พระกริ่งจาตุรงคมุนี วัดสุทัศนเทพวราราม: มรดกศิลปวัตถุมงคลอันศักดิ์สิทธิ์

พระมงคลราชมุนี หรือที่รู้จักกันในสมณศักดิ์เดิมว่า "ท่านเจ้าคุณศรี" ได้สืบทอดศิลปะและพิธีกรรมการสร้างพระพุทธรูปและพระกริ่งจากสมเด็จพระสังฆราช (แพ) ที่วัดสุทัศนเทพวราราม

ท่านชื่อเดิม สนธิ์ พงศ์กระวี เกิดในวันศุกร์ที่ 17 กรกฎาคม พ.ศ.2446 ที่ตำบลบ้านป่าหวาย อำเภอพระพุทธบาท จังหวัดสระบุรี เมื่ออายุ 11 ปี บิดาสิ้นพระชนม์ มารดาจึงนำมาฝากแก่พระภิกษุบุญ ญาติผู้ใกล้ชิดที่วัดสุทัศนเทพวราราม เพื่อให้ศึกษาอักขรสมัยฝ่ายบาลี

ที่อายุ 13 ปี ท่านบรรพชาโดยมีพระมงคลราชมุนี (ผึ่ง ปุปผโก) เป็นพระอุปัชฌาย์ ต่อมาศึกษาธรรมวินัยต่อไป ในเดือนเมษายน พ.ศ.2459 ย้ายไปวัดกลางบางแก้ว อำเภอนครไชยศรี จังหวัดนครปฐม แล้วกลับมาวัดสุทัศน์ในปี พ.ศ.2460 ท่านสอบได้นักธรรมชั้นตรีในปี พ.ศ.2464 และชั้นโทในปี พ.ศ.2465

ในปี พ.ศ.2466 ท่านเข้าพิธีอุปสมบท โดยได้รับนามฉายาว่า ยติธโร ปี พ.ศ.2468 ท่านสอบเปรียญธรรมได้ 4 ประโยค และได้รับสมณศักดิ์ที่พระครูธรรมรักขิต

ในวันที่ 8 กรกฎาคม พ.ศ.2469 เวลาประมาณ 04.00 น. ท่านประสบเหตุร้ายแรงจากบุคคลวิกลจริตที่ใช้มีดตอก ได้รับบาดเจ็บหลายแห่ง ภายหลังจากหายจากการอาพาธประมาณ 3 เดือน ท่านกลับมาวัดสุทัศน์ สมเด็จพระสังฆราช (แพ ติสสเทโว) ทรงรับสั่งให้เข้าเฝ้า จับศีรษะท่านแล้วทรงเป่าให้ 3 ครั้ง พร้อมตรัสว่า "ตั้งแต่นี้ต่อไปจะไม่มีอะไรอีกแล้ว"

ในปี พ.ศ.2474 ท่านสอบได้นักธรรมชั้นเอกและเปรียญธรรม 7 ประโยค นอกจากนี้ยังศึกษาแพทย์แผนโบราณ โหราศาสตร์ ไสยศาสตร์ และเวทมนตร์คาถา ในวันที่ 1 มีนาคม พ.ศ.2481 ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะที่พระศรีสัจจญาณมุนี และในวันที่ 8 ธันวาคม พ.ศ.2493 เลื่อนขึ้นเป็นพระราชาคณะเสมอชั้นราช โดยได้นามว่า พระมงคลราชมุนี ท่านสืบสานพิธีกรรมต่างๆ อย่างถูกต้องตามตำรา และมรณภาพในคืนวันที่ 16 มกราคม พ.ศ.2495 เวลา 21.20 น.

พระกริ่งจาตุรงคมุนี

พระกริ่งจาตุรงคมุนี เป็นวัตถุมงคลที่สร้างขึ้นเพื่อสมนาคุณแก่ผู้บริจาคทรัพย์ร่วมสร้างพระอุโบสถ วัดศรีจอมทอง (วัดตีนโนน) อำเภอพระพุทธบาท จังหวัดสระบุรี

พิธีสวดมนต์เริ่มตั้งแต่วันที่ 31 มกราคม พ.ศ.2490 เวลา 17.00 น. และถึงฤกษ์เททองในวันที่ 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2490 เวลา 09.36 น. ผู้ช่วยจัดสถานที่คือพระครูวินัยกรณโสภณ (หนู) ส่วนช่างผู้หล่อพระคือนายช่างหรัส พัฒนางกูร แห่งบ้านช่างหล่อ

พระกริ่งรุ่นนี้หล่อตันทั้งองค์ เจาะก้นบรรจุกริ่งขนาดเท่าแท่งดินสอ ใต้ฐานมีแบบเรียบและแบบก้นกระทะ วรรณะเหลืองปนแดง พิมพ์ของพระกริ่งมาจากการถอดจากพระกริ่งจีนเล็กที่สมเด็จพระสังฆราช (แพ) ประทานให้ ท่านเจ้าคุณศรีฯ ได้แก้ไขและตกแต่งพิมพ์เพิ่มเติมบางส่วน เนื้อที่ใช้สร้างประกอบด้วยทองชนวนของพระกริ่งรุ่น พ.ศ.2485 ผสมกับทองโลหะ จำนวนที่สร้างทั้งสิ้น 500 องค์

พิธีพุทธาภิเษกจัดขึ้นที่พระอุโบสถวัดสุทัศนเทพวราราม โดยมีพระธรรมวโรดม (อยู่ ญาณโณทัย) วัดสระเกศเป็นผู้จุดเทียนชัย และพระอุบาลีคุณูปมาจารย์ (โสม ฉันโน) วัดสุทัศน์เป็นผู้ดับเทียนชัย พระกริ่งจาตุรงคมุนีจึงเป็นหนึ่งในพระกริ่งวัดสุทัศน์ที่ได้รับความนิยมสูง