นายกฯ ขยายทัศนะเกี่ยวกับบทบาทอาเซียน ในการสร้างสันติภาพและความเสถียรภาพในภูมิภาค

เมื่อวันที่ 9 มิถุนายน 2569 เวลา 08.30 น. ที่โรงแรม Melia Hanoi ในกรุงฮานอย นายกรัฐมนตรีอนุทิน ชาญวีรกูล ได้เข้าร่วมการเปิดประชุม ASEAN Future Forum ครั้งที่ 3 โดยเวียดนามเป็นเจ้าภาพ ร่วมกับผู้บริหารจากสปป.ลาว กัมพูชา และติมอร์-เลสเต ภายใต้หัวข้อ "Shaping our Future Together: Peace, Prosperity, People-Centered"

ในการสุนทรพจน์ของตนที่ฟอรั่ม นายกฯ ชื่นชมการจัดการประชุมของเวียดนาม โดยระบุว่าเป็นเวทีสำคัญในการแลกเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับอนาคตของภูมิภาค ในช่วงที่โลกเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ ได้แก่ ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ การปรับเปลี่ยนของระบบการค้าโลก ความก้าวหน้าของเทคโนโลยี และผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

นายกฯ ชี้ให้เห็นว่าระบบภูมิภาคและระบบโลกอยู่ระหว่างการเปลี่ยนผ่านไปสู่ระเบียบใหม่ ขณะที่อาเซียนเผชิญทั้งความเสี่ยงและโอกาสสำคัญพร้อมกัน อย่างไรก็ตาม ในสภาพแวดล้อมที่หลายภูมิภาคของโลกประสบความผันผวน อาเซียนมีศักยภาพในการเป็นหนึ่งในภูมิภาคที่มีเสถียรภาพสูงสุด และเป็นจุดหมายปลายทางสำหรับการลงทุน การเติบโตทางเศรษฐกิจ และการสร้างนวัตกรรม

การตัดสินใจร่วมกันของสมาชิกอาเซียนในขณะนี้จะเป็นตัวกำหนดอนาคตของภูมิภาค โดยอาเซียนจำเป็นต้องใช้ประโยชน์จากจุดแข็งทางยุทธศาสตร์ที่มีมาเป็นเวลานาน ผ่านการผสานผลประโยชน์ของชาติและผลประโยชน์ของภูมิภาค เพื่อรักษาแกนกลางของอาเซียน (ASEAN Centrality) ในการส่งเสริมสันติภาพ ความมั่นคง การสร้างความเชื่อถือ และการเปิดช่องทางความร่วมมือกับทุกฝ่ายท่ามกลางโลกที่มีความขัดแย้งเพิ่มมากขึ้น

นายกฯ เน้นว่า "ความยืดหยุ่น" หรือ Resilience จะเป็นรากฐานสำคัญของความมั่งคั่งของอาเซียนในอนาคต ซึ่งจำเป็นต้องเร่งส่งเสริมการบูรณาการเศรษฐกิจและการเชื่อมโยงในหลายมิติ ทั้งด้านโครงสร้างพื้นฐานและดิจิทัล พร้อมแสดงความยินดีที่อาเซียนมีเป้าหมายลงนามความตกลง ASEAN Digital Economy Framework Agreement (DEFA) ภายในปีนี้ เพื่อปลดล็อกศักยภาพของเศรษฐกิจดิจิทัลในภูมิภาค

ไทยยังผลักดันให้ดำเนินการโครงการแลนด์บริดจ์ภาคใต้เป็นเส้นทางทางเลือกเพื่อเพิ่มความมั่นคงให้กับห่วงโซ่อุปทานโลก ลดความเสี่ยงจากจุดคอขวดการขนส่งทางทะเล นอกจากนี้ ไทยยังพร้อมสนับสนุนความมั่นคงด้านอาหารและพลังงานของภูมิภาค โดยเสนอให้จัดหาเชื้อเพลิงอากาศยานให้แก่ประเทศสมาชิกอาเซียนจากกำลังการผลิตส่วนเกิน

นายกฯ เน้นว่าอาเซียนต้องให้ความสำคัญกับการสร้างผลประโยชน์ที่จับต้องได้จริงแก่ประชาชน เนื่องจากความสำเร็จของอาเซียนไม่ได้วัดจากจำนวนการประชุมหรือเอกสารที่ลงนามร่วมกัน แต่ต้องวัดจากคุณภาพชีวิต ความปลอดภัย และความเชื่อมั่นต่ออนาคตของประชาชน โดยเฉพาะเยาวชนที่ต้องเผชิญกับโอกาสและความท้าทายจากการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี รวมถึงปัญญาประดิษฐ์

จำเป็นต้องเสริมสร้างความร่วมมือในการรับมือกับปัญหาที่กระทบต่อชีวิตประจำวัน เช่น การหลอกลวงออนไลน์ ภัยคุกคามไซเบอร์ ความเสี่ยงด้านสาธารณสุข และภัยพิบัติธรรมชาติ พร้อมกับการลงทุนด้านการศึกษา การพัฒนาทักษะ ระบบสาธารณสุข และการคุ้มครองสังคม

นายกฯ แสดงความเชื่อมั่นว่าอาเซียนมีศักยภาพเพียงพอที่จะรับมือกับความท้าทายและคว้าโอกาสจากการเปลี่ยนแปลงโลก เนื่องจากอาเซียนยังคงมีจุดแข็งที่หลายภูมิภาคขาดแคลน ได้แก่ เสถียรภาพ การเชื่อมโยง และความเชื่อถือ ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการดึงดูดการลงทุน สนับสนุนการเติบโตเศรษฐกิจ และสร้างโอกาสให้ประชาชน

ไทยยืนยันความพร้อมในการทำงานร่วมกับประเทศสมาชิกอาเซียนและหุ้นส่วนทั้งหลายเพื่อขับเคลื่อนวิสัยทัศน์ดังกล่าวให้เป็นผลปฏิบัติ

เกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างไทยและกัมพูชา นายกฯ กล่าวว่าทั้งสองประเทศอยู่ในช่วงเวลาสำคัญที่การตัดสินใจในปัจจุบันจะส่งผลต่อทิศทางความสัมพันธ์ในอนาคต จึงจำเป็นต้องร่วมกันเผชิญความท้าทายและเปิดบทใหม่ของความสัมพันธ์

การบรรลุแนวทางแก้ไขปัญหาอย่างสันติและยั่งยืนต้องอาศัยเจตจำนงทางการเมือง ความมุ่งมั่น ความเชื่อถือ และการเจรจาอย่างสุจริต แม้ว่าไม่มีหนทางที่ง่าย แต่นายกฯ เชื่อมั่นว่าทั้งสองฝ่ายสามารถก้าวไปข้างหน้าร่วมกันได้ผ่านการสร้างความเชื่อถือและการสนทนาอย่างสร้างสรรค์