ศาสตราจารย์เจษฎาชี้แจง: มือถือไม่ใช่ตัวล่อฟ้า แต่ควรหลีกเลี่ยงการชาร์จในเวลาฟ้าผ่า

หลังจากเกิดเหตุการณ์เสียชีวิตจากฟ้าผ่า ทำให้หลายคนเกิดข้อสงสัยว่าการใช้มือถือขณะเกิดพายุจะเป็นอันตรายหรือไม่ รศ.ดร.เจษฎา เด่นดวงบริพันธ์ อาจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้ให้ข้อมูลเพื่อชี้แจงข้อสงสัยนี้

เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเกี่ยวข้องกับนายรุ่ง อายุ 31 ปี ชาวบ้านต.บุกระสัง อ.หนองกี่ จ.บุรีรัมย์ ซึ่งถูกฟ้าผ่าเสียชีวิตขณะกำลังนั่งเล่นมือถือภายในบ้าน ในเวลาประมาณ 20.30 น. เมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม ภรรยาของผู้เสียชีวิตได้เตือนเขาไม่ให้ทำกิจกรรมนั้น

ศาสตราจารย์เจษฎาระบุอย่างชัดเจนว่า ไม่ว่าจะเป็นตัวเครื่องโทรศัพท์ สัญญาณโทรศัพท์ หรือการชาร์จไฟมือถือ ล้วนไม่ได้ทำหน้าที่เป็นตัวล่อฟ้าแต่อย่างใด ฟ้าผ่าเป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติที่มีแนวโน้มจะลงมาที่ตำแหน่งที่โดดเด่นในบริเวณนั้น เช่น ต้นไม้สูง อาคารสูง เสาไฟฟ้า หรือพื้นที่โล่งแจ้ง

อย่างไรก็ตาม แม้ฟ้าผ่าไม่ลงมาโดยตรง แต่ยังสามารถสร้างอันตรายทางอ้อมได้ กระแสไฟฟ้าที่มีแรงจากฟ้าผ่าสามารถเคลื่อนที่มาถึงบุคคลผ่านสายไฟฟ้าในบ้าน รั้วโลหะ พื้นดิน หรือกระโดดผ่านอากาศ นอกจากนี้ สนามแม่เหนี่ยวนำยังสามารถทำให้วัตถุโลหะร้อนสูงขึ้น จนเกิดการระเบิดของแบตเตอรี่ได้

เมื่อเห็นมือถือของผู้ถูกฟ้าผ่าเสียหายหรือระเบิด หลายคนจึงเข้าใจผิดว่ามือถือเป็นตัวล่อฟ้า ศาสตราจารย์เจษฎาเน้นว่าการใช้มือถือในบ้านหรืออาคารที่มีระบบป้องกันฟ้าผ่าไม่ได้ทำให้ถูกฟ้าผ่า ไม่จำเป็นต้องปิดมือถือตามที่หลายคนเตือนกัน

อย่างไรก็ตาม ศาสตราจารย์เจษฎาแนะนำให้หลีกเลี่ยงการชาร์จแบตเตอรี่มือถือขณะเกิดฟ้าร้องและฟ้าแลบ เพราะหากเกิดฟ้าผ่าใกล้บ้าน อาจเกิดกระแสไฟฟ้ากระชากวิ่งผ่านสายไฟ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อแบตเตอรี่หรือวงจรอิเล็กทรอนิกส์ของโทรศัพท์ได้