ดัชนีแข่งขันของวิสาหกิจขนาดย่อมถดถอยในไตรมาส 1/69 ท่ามกลางความเครียดด้านต้นทุนพลังงานและสภาพคล่อง

สถาบันยุทธศาสตร์การค้าจากมหาวิทยาลัยหอการค้าไทยเปิดเผยผลการสำรวจสถานการณ์ธุรกิจและศักยภาพการแข่งขันของวิสาหกิจขนาดย่อม (SMEs) ในไตรมาสแรกของปี 2569 ซึ่งดำเนินการเก็บข้อมูลระหว่างวันที่ 27–30 เมษายน 2569

การศึกษาครั้งนี้ครอบคลุมกลุ่มผู้ประกอบการ 659 ราย จากทั่วประเทศ โดยแบ่งเป็นธุรกิจบริการ 41.6% ธุรกิจผลิต 32.0% และธุรกิจค้า 26.5% โดยวิสาหกิจรายย่อย (Micro) มีสัดส่วนสูงสุดที่ 61.0%

ดัชนีแข่งขันอ่อนตัว

ผลการสำรวจแสดงว่าดัชนีความสามารถในการแข่งขันของวิสาหกิจขนาดย่อยโดยรวมอยู่ที่ 45.9 ซึ่งลดลงจาก 47.4 ในไตรมาสก่อนหน้า การถดถอยนี้สะท้อนให้เห็นการชะลอตัวของภาคธุรกิจภายใต้ความกดดันจากต้นทุนที่เพิ่มขึ้น ปัญหาด้านสภาพคล่องของเงินทุน และความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจ

เมื่อแยกตามขนาดธุรกิจ วิสาหกิจรายย่อยมีดัชนีอยู่ที่ 37.6 ซึ่งต่ำกว่าระดับ 50 และบ่งชี้ว่าภาคนี้ยังอยู่ในช่วงหดตัว โดยเฉพาะปัญหาด้านสต็อกวัตถุดิบ สภาพคล่อง และการสร้างแบรนด์ วิสาหกิจขนาดเล็กมีดัชนี 45.3 แสดงการปรับตัวที่ดีขึ้นเล็กน้อย ในขณะที่วิสาหกิจขนาดกลางเป็นกลุ่มเดียวที่มีดัชนีเกิน 50 ที่ระดับ 52.5 ซึ่งบ่งชี้ศักยภาพการแข่งขันในระดับขยายตัว

ผลกระทบแตกต่างตามประเภทธุรกิจ

เมื่อพิจารณาตามประเภทธุรกิจ ธุรกิจผลิตมีดัชนี 47.6 และความสามารถในการดำเนินธุรกิจสูงสุดที่ 48.7 ธุรกิจค้าอยู่ที่ 44.4 ซึ่งได้รับผลกระทบจากการลดลงของยอดค าสั่งซื้อและกำลังซื้อ ธุรกิจบริการมีดัชนี 45.9 ซึ่งดีขึ้นจากไตรมาสที่สามของปี 2568 ที่อยู่ที่ 43.3

ผลกระทบจากวิกฤตพลังงาน

การสำรวจยังครอบคลุมผลกระทบจากความขัดแย้งในตะวันออกกลางต่อต้นทุนพลังงานของผู้ประกอบการไทย ผลการศึกษาพบว่ากว่า 71.7% ของผู้ประกอบการได้รับผลกระทบในระดับปานกลางถึงมาก

ประเด็นสำคัญรวมถึงการเพิ่มขึ้นของต้นทุนธุรกิจ โดยผู้ประกอบการ 38.8% คาดว่าต้นทุนจะเพิ่มขึ้น 5–10% ในขณะที่ 32.8% คาดว่าเพิ่มขึ้นน้อยกว่า 5% วิสาหกิจขนาดย่อยสามารถตรึงราคาสินค้าและบริการได้เพียง 3 เดือนโดยเฉลี่ย หากสถานการณ์ยืดเยื้อต่อไป

ผู้ประกอบการ 37.2% มีแผนปรับขึ้นราคาสินค้าและบริการเฉลี่ยร้อยละ 8.0 นอกจากนี้ผู้ประกอบการ 74.9% มองว่าเศรษฐกิจไทยจะแย่ลงหากวิกฤตพลังงานยังคงดำเนินต่อไป

เสนอแนะนโยบายเร่งด่วน

ผู้ประกอบการเสนอให้ภาครัฐดำเนินมาตรการเร่งด่วนหลายประการ ได้แก่ การควบคุมต้นทุนธุรกิจโดยช่วยเหลือด้านค่าไฟฟ้า ค่าน้ำมัน และค่าขนส่ง ซึ่งเป็นต้นทุนหลักของวิสาหกิจขนาดย่อย

นอกจากนี้ยังขอให้สนับสนุนด้านเงินทุนและสภาพคล่องโดยผ่อนปรนเงื่อนไขการกู้ยืมของธนาคารพาณิชย์ และจัดสรรสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำ ส่วนการส่งเสริมการตลาดและฐานลูกค้าใหม่ ผู้ประกอบการขอให้ภาครัฐช่วยหาตลาดทั้งออฟไลน์และออนไลน์ รวมถึงกระตุ้นการซื้อขายสินค้าวิสาหกิจขนาดย่อย

ผู้ประกอบการยังเสนอให้มีมาตรการลดภาษีสาหรับวิสาหกิจขนาดย่อยผ่านการลดภาษีเงินได้นิติบุคคล และปรับปรุงโครงสร้างภาษีให้สอดคล้องกับสภาพเศรษฐกิจในปัจจุบัน