สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรประกาศประมาณการลำไยและลิ้นจี่ปี 2569 เตรียมรับสินค้าออกตลาดเดือนมิถุนายน-สิงหาคม

สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) ได้ทำการประมาณการสถานการณ์การผลิตและราคาสำหรับลำไยและลิ้นจี่ในปีพุทธศักราช 2569 โดยใช้ข้อมูลสถิติ ณ วันที่ 9 มิถุนายน 2569 เพื่อให้เกษตรกร ผู้ประกอบการ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำไปใช้ในการวางแผนการผลิต การตลาด และการจัดการผลผลิตอย่างสมดุล

นายพีรพันธ์ คอทอง เลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร ชี้ให้เห็นว่าข้อมูลดังกล่าวมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ผู้เกี่ยวข้องทั้งภาคเกษตรกรรม ภาคการค้า และผู้บริโภคสามารถใช้ประกอบการตัดสินใจได้อย่างเหมาะสม

ปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อผลผลิต

ผลผลิตลำไยและลิ้นจี่ในปีนี้ได้รับอิทธิพลจากสภาพอากาศในช่วงปลายเดือนธันวาคม 2568 ถึงกุมภาพันธ์ 2569 ที่มีอุณหภูมิไม่สม่ำเสมอ สลับกันระหว่างความหนาวเย็นและอุณหภูมิสูง ทำให้การออกดอกไม่สม่ำเสมอ นอกจากนี้ ช่วงติดผลยังประสบกับสภาวะอากาศร้อนแล้ง เกษตรกรบางส่วนจึงปรับเปลี่ยนพื้นที่เพาะปลูก และโค่นต้นอายุมากที่มีผลผลิตต่ำ

สถานการณ์ลำไย

คาดว่าลำไยในปี 2569 จะมีพื้นที่เพาะปลูกให้ผลทั่วประเทศประมาณ 1.61 ล้านไร่ ลดลงร้อยละ 1.27 เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า ผลผลิตรวมทั้งประเทศประมาณ 1.40 ล้านตัน ลดลงราวร้อยละ 9 ผลผลิตต่อไร่เฉลี่ยอยู่ที่ 867 กิโลกรัม ลดลงร้อยละ 7.57

ภาคเหนือยังคงเป็นแหล่งผลิตหลัก ผลผลิตทยอยออกสู่ตลาดตลอดทั้งปี โดยคาดว่าจะออกมากที่สุดในเดือนสิงหาคม ประมาณ 340,000 ตัน หรือคิดเป็นร้อยละ 24.29 ของผลผลิตทั้งปี ข้อมูลนี้สามารถนำไปใช้ในการวางแผนการรับซื้อ การกระจายผลผลิต การแปรรูป และการจัดการโลจิสติกส์ให้เหมาะสมกับช่วงเวลาที่ผลผลิตออกสู่ตลาด

สถานการณ์ลิ้นจี่

ลิ้นจี่ในปี 2569 คาดว่ามีพื้นที่เพาะปลูกให้ผลทั่วประเทศประมาณ 77,000 ไร่ ลดลงร้อยละ 1.51 ผลผลิตรวมประมาณ 22,000 ตัน ลดลงราวร้อยละ 39 ผลผลิตต่อไร่เฉลี่ยอยู่ที่ 285 กิโลกรัม ลดลงร้อยละ 37.91

ผลผลิตออกสู่ตลาดในช่วงเดือนมีนาคมถึงมิถุนายน สูงสุดในเดือนพฤษภาคม ประมาณ 12,800 ตัน หรือร้อยละ 58.13 และยังมีผลผลิตออกต่อเนื่องในเดือนมิถุนายน อีกประมาณ 8,000 ตัน หรือร้อยละ 36.36 โดยเฉพาะพันธุ์จักรพรรดิ พันธุ์สำคัญของลิ้นจี่ ได้แก่ ฮงฮวย จักรพรรดิค่อม และนครพนม 1

ราคาผลผลิต

ข้อมูลราคา ณ เดือนพฤษภาคม 2569 ราคาที่เกษตรกรขายได้ที่สวน ลำไยสดทั้งช่ออยู่ที่ 21.50-25.75 บาทต่อกิโลกรัม แตกต่างกันตามชั้นคุณภาพ ลิ้นจี่พันธุ์ฮงฮวยอยู่ที่ 20.50-22.00 บาทต่อกิโลกรัม ส่วนลิ้นจี่พันธุ์จักรพรรดิที่ทยอยออกสู่ตลาดในช่วงปลายฤดู เดือนมิถุนายน สัปดาห์แรก อยู่ที่ 50-80 บาทต่อกิโลกรัม ตามชั้นคุณภาพ

การใช้ประโยชน์จากข้อมูล

นายพีรพันธ์ กล่าวว่าข้อมูลประมาณการนี้สามารถนำไปใช้ประกอบการวางแผนของผู้เกี่ยวข้องทั้งภาคส่วน เกษตรกรสามารถใช้ประกอบการวางแผนการผลิตรอบถัดไป การจัดการคุณภาพผลผลิต ต้นทุน และช่องทางจำหน่าย ผู้รวบรวม ผู้ประกอบการ และผู้ส่งออกสามารถใช้ประกอบการวางแผนการรับซื้อ การแปรรูป การกระจายผลผลิต และโลจิสติกส์ โดยเฉพาะลำไยที่คาดว่าจะออกมากที่สุดในเดือนสิงหาคม

หน่วยงานภาคีสามารถใช้ข้อมูลประกอบการวางแผนเชิงพื้นที่และการบริหารจัดการผลผลิตตามฤดูกาล ผู้บริโภคจะได้ทราบช่วงเวลาที่ผลผลิตคุณภาพดีออกสู่ตลาดมาก โดยลิ้นจี่ออกมากในช่วงพฤษภาคม-มิถุนายน และลำไยในช่วงกรกฎาคม-สิงหาคม

การขับเคลื่อนบริหารจัดการผลไม้

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ร่วมกับกระทรวงพาณิชย์ จังหวัด และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้ขับเคลื่อนการบริหารจัดการผลไม้ภายใต้คณะกรรมการพัฒนาและบริหารจัดการผลไม้ (Fruit Board) ผ่าน 3 แผนหลัก

แผนแรกเป็นการป้องกัน ควบคุม กำกับคุณภาพ มาตรฐานสุขอนามัยและสุขอนามัยพืช ผ่านการติดตามอุปสงค์–อุปทาน การวิเคราะห์ความเสี่ยง และการจัดการหลังการเก็บเกี่ยวและโลจิสติกส์

แผนที่สองเป็นการปรับเพิ่มผลิตภาพและพัฒนามาตรฐาน ผ่านการส่งเสริมการผลิตตามมาตรฐาน GAP และแปลงต้นแบบ/แปลงเรียนรู้

แผนที่สามเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพกลไกตลาด เชื่อมโยงผู้ผลิต ผู้รวบรวม ผู้ส่งออก ผู้ประกอบการ โรงงานแปรรูป ห้างค้าปลีก และช่องทางออนไลน์ เพื่อสนับสนุนกระจายผลผลิตรองรับสถานการณ์ตลาด

การติดตามสถานการณ์อย่างต่อเนื่อง

สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร จะติดตามสถานการณ์ผลผลิตและราคาอย่างต่อเนื่อง และปรับปรุงข้อมูลให้สอดคล้องกับสถานการณ์ล่าสุด เนื่องจากตัวเลขประมาณการอาจเปลี่ยนแปลงได้ตามสภาพอากาศและปัจจัยอื่นที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะปริมาณน้ำฝนในช่วงเดือนกรกฎาคม-สิงหาคม หากฝนเอื้ออำนวย ผลผลิตปลายฤดูอาจเพิ่มขึ้น แต่หากเกิดภาวะแห้งแล้ง อาจส่งผลให้ผลผลิตลดลงได้