สมเด็จครูโสภณพิพัฒนโกศล "หลวงปู่บุญทวี" ผู้อุทิศชีวิตให้ธรรมและการอนุรักษ์ป่าชุมชน

12 มิถุนายน 2569

ชีวิตอุทิศเพื่อธรรมและป่า

ท่านพระครูโสภณพิพัฒนโกศล ที่ชาวบ้านรู้จักกันในนาม "หลวงปู่บุญทวี ธัมมทีโป" ได้ปฏิบัติในสายธรรมยุตและประสิทธิ์ปฏิบัติด้วยความเสมอต้นเสมอปลาตลอดชีวิต นอกจากเป็นพระสงฆ์ผู้ยึดมั่นในศาสนธรรมแล้ว ท่านยังเป็นที่รู้จักในฐานะผู้อนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและป่าไม้ชุมชน

ท่านเกิดเมื่อวันที่ 13 มิถุนายน พ.ศ. 2502 ชื่อเดิมว่า บุญทวี เพ็งคูซอด ที่บ้านแดง อำเภอบ้านฝาง จังหวัดขอนแก่น บิดามารดาชื่อ นายเสาร์ และนางกองสี เพ็งคูซอด ครอบครัวประกอบอาชีพเกษตรกรรม หลังจบการศึกษาชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ท่านช่วยงานครอบครัวด้วยความขยันขันแข็ง แต่ในเวลาว่างก็มักช่วยงานวัดในชุมชน ส่งผลให้ได้ศึกษาพระธรรมคำสอนจนติดใจ

หนทางสู่การบวช

ช่วงหนึ่งท่านเดินทางไปเยี่ยมวัดถ้ำผาปู่ จังหวัดเลย ซึ่งเป็นวัดป่าที่หลวงปู่คำดี ปภาโส ผู้ทรงเกียรติของภาคอีสาน จำพรรษาอยู่ สถานที่แห่งนี้ตั้งอยู่ในป่าเขาอันร่มรื่น เหมาะสำหรับการปฏิบัติธรรม ท่านได้เห็นวัตรปฏิบัติที่เคร่งครัดของพระสงฆ์ที่นั่น จึงเกิดความศรัทธาอันแรงกล้ว

เมื่ออายุครบ 20 ปี ท่านขอพระราชัญญาตจากบิดามารดาให้บวชที่วัดถ้ำผาปู่ โดยมีหลวงปู่สีทน สีระทโน เป็นพระอุปัชฌาย์ พระอาจารย์วันโทน เป็นพระกรรมวาจาจารย์ และพระอาจารย์สมคิด เป็นพระอนุสาวนาจารย์ ด้วยมีความตั้งใจแข็งขัน ท่านได้ออกเดินธุดงค์ไปตามป่าเขาหลายแห่งในจังหวัดเลย และจำพรรษาตามวัดป่าต่างๆ เช่น วัดป่าถ้ำผาน้อย วัดป่าเวฬุวนาราม วัดป่าท่าเสี้ยว จังหวัดอุดรธานี

ก่อตั้งวัดป่าอรัญญิกาวาส

ในปี พ.ศ. 2528 ท่านเดินธุดงค์มาปักกลดที่ป่าโคกอีเฒ่า ตำบลวังแสง อำเภอแกดำ จังหวัดมหาสารคาม ซึ่งเป็นสถานที่ตั้งของวัดป่าอรัญญิกาวาสในปัจจุบัน ขณะนั้นนายประสาสน์ รัตนปัญญา ปราชญ์ชาวบ้าน และญาติโยมในตำบลวังแสงกำลังก่อตั้งวัดขึ้นเพื่อรักษาป่าชุมชนที่ถูกชาวบ้านบุกรุกแผ้วถางตัดฟันต้นไม้อย่างหนัก ญาติโยมเลื่อมใสในวัตรปฏิบัติของท่าน จึงนิมนต์ให้อยู่จำพรรษาและพัฒนาวัดแห่งนี้เป็นเสาหลักในการรักษาป่า

การศึกษาและการทำงาน

หลังจำพรรษาอยู่วัดป่าอรัญญิกาวาส ท่านศึกษาพระปริยัติธรรมจนสอบได้ระดับนักธรรมชั้นเอกจากสำนักเรียนวัดป่าประชาบำรุง จังหวัดมหาสารคาม ท่านนำพระภิกษุ สามเณร และชาวบ้านตั้งกลุ่มอนุรักษ์ป่าสมุนไพร จากการสำรวจพบว่าป่าแห่งนี้มีพืชสมุนไพรหลายชนิด ท่านจึงเป็นหัวแรงใหญ่ในการนำชุมชนปลูกพืชสมุนไพรและให้ชุมชนใช้ประโยชน์จากป่าแห่งนี้ เพื่อรักษาสภาพป่าไม้ให้คงความเป็นธรรมชาติมากที่สุด

ท่านมุ่งเน้นการสอนธรรมโดยให้ชาวบ้านปฏิบัติเป็นหลัก เพราะการวิปัสสนากัมมัฏฐานช่วยให้มีสติและจิตใจเข้มแข็ง ส่งผลให้ลดโอกาสผิดพลาดในชีวิต และอย่าดำรงชีวิตด้วยความประมาท เพื่อให้ชีวิตพบแต่ความสุขความเจริญ

ท่านให้ความสำคัญต่อการศึกษาของสงฆ์เนื่องจากผู้บวชส่วนใหญ่มาจากครอบครัวยากจน จึงบริจาคปัจจัยให้พระภิกษุสามเณรที่เรียนเก่ง และบริจาคปัจจัยช่วยเหลือสังคมอย่างต่อเนื่องทุกปี

ตำแหน่งสมณศักดิ์

ท่านได้รับการแต่งตั้งจากคณะสงฆ์ดำรงตำแหน่งเจ้าคณะตำบลหัวเรือ อำเภอวาปีปทุม ตั้งแต่ พ.ศ. 2544 เป็นเจ้าอาวาสวัดป่าอรัญญิกาวาส ในปี พ.ศ. 2541 ท่านได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระครูสัญญาบัตรเจ้าคณะตำบลชั้นตรี ในราชทินนามว่า "พระครูโสภณพิพัฒนโกศล"