ภาคีป้องกันแอลกอฮอล์ เร้าขอให้ตั้งคณะกรรมการควบคุมให้ครบองค์ประกอบ ก่อนออกกฎหมายห้ามโฆษณา

องค์กรภาคีป้องกันและลดผลกระทบจากเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ได้ยื่นหนังสือต่อรัฐมนตรีสาธารณสุข เมื่อวันที่ 11 มิถุนายน เพื่อเร้าให้เร่งดำเนินการตั้งคณะกรรมการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ให้ครบถ้วนตามองค์ประกอบกฎหมาย ก่อนออกกฎหมายลำดับรองสำคัญ โดยเฉพาะเรื่องการห้ามโฆษณาเหล้าและเบียร์

หนังสือดังกล่าวถูกส่งผ่านทางแพทย์หญิงวรรณา หาญเชาว์วรกุล ผู้ทรงคุณวุฒิกรมควบคุมโรค และนายแพทย์นิพนธ์ ชินานนท์เวช ผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์

ตามที่พระราชบัญญัติควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2568 มีผลใช้บังคับเมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ.2568 คณะกรรมการควบคุมฯ ตามตำแหน่งปัจจุบันยังไม่มีกรรมการในสัดส่วนขององค์กรภาคเอกชน ผู้แทนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และตัวแทนผู้ประกอบการ

นายธีระ วัชรปราณี ผู้อำนวยการสำนักงานเครือข่ายองค์กรงดเหล้า อธิบายว่าคณะกรรมการได้ออกระเบียบและประกาศตามกฎหมายฉบับเดิม (พ.ศ.2551) ไปแล้ว 18 ฉบับ และกฎหมายให้อำนาจสามารถดำเนินการได้ อย่างไรก็ตาม สำหรับกฎหมายลำดับรองในเรื่องสำคัญ โดยเฉพาะเกี่ยวกับการโฆษณาตามมาตรา 32/1 32/2 และ 32/4 ซึ่งเป็นหัวใจของกฎหมายฉบับนี้ ต้องมีการพิจารณาอย่างรอบคอบด้วยข้อมูลทางวิชาการและข้อเท็จจริงเชิงประจักษ์

นายธีระ ยังชี้ว่าการออกกฎหมายลำดับรองด้านการโฆษณาจำเป็นต้องมีองค์ประกอบของคณะกรรมการที่ครบถ้วนและมีตัวแทนจากกลุ่มองค์กรเอกชนที่ครบถ้วนเสียก่อน หากไม่สามารถดำเนินการได้ภายในระยะเวลาหนึ่งปีตามกฎหมายกำหนด รัฐมนตรีสามารถรายงานเหตุผลต่อคณะรัฐมนตรีได้ตามมาตรา 43 วรรคสอง

เขาเตือนว่าไม่ควรให้กรรมการที่ไม่ครบถ้วนสมบูรณ์ตัดสินใจในเรื่องสำคัญ เช่นเดียวกับที่เกิดขึ้นกับประกาศกำหนดเวลาขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ.2569 ที่ประกาศเมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม ทั้งที่ยังไม่มีข้อสรุปชัดเจนเกี่ยวกับการทดลองขายในเวลา 11.00 น. – 24.00 น. เป็นระยะเวลา 180 วัน และยังไม่มีรายงานสรุปข้อดีข้อเสียที่ชัดเจน

นายธีรภัทร์ คหะวงศ์ ผู้ประสานงานภาคีป้องกัน ได้นำเสนอข้อเสนอต่อรัฐมนตรีสาธารณสุขดังนี้

ประการแรก ขอให้เร่งดำเนินการตามมาตรา 40 ของพระราชบัญญัติควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2568 ที่กำหนดให้แต่งตั้งคณะกรรมการให้แล้วเสร็จภายในระยะเวลาไม่เกิน 150 วัน โดยการคัดเลือกและแต่งตั้งผู้แทนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้แทนองค์กรที่เป็นนิติบุคคล ผู้แทนองค์กรเอกชน และกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิให้แล้วเสร็จสมบูรณ์

ประการที่สอง เมื่อได้คณะกรรมการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ครบถ้วนแล้ว ควรเร่งพิจารณากฎหมายลำดับรองซึ่งเป็นหัวใจหลักในการควบคุม ได้แก่ กฎหมายลำดับรองเกี่ยวกับการโฆษณาตามมาตรา 32/1 32/2 และ 32/4 โดยยึดตามข้อสังเกตของคณะกรรมาธิการวิสามัญสภาผู้แทนราษฎร

ประการที่สาม ภาคีเครือข่ายยินดีสนับสนุนการดำเนินงานของคณะกรรมการและทุกภาคส่วนในการเฝ้าระวังและแจ้งเบาะแสการทำผิดกฎหมาย เพื่อให้บรรลุตามเจตนารมณ์ในการคุ้มครองสุขภาพประชาชน ป้องกันนักดื่มหน้าใหม่ และลดผลกระทบจากเครื่องดื่มแอลกอฮอล์

นายธีรภัทร์ กล่าวว่า "แม้กฎหมายจะให้อำนาจคณะกรรมการโดยตำแหน่งปัจจุบันสามารถออกกฎหมายลำดับรองได้ แต่การมีคณะกรรมการที่มีตัวแทนจากภาคส่วนต่างๆครบถ้วนตามกฎหมาย จะมีส่วนสำคัญในการเพิ่มความรอบคอบ สร้างสมดุลของกฎหมาย ลดข้อครหาว่ามีการรีบเร่งโดยขาดการมีส่วนร่วม ดังนั้นการทำอะไรแม้จะถูกกฎหมายแต่ก็ควรควบคู่ไปกับความชอบธรรมด้วย"