ก.ล.ต. ฟ้องร้องบล.ฟินันเซีย ไซรัส ต่อปอศ. ด้วยข้อบกพร่องระบบ KYC/CDD

เมื่อวันที่ 5 มิถุนายน 2569 สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) ประกาศว่าได้กล่าวโทษบริษัทหลักทรัพย์ ฟินันเซีย ไซรัส จำกัด (มหาชน) ต่อกองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเศรษฐกิจ (บก.ปอศ.) ในกรณีที่เกี่ยวข้องกับระบบงานการทำความรู้จักลูกค้าและการตรวจสอบเพื่อทราบข้อเท็จจริง (KYC/CDD) ที่ไม่เพียงพอ

การตรวจสอบของก.ล.ต.ระหว่างเดือนเมษายน-พฤษภาคม 2568 พบว่าระบบงาน KYC/CDD ของบล.ฟินันเซีย มีข้อบกพร่องที่ไม่เพียงพอในการให้ความมั่นใจว่าบริษัทสามารถระบุตัวตนที่แท้จริงของลูกค้าและผู้รับประโยชน์ที่แท้จริง นอกจากนี้ บล.ฟินันเซีย ยังไม่ได้ปฏิบัติการตรวจสอบเชิงลึกเพิ่มเติม (enhanced KYC/CDD) ในกรณีที่พบลูกค้าที่อาจทำธุรกรรมที่ผิดปกติหรือน่าสงสัย

ข้อบกพร่องที่ค้นพบครอบคลุมหลายด้าน ประการแรก บล.ฟินันเซีย ไม่ได้ดำเนินการตรวจสอบเพื่อระบุผู้รับผลประโยชน์ที่แท้จริง (Ultimate Beneficial Owner: UBO) ซึ่งเป็นบุคคลธรรมดาที่ควบคุมลูกค้าอย่างสูงสุด โดยเฉพาะในกรณีลูกค้าเป็นนิติบุคคลต่างประเทศ

ประการที่สอง บล.ฟินันเซีย ไม่ได้ตรวจสอบข้อมูลเพิ่มเติมเพื่อพิจารณาความสมเหตุสมผล เมื่อลูกค้าขอเพิ่มวงเงินในจำนวนที่สูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญจากเดิม

ประการที่สาม บล.ฟินันเซีย ไม่ได้ปฏิบัติการกำกับดูแลลูกค้าอย่างเข้มงวด ในกรณีที่ลูกค้าทำธุรกรรมที่ไม่สอดคล้องกับข้อมูลและเอกสารหลักฐานที่แสดงศักยภาพทางการเงิน ตัวอย่างเช่น ลูกค้าทำธุรกรรมฝากหลักประกัน รับโอนหุ้น หรือจองซื้อหุ้นในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยในจำนวนสูง ทั้งที่ไม่สอดคล้องกับฐานะการเงินที่แสดง โดยเฉพาะลูกค้าต่างประเทศที่มีทุนจดทะเบียนต่ำ ไม่มีงบการเงินที่ผ่านการตรวจสอบ หรือไม่แสดงแหล่งที่มาของรายได้อย่างชัดเจน

นอกจากนี้ บล.ฟินันเซีย ยังไม่ได้พิจารณาข้อมูลธุรกรรมดังกล่าวเพื่อส่งรายงานธุรกรรมที่มีเหตุอันควรสงสัย (Suspicious Transaction Report: STR) ต่อสำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (ปปง.)

ข้อบกพร่องเหล่านี้ถือเป็นการปฏิบัติฝ่าฝืนมาตรา 113 ซึ่งต้องระวางโทษตามมาตรา 282 แห่งพระราชบัญญัติหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ พ.ศ. 2535

นายเอนก อยู่ยืน รองเลขาธิการและโฆษกก.ล.ต. กล่าวว่า ระบบ KYC/CDD ที่เป็นไปตามมาตรฐานเป็นมาตรการสำคัญในการสกัดกั้นทุนเทา โดยผู้ประกอบธุรกิจในตลาดทุน รวมถึงธุรกิจหลักทรัพย์ ธุรกิจสัญญาซื้อขายล่วงหน้า และธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัล ต้องมีระบบงานตามมาตรฐาน รวมทั้งการรายงานธุรกรรมที่น่าสงสัยเพื่อให้ทราบข้อเท็จจริงเกี่ยวกับลูกค้า เนื่องจากผู้ประกอบธุรกิจในตลาดทุนเป็นด่านหน้าในการคัดกรองลูกค้า ก.ล.ต. จึงให้ความสำคัญในการยกระดับมาตรฐานการปฏิบัติงานและการบังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มงวด

ในกรณีบล.ฟินันเซีย เมื่อพบข้อบกพร่องในระบบ KYC/CDD และอาจเกี่ยวข้องกับการกระทำความผิดตามกฎหมายอื่น ก.ล.ต. จึงดำเนินการกล่าวโทษต่อบก.ปอศ.

ภายหลังการกล่าวโทษ กระบวนการบังคับใช้กฎหมายทางอาญาต่อไปจะอยู่ในมือพนักงานสอบสวน พนักงานอัยการ และศาลยุติธรรม ตามลำดับ โดยก.ล.ต.จะติดตามความคืบหน้าในการดำเนินคดี และร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อสนับสนุนการบังคับใช้กฎหมายตามพระราชบัญญัติหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์