวจสอบย้อนกลับที่น่าเชื่อถือ ผ่านการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและข้อมูลรายแปลง เพื่อลดภาระและค่าใช้จ่ายในการรับรองของเกษตรกร

ประการที่สี่ เชื่อมโยงการผลิต การแปรรูป และตลาด โดยบูรณาการความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และผู้ประกอบการ เพื่อนำข้าวคุณภาพและข้าวคาร์บอนต่ำสู่ตลาด พัฒนาการแปรรูป สร้างแบรนด์ และเพิ่มมูลค่า พร้อมกำหนดเป้าหมายและระบบติดตามผลที่ชัดเจน

นายสุริยะ เน้นว่า ข้าวคาร์บอนต่ำไม่ใช่ภาระพิเศษ แต่เป็นกลยุทธ์ในการลดต้นทุน เพิ่มรายได้ และเปิดโอกาสทางการตลาด โดยมีเป้าหมายให้ประเทศไทยไม่เพียงแต่ปฏิบัติตามมาตรฐานโลก แต่ต้องก้าวเป็นผู้นำในด้านข้าวคุณภาพ ข้าวปลอดภัย และข้าวคาร์บอนต่ำ โดยให้เกษตรกรไทยเป็นหัวใจของการพัฒนา

ในการลงพื้นที่ครั้งนี้ นายสุริยะ ได้ชมการใช้งานรถหยอดข้าวงอกที่มีระบบบังคับอัตโนมัติ และการบ่งหว่านข้าวงอกด้วยโดรน นอกจากนี้ยังเยี่ยมชมนิทรรศการนวัตกรรมการผลิตข้าว และพันธุ์ข้าว กข113 และ กข119 ตลอดจนการสาธิตเทคโนโลยีการผลิตข้าวสมัยใหม่ เช่น การจัดการน้ำแบบเปียกสลับแห้ง การใช้ท่อวัดระดับน้ำ การใช้เมล็ดพันธุ์ที่มีคุณภาพดี การจัดการฟางและตอซังโดยไม่ผ่าการเผา และการใช้ปุ๋ยตามผลวิเคราะห์ดิน

นายอานนท์ นนทรีย์ อธิบดีกรมการข้าว กล่าวว่า กรมการข้าวกำลังขับเคลื่อนการผลิตข้าวตามแนวทาง "3 เพิ่ม 3 ลด" ซึ่งประกอบด้วยการเพิ่มผลผลิต เพิ่มคุณภาพ และเพิ่มรายได้ของเกษตรกร ควบคู่ไปกับการลดการใช้น้ำ ลดการใช้พลังงาน และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก โดยเน้นการถ่ายทอดเทคโนโลยีและความรู้ที่เหมาะสมกับสภาพของแต่ละพื้นที่ เพื่อให้การผลิตข้าวไทยมีประสิทธิภาพ เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และตอบสนองความต้องการของตลาดโลกในอนาคต

กรมการข้าวมุ่งพัฒนาระบบรับรองมาตรฐานข้าวคาร์บอนต่ำหลายระดับ เพื่อให้เกษตรกรทุกกลุ่มสามารถเข้าร่วมได้ตามศักยภาพของตนเอง ตั้งแต่ระดับเบื้องต้นจนถึงระดับที่สามารถเชื่อมโยงกับตลาดพรีเมียม ตลาดส่งออก และระบบคาร์บอนเครดิต โดยบูรณาการการทำงานร่วมกับภาครัฐ ภาคเอกชน โรงสี ผู้ส่งออก และสถาบันการศึกษา เพื่อพัฒนาการแปรรูป สร้างแบรนด์ และเพิ่มมูลค่าข้าวไทยให้มีความสามารถในการแข่งขันในตลาดโลกต่อไป