กรมประมงเร่งแผน SARA จัดการปลาหมอคางดำ ขจัดแล้ว 8.3 ล้านกิโล

กรมประมงขยายการบังคับใช้แผนปฏิบัติการ "SARA" (สำรวจ-วิเคราะห์-รายงาน-ปฏิบัติ) เพื่อควบคุมการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำในพื้นที่ 21 จังหวัด 204 แหล่งน้ำ โดยได้กำจัดปลาออกจากระบบแล้ว 8.3 ล้านกิโลกรัม นำไปแปรรูปเป็นอาหารคน อาหารสัตว์ และปุ๋ย เพื่อสร้างรายได้ให้ชุมชนและฟื้นฟูระบบนิเวศอย่างยั่งยืน

นางฐิติพร หลาวประเสริฐ อธิบดีกรมประมง เปิดเผยว่า กรมประมงตอบสนองนโยบายของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ที่นำโดยนายวัชระพล ขาวขำ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยมุ่งเน้นสามมาตรการหลัก ได้แก่ การจำกัดพื้นที่การระบาด การกำจัดปลาหมอคางดำออกจากระบบนิเวศ และการส่งเสริมใช้ประโยชน์เชิงเศรษฐกิจ เพื่อจูงใจให้ชาวประมงและชุมชนเข้าร่วมการกำจัด

แผนปฏิบัติการ SARA ถูกออกแบบให้ทำเร่งด่วน ทำทันที และต่อเนื่อง โดยแบ่งออกเป็นสี่ขั้นตอน ขั้นแรกคือการสำรวจ (SURVEY) ความชุกชุมของปลาหมอคางดำในแหล่งน้ำธรรมชาติ เจ้าหน้าที่กรมประมงลงพื้นที่เดือนละครั้ง ครอบคลุมพื้นที่เขตการแพร่ระบาดและพื้นที่เฝ้าระวัง 21 จังหวัด 204 แหล่งน้ำ รวมกว่า 1,000 จุดสำรวจ

ขั้นที่สองคือการวิเคราะห์ข้อมูล (ANALYSE) โดยรวบรวมข้อมูลและวิเคราะห์แนวโน้มความชุกชุม (ตัว/พื้นที่ 100 ตารางเมตร) มีการกำหนดเกณฑ์ว่า ความชุกชุมมากกว่า 100 ตัว/100 ตารางเมตร ให้เร่งกำจัดโดยด่วน ความชุกชุม 25-100 ตัว/100 ตารางเมตร ให้ดำเนินการกำจัด และความชุกชุมน้อยกว่า 10 ตัว/100 ตารางเมตร ให้เฝ้าระวังสถานการณ์

ขั้นที่สามคือการรายงาน (REPORT) ผลการประเมินและสรุปสถานการณ์การแพร่ระบาดให้ผู้ตรวจราชการในแต่ละพื้นที่และสำนักงานประมงจังหวัดทราบ เพื่อใช้เป็นข้อมูลขับเคลื่อนการทำงานของเครือข่ายหน่วยงาน ขั้นสุดท้ายคือการปฏิบัติงาน (ACTION) โดยสำนักงานประมงจังหวัดบูรณาการกับหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และชุมชนท้องถิ่น ดำเนินมาตรการควบคุม จำกัดพื้นที่ และนำปลาที่กำจัดไปใช้ประโยชน์เป็นแรงจูงใจในการกำจัด พร้อมติดตามประเมินผลอย่างต่อเนื่อง

ตามแผนปฏิบัติการแก้ไขปัญหาการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำ พ.ศ. 2567-2570 ที่คณะรัฐมนตรีเห็นชอบให้เป็นวาระแห่งชาติ กรมประมงได้ดำเนินการมาตรการเชิงรุกหลายรูปแบบ รวมถึงการผ่อนผันการใช้เครื่องมืออวนรุน การดำเนินโครงการรับซื้อปลาหมอคางดำ และกิจกรรมลงแขกลงคลองที่เปิดโอกาสให้ประชาชนเข้าร่วมฟื้นฟูทรัพยากรสัตว์น้ำพื้นถิ่น

ปลาที่กำจัดได้ 8,325,234.50 กิโลกรัม ถูกนำไปใช้ประโยชน์ในรูปแบบต่างๆ เช่น แปรรูปเป็นอาหารคน ผลิตปลาป่น ใช้เป็นปลาเหยื่อ ผลิตปุ๋ยและน้ำหมักชีวภาพ ซึ่งช่วยบรรเทาผลกระทบต่อเกษตรกร สร้างมูลค่าเพิ่ม และรายได้ให้กับชุมชนตามแนวทางเศรษฐกิจหมุนเวียน

ผลการสำรวจความชุกชุมในเดือนเมษายน ใน 21 จังหวัด พบว่า 3 จังหวัด ได้แก่ ปราจีนบุรี พัทลุง และปัตตานี ไม่พบการระบาด พื้นที่แพร่ระบาดความชุกชุมน้อย (น้อยกว่า 10 ตัว/100 ตร.ม.) 10 จังหวัด ได้แก่ จันทบุรี ฉะเชิงเทรา นนทบุรี กรุงเทพมหานคร สมุทรสงคราม นครปฐม ราชบุรี สุราษฎร์ธานี สงขลา และตราด

พื้นที่แพร่ระบาดความชุกชุมปานกลาง (10-100 ตัว/100 ตร.ม.) 8 จังหวัด ได้แก่ ระยอง ชลบุรี สมุทรปราการ สมุทรสาคร เพชรบุรี ประจวบคีรีขันธ์ ชุมพร และนครศรีธรรมราช ไม่พบพื้นที่การแพร่ระบาดมาก (มากกว่า 100 ตัว/100 ตร.ม.)

กรมประมงพร้อมบูรณาการความร่วมมือกับทุกภาคส่วน อาทิ รัฐ เอกชน ท้องที่ ท้องถิ่น และประชาชน เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูล ติดตามสถานการณ์ และรวบรวมข้อมูลผลกระทบในพื้นที่อย่างรอบด้าน ซึ่งจะนำไปสู่การกำหนดมาตรการป้องกันและแก้ไขปัญหาที่มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

กรมประมงจะเดินหน้าขับเคลื่อนมาตรการจำกัด กำจัด และสร้างมูลค่าใช้ประโยชน์จากปลาหมอคางดำอย่างต่อเนื่อง ภายใต้ความร่วมมือของทุกภาคส่วน เพื่อให้การแก้ไขปัญหาเกิดผลสัมฤทธิ์อย่างเป็นรูปธรรม ควบคู่ไปกับการฟื้นฟูความสมบูรณ์ของระบบนิเวศ สร้างความมั่นคงด้านทรัพยากรสัตว์น้ำ และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนและเกษตรกรอย่างยั่งยืน