ทันตบุคลากรและสพฐ. ร่วมจัดงาน "Zero Smoke No Vape" เพื่อปกป้องเยาวชนจากบุหรี่ไฟฟ้า

เครือข่ายทันตบุคลากรไทยเพื่อการควบคุมยาสูบและบุหรี่ไฟฟ้า ร่วมมือกับสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน และเครือข่ายสุขภาพจัดงาน "Zero Smoke No Vape : โชว์พลังเยาวชน – ทันตบุคลากรสร้างสังคมปลอดบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า" เมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม 2569 ที่โรงแรมเบสท์ เวสเทิร์น จตุจักร กรุงเทพฯ เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันให้เด็กและเยาวชนตระหนักถึงอันตรายของบุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า และผลิตภัณฑ์นิโคตินรูปแบบใหม่

ความเป็นห่วงเกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้าในเยาวชน

รศ.ทพญ.ดร. ศิริวิมล ศรีสวัสดิ์ นายกทันตแพทยสมาคมแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ แสดงความเป็นห่วงต่อสถานการณ์บุหรี่ไฟฟ้าในเด็กและเยาวชนไทย โดยเน้นว่าเยาวชนสามารถเข้าถึงผลิตภัณฑ์เหล่านี้ได้ง่ายผ่านช่องทางออนไลน์และสื่อสังคมดิจิทัล นอกจากนี้ ผลิตภัณฑ์นิโคตินได้รับการออกแบบให้ดูเหมือนของเล่น ขนม หรืออุปกรณ์การเรียน เพื่อดึงดูดเด็กและเยาวชนให้ทดลองใช้

ผลกระทบต่อสุขภาพช่องปาก

นายกทันตแพทยสมาคมชี้ให้เห็นว่าการศึกษาทางทันตแพทยศาสตร์พบว่าบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้าส่งผลกระทบต่อสุขภาพช่องปากอย่างชัดเจน รวมถึงการเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคปริทันต์อักเสบ การสูญเสียฟันก่อนวัย ภาวะเลือดออกตามไรฟัน การเสียสมดุลจุลินทรีย์ในช่องปาก และการเพิ่มความเสี่ยงต่อมะเร็งช่องปาก นิโคตินยังมีผลต่อสมอง หัวใจ และระบบหลอดเลือด โดยเฉพาะในเด็กและวัยรุ่นซึ่งสมองยังพัฒนาไม่สมบูรณ์

ทันตแพทยสมาคมแห่งประเทศไทยเรียกร้องให้ภาครัฐและส่วนราชการที่เกี่ยวข้องออกกฎหมายบังคับใช้เพื่อควบคุมสารนิโคตินที่มีรูปแบบต่างๆ เช่น ลูกอม ยาสูดดม และแพ็คเกจที่ดึงดูดความสนใจของเด็ก รวมถึงการเพิ่มบทลงโทษเกี่ยวกับการสูบและครอบครองบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า

บทบาทของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษา

นางภัทรวรรณ ภัทรบวรวุฒิ รองเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กล่าวว่าบุหรี่ไฟฟ้าถือเป็นภัยคุกคามต่อเด็กและเยาวชนในยุคปัจจุบัน เนื่องจากธุรกิจบุหรี่ไฟฟ้ามีกลยุทธ์การตลาดที่มุ่งเป้าไปยังกลุ่มเยาวชน ผ่านการออกแบบผลิตภัณฑ์ที่มีสีสัน กลิ่น และรูปลักษณ์ที่ดึงดูดความสนใจ รวมถึงการใช้สื่อออนไลน์สร้างค่านิยมที่คลาดเคลื่อน เช่น ความเชื่อว่าบุหรี่ไฟฟ้าปลอดภัยหรือช่วยเลิกบุหรี่ได้

นางภัทรวรรณ เน้นความสำคัญของการเข้าใจและการดูแลของครอบครัวและผู้ปกครอง ซึ่งควรใกล้ชิดกับบุตรหลานและคอยสอดส่องดูแลพฤติกรรมเด็ก สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานร่วมมือกับเครือข่ายทันตบุคลากรและภาคีด้านสุขภาพ ขับเคลื่อนมาตรการป้องกันและแก้ไขปัญหาบุหรี่ไฟฟ้าในสถานศึกษา ผ่านการสร้างองค์ความรู้ การพัฒนาสื่อสร้างสรรค์ การเฝ้าระวังในโรงเรียน และการสนับสนุนกิจกรรมที่ส่งเสริมทักษะการปฏิเสธบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า

ความสำคัญของการป้องกันนักสูบหน้าใหม่

ทันตแพทย์ สุธา เจียรมณีโชติชัย ประธานแผนงานย่อยทันตบุคลากรต้านภัยยาสูบชุดที่ 2 กล่าวว่าการป้องกันนักสูบหน้าใหม่ยังเป็นภารกิจสำคัญของทันตบุคลากรไทย เนื่องจากอายุของผู้เริ่มสูบบุหรี่มีแนวโน้มลดลงอย่างต่อเนื่อง ปัจจุบันพบว่ามีเยาวชนอายุเพียง 9 ขวบเท่านั้นที่เข้าถึงและสูบบุหรี่ การสร้างทักษะชีวิตและทักษะการปฏิเสธในเด็กจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง

ในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา โครงการได้ดำเนินงานครอบคลุมพื้นที่ 20 จังหวัดในเขตสุขภาพ 12 เขตและโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุขจำนวน 111 แห่ง มีการคัดกรองผู้ป่วยรวม 525,013 คน พบผู้สูบบุหรี่ 29,114 คน และชักชวนให้เข้าสู่กระบวนการช่วยเลิกบุหรี่ได้ 5,681 คน จากความร่วมมือของทันตบุคลากรและเครือข่าย สามารถช่วยให้ผู้ป่วยเลิกบุหรี่ได้สำเร็จ 782 คน คิดเป็นร้อยละ 13.77

ผลิตภัณฑ์นิโคตินรูปแบบใหม่

ภายในงานมีการบรรยายพิเศษหัวข้อ "บุหรี่ไฟฟ้า / นิโคตินรูปแบบใหม่ สู่ยาเสพติด" โดย ผศ.ดร. ศรีรัช ลาภใหญ่ ซึ่งเตือนถึงการแพร่ระบาดของผลิตภัณฑ์นิโคตินยุคใหม่ที่เปลี่ยนแปลงรูปลักษณ์และวิธีการใช้อย่างรวดเร็ว

ผลิตภัณฑ์เหล่านี้รวมถึง "นิโคตินแบบซอง" ที่ใช้นิโคตินสังเคราะห์แบบผง ผ่านการดูดซึมทางเหงือกโดยการเหน็บในช่องปาก และ "พอดจมูก" ที่ใช้วิธีการสูดไอระเหยทางจมูก นอกจากนี้ยังมีบุหรี่ไฟฟ้าผสมยาเสพติด เช่น "พอดเค" และ "พอดซอมบี้" ที่ใช้วิธีการเสพยาเสพติดหลากประเภทผ่านบุหรี่ไฟฟ้า

ผศ.ดร. ศรีรัช เน้นย้ำให้ครอบครัว สถานศึกษา และหน่วยงานรัฐร่วมเฝ้าระวังและควบคุมอย่างเข้มงวด เพื่อปกป้องเยาวชนจากภัยนิโคตินรูปแบบใหม่ในยุคดิจิทัล

เวทีสำหรับการรวมพลัง

งาน "Zero Smoke No Vape : โชว์พลังเยาวชน – ทันตบุคลากรสร้างสังคมปลอดบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า" เป็นเวทีสำคัญในการรวมพลังของเยาวชน บุคลากรทางการศึกษา ทันตบุคลากร และเครือข่ายสุขภาพ เพื่อร่วมกันสร้างสังคมไทยที่ปลอดภัยจากบุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า และผลิตภัณฑ์นิโคตินทุกรูปแบบอย่างยั่งยืน