ธนาคารแห่งประเทศไทยบังคับลดค่าธรรมเนียมบริการ ป้องกันการเอาเปรียบผู้บริโภค เริ่มใช้บังคับ 1 กรกฎาคม 2569

ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ได้ประกาศมาตรฐานค่าบริการและการให้บริการผลิตภัณฑ์ทางการเงิน เพื่อสร้างความยุติธรรมและลดภาระค่าใช้จ่ายให้กับประชาชนและผู้ประกอบการ SME

ธปท. ระบุว่าปัญหาการเรียกเก็บค่าบริการบางรายการไม่ตรงกับต้นทุนที่แท้จริง โดยเฉพาะบริการบางอย่างมีต้นทุนลดลงหรือไม่มีต้นทุนแล้วเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี แต่ยังคงเรียกเก็บค่าบริการเดิม นอกจากนี้ยังพบว่าอัตราค่าบริการแตกต่างกันมากในระบบ ซึ่งอาจบ่งชี้ว่ามีการเรียกเก็บในระดับที่สูงเกินความเป็นธรรม

ค่าบริการบัญชีเงินฝาก

ค่าขอรายการเดินบัญชีรูปแบบกระดาษ เรียกเก็บได้ไม่เกิน 100 บาทต่อบัญชีต่อครั้ง สำหรับการขอข้อมูลย้อนหลังไม่เกิน 12 เดือน หากต้องจัดส่งทางไปรษณีย์สามารถคิดค่าส่งตามจริงได้ ส่วนรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ห้ามเรียกเก็บค่าบริการ

ค่ารักษาบัญชีเงินฝากในกรณีบัญชีไม่มีการเคลื่อนไหว เรียกเก็บได้ไม่เกิน 20 บาทต่อเดือน เฉพาะบัญชีที่นิ่งติดต่อกันเกิน 1 ปีและมียอดคงเหลือไม่เกิน 2,000 บาท

ค่าบริการบัตรอิเล็กทรอนิกส์

บัตรเอทีเอ็มพื้นฐาน คิดค่าธรรมเนียมแรกเข้าและรายปีรวมกันต้องไม่เกิน 150 บาทต่อปี บัตรเดบิตพื้นฐาน คิดค่าธรรมเนียมแรกเข้าและรายปีรวมกันต้องไม่เกิน 200 บาทต่อปี

การเบิกถอนเงินสดด้วยบัตรเครดิต เรียกเก็บค่าธรรมเนียมได้ไม่เกิน 2.5% ของจำนวนเงินสดที่เบิกถอน

ค่าบริการการชำระเงิน

ค่าบริการข้ามเขตและค่าคู่สายห้ามเรียกเก็บในทุกช่องทางอิเล็กทรอนิกส์และตู้ ATM/CDM/CRM สำหรับธุรกรรมต่างๆ เช่น การโอนเงิน การฝากเช็ค หรือการจ่ายบิลใบแจ้งหนี้ ยกเว้นการทำธุรกรรมฝาก/ถอนเงินสดข้ามเขตที่หน้าเคาน์เตอร์สาขา สามารถเรียกเก็บได้ไม่เกิน 0.05% ของมูลค่าธุรกรรม

การโอนเงินผ่านระบบ Bulk Payment เก็บได้ไม่เกิน 20 บาทต่อรายการ

ค่าชดเชยอัตราแลกเปลี่ยน เรียกเก็บได้ไม่เกิน 0.125% ของมูลค่าเงิน สำหรับบุคคลธรรมดาและ SMEs กำหนดอัตราขั้นต่ำไม่เกิน 300 บาท และสูงสุดไม่เกิน 2,000 บาท ห้ามเก็บค่าบริการในกรณีโอนเงินระหว่างบัญชีภายในธนาคารเดียวกัน

ค่าโอนเงินผ่านระบบบาทเนต สำหรับลูกค้าบุคคลธรรมดาและ SMEs ยื่นคำขอผ่านช่องทางอิเล็กทรอนิกส์ ให้เรียกเก็บค่าบริการจากผู้โอนและผู้รับโอนรวมกันไม่เกิน 100 บาทต่อรายการ

ค่าบริการสินเชื่อ SMEs

ค่าบริการการใช้สินเชื่อ (Front-end fee) สำหรับวงเงินไม่เกิน 15 ล้านบาท เก็บไม่เกิน 2.5% ของวงเงิน (สูงสุดไม่เกิน 250,000 บาท) ส่วนวงเงินมากกว่า 15 ล้านบาท เก็บไม่เกิน 2.5% ของวงเงิน

ค่าชำระสินเชื่อก่อนครบกำหนด (Prepayment fee) เก็บได้ไม่เกิน 3% ของยอดเงินต้นคงค้าง แต่ห้ามเรียกเก็บในกรณีที่ลูกค้าจ่ายเงินต้นไปแล้วเกินกว่า 50% ของยอดเบิกใช้จริง และผ่อนชำระมาแล้วเกิน 50% ของระยะเวลาตามสัญญา

ค่าบริการกรณียกเลิกวงเงิน (Cancellation fee) ห้ามเรียกเก็บหากมีการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมผูกพันวงเงิน (Commitment fee) ไปแล้ว หรือลูกค้าได้มีการเบิกใช้วงเงินไปแล้วบางส่วนหรือทั้งหมด

ช่วงการบังคับใช้

มาตรการนี้ครอบคลุมสถาบันการเงินทั้งหมดตามกฎหมายว่าด้วยธุรกิจสถาบันการเงิน ผู้ประกอบธุรกิจบัตรเครดิตที่ไม่ใช่สถาบันการเงิน (Non-Bank) และมีผลบังคับใช้กับบุคคลธรรมดาและวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs)

การบังคับใช้แบ่งออกเป็น 3 เฟส:

เฟสที่ 1 เริ่ม 1 กรกฎาคม 2569 ครอบคลุมค่าขอ Statement ค่าขอหนังสือรับรองทางการเงิน ค่ารักษาบัญชี ค่าธรรมเนียมกดเงินสดจากบัตรเครดิต ค่าธรรมเนียมข้ามเขตยกเว้นส่วนของตู้เอทีเอ็มและใบแจ้งหนี้ และค่าชดเชยอัตราแลกเปลี่ยน

เฟสที่ 2 เริ่ม 1 กันยายน 2569 ครอบคลุมค่าธรรมเนียมบัตรเอทีเอ็ม/เดบิตพื้นฐาน ค่าธรรมเนียมข้ามเขตที่ตู้และใบแจ้งหนี้ ค่าโอนเงิน Bulk Payment ภายในวัน และมาตรการสินเชื่อ SMEs ทั้งหมด

เฟสที่ 3 เริ่ม 1 ตุลาคม 2569 ครอบคลุมเพดานขั้นต่ำ/สูงสุดของค่าชดเชยอัตราแลกเปลี่ยนสำหรับบุคคลธรรมดาและ SMEs รวมถึงค่าโอนเงินระบบบาทเนตผ่านช่องทางอิเล็กทรอนิกส์

ข้อห้ามและเงื่อนไข

ผู้ให้บริการห้ามเรียกเก็บค่าบริการเพิ่มขึ้นในรายการที่ถูกควบคุม และห้ามขึ้นค่าบริการรายการอื่น ปรับตั้งรายการใหม่ หรือเพิ่มอัตราดอกเบี้ย ยกเว้นกรณีที่มีเหตุจำเป็นอย่างมีนัยสำคัญ เช่น ต้นทุนเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ หรือสิ้นสุดช่วงโปรโมชั่น แต่ผู้ให้บริการต้องจัดเก็บข้อมูลเอกสารหลักฐานสนับสนุนความจำเป็นไว้ให้ครบถ้วน เพื่อให้ผู้ตรวจการของ ธปท. สามารถเข้าตรวจสอบได้