กสทช. ต้องปรับกฎ "Must Have" ฟุตบอลโลก 2026 เพื่อสมดุลระหว่างธุรกิจและสิทธิสาธารณะ

นัดแข่งฟุตบอลโลก 2026 ยังคงเป็นประเด็นที่ไม่มีความชัดเจน โดยเฉพาะด้านสิทธิ์การถ่ายทอดสดของประเทศไทย พันเอก ดร.นที ศุกลรัตน์ ซึ่งเคยดำรงตำแหน่งรองประธาน กสทช. และประธาน กสท เพิ่งแสดงมุมมองเกี่ยวกับประเด็นนี้

ตามประวัติการณ์ทุกๆ 4 ปี ประชาชนชาวไทยต้องรอคอยว่าจะได้ชมการแข่งขันหรือไม่ สิ่งที่ตามมาคือการประกาศจากฝ่ายการเมืองว่าต้องถ่ายทอดให้ดูฟรี พร้อมกับความวุ่นวายจากการเจรจาของ กสทช. และผู้สนับสนุนที่ต้องหาเงินจำนวนมากเพื่อจ่ายค่าลิขสิทธิ์

ความเปลี่ยนแปลงของโลกกับกฎเก่า

ในปี 2555 กฎ "Must Have" ถูกกำหนดขึ้นด้วยจุดประสงค์ที่ดี โดยถือว่าฟุตบอลโลกเป็นกีฬาของประชาชน เป็นแรงบันดาลใจให้เยาวชนไทย จึงควรให้ทุกคนชมได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย เช่นเดียวกับการดูผ่านฟรีทีวีในอดีต

อย่างไรก็ตาม สถานการณ์ได้เปลี่ยนแปลงไป ยุคปัจจุบันเป็นยุคของ Streaming และ OTT ขณะที่ฟีฟ่าได้เปลี่ยนทิศทางให้ฟุตบอลโลกกลายเป็นเนื้อหาบันเทิงเชิงพาณิชย์ 100% คล้ายกับการแข่งขัน Super Bowl ค่าลิขสิทธิ์พุ่งสูงขึ้นอย่างมาก

กำลังซื้อของฟรีทีวีลดน้อยลง ขณะที่อำนาจซื้อเข้มข้นอยู่ในมือของกลุ่ม Pay TV, Streaming และ OTT ประเทศไทยมีขนาดเล็กเกินไปที่จะต่อรองกับฟีฟ่าได้เท่ากับประเทศขนาดใหญ่อย่างจีนหรืออินเดีย

ทางออกที่สมดุล

แทนที่จะยกเลิกกฎ Must Have ทั้งหมด ซึ่งจะทำให้ประชาชนทั่วไปถูกทิ้งให้เผชิญหน้ากับระบบตลาดโดยไม่มีการคุ้มครอง ผู้เสนอความเห็นชี้ว่าสามารถปรับใช้โมเดลที่ประสบความสำเร็จในต่างประเทศได้

ข้อเสนอคือแบ่งการถ่ายทอดออกเป็นสองระดับ:

ระดับแรก (ต้องดูฟรี) ประกอบด้วยแมตช์ที่สำคัญ เช่น นัดเปิดสนาม รอบรองชนะเลิศ รอบชิงชนะเลิศ และนัดที่ทีมชาติไทยเข้าร่วม กลุ่มนี้ต้องบังคับให้ฉายผ่านฟรีทีวี เพื่อให้ประชาชนทั่วไปเข้าถึงได้อย่างเท่าเทียม

ระดับที่สอง (ให้สิทธิ์หารายได้) ประกอบด้วยนัดอื่นๆ ที่เหลือ เปิดให้เอกชนซื้อลิขสิทธิ์และฉายแบบพิเศษเพื่อหารายได้จากการสมัครสมาชิก อย่างไรก็ตาม มีเงื่อนไขว่าต้องทำไฮไลท์ความยาวอย่างน้อย 5 นาทีมาฉายผ่านฟรีทีวีให้ประชาชนติดตามภายหลัง

โมเดลนี้ไม่เพียงกระตุ้นให้เอกชนลงทุน แต่ยังรักษาสิทธิของประชาชนทั่วไปไปพร้อมๆ กัน

บทบาทของ กสทช.

กสทช. เป็นองค์กรที่ใช้งบประมาณจำนวนมากสำหรับวิจัย การศึกษา และศึกษาดูงานต่างประเทศ ควรนำแนวทางสากลมาปรับใช้เพื่อสร้างความสมดุลในอุตสาหกรรม และสร้างโอกาสให้ประชาชนทั้งชาติ

ผู้เสนอความเห็นเชื่อว่าถึงเวลาแล้วที่ กสทช. ต้องแสดงศักยภาพในการกำหนดทิศทางเพื่อปกป้องสิทธิของคนไทยทุกคนอย่างแท้จริง โดยไม่ให้ฟุตบอลโลกกลายเป็นเครื่องมือทางธุรกิจที่บีบให้ประชาชนต้องจ่ายเงินในช่วงที่เศรษฐกิจอยู่ในสภาวะที่ยากลำบาก