หลวงปู่อุ่น อุตตโม วัดอุดมรัตนาราม ผู้ครูบริบาลสังฆกิจ จากไปแล้วครบรอบ 46 ปี

ครบรอบ 46 ปีมรณกาลผู้ครูบริบาลสังฆกิจ

วันเสาร์ที่ 30 พฤษภาคม 2569 นี้ เป็นวันที่ระลึกถึงการสิ้นพระชนม์ของ "พระครูบริบาลสังฆกิจ" หรือ "หลวงปู่อุ่น อุตตโม" ผู้ทรงคุณวุฒิด้านวิปัสสนากัมมัฏฐาน ครบรอบ 46 ปี

ประวัติการเกิด

พระองค์มีนามจริงว่า อุ่น วงศ์วันดี เกิดเมื่อวันที่ 7 มีนาคม 2452 ที่บ้านอากาศ ตำบลอากาศ อำเภอวานรนิวาส (ปัจจุบันเรียกว่า อำเภอ อากาศอำนวย) จังหวัดสกลนคร บิดามารดาคือ นายอุปละ และนางบุดดี วงศ์วัน มีพี่น้องทั้งสิ้น 7 คน โดยพระองค์เป็นบุตรคนที่เจ็ด

ชีวิตการบวช

ตั้งแต่อายุ 10 ปี พระองค์ได้บวชเป็นสามเณรภายใต้การดูแลของพระอธิการทุม ซึ่งเป็นพระอุปัชฌาย์ของพระองค์ ในช่วงนั้นพระองค์ศึกษาอักษรขอมและท่องบทสวดมนต์ต่างๆ ไปจนกระทั่งมีความชำนาญ

เมื่อครบ 20 ปี พระองค์เข้าพิธีอุปสมบทที่พัทธสีมา วัดกลางแห่งเดิม แต่ต่อมาได้ลาสิกขา และไปศึกษาเป็นศิษย์กับหลวงปู่สีลา อิสสโร ที่วัดอิสระธรรม บ้านวา ตำบลวาใหญ่ อำเภอวานรนิวาส

เมื่ออายุ 21 ปี พระองค์เข้าพิธีอุปสมบทครั้งที่สอง ที่สิมน้ำ ที่ท่าบ้านร้าง กลางลำน้ำยาม โดยมีพระราชเวที (จูม พันธุโล) วัดโพธิสมภรณ์ อุดรธานี เป็นพระอุปัชฌาย์ และพระอาจารย์สีลา อิสสโร เป็นพระกรรมวาจาจารย์

การศึกษาและการปฏิบัติ

พระองค์อยู่จำพรรษากับพระอาจารย์สีลาเป็นเวลา 4 ปี เพื่อศึกษาแนวทางการปฏิบัติสมถวิปัสสนากัมมัฏฐาน ตามแบบอย่างของพระอาจารย์มั่น ภูริทตฺโต

ในปีพุทธศักราช 2477 พระองค์ได้กราบลาพระอาจารย์สีลา และไปศึกษาต่อกับพระอาจารย์เกิ่ง อธิมุตฺตโก ที่วัดโพธิ์ชัย บ้านสามผง อำเภอท่าอุเทน จังหวัดนครพนม โดยจำพรรษาติดต่อกันเป็นเวลา 3 ปี ระหว่างนั้นพระองค์ศึกษาพระปริยัติธรรม บาลีไวยากรณ์ และแปลธรรมบท พอถึงฤดูแล้งก็ออกเที่ยวธุดงค์ไปอยู่ที่ภูค้อเพื่อฝึกหัดอบรมจิตใจ

ปีพุทธศักราช 2480 พระองค์กลับมาจำพรรษาที่บ้านอากาศ ซึ่งเป็นถิ่นมาตุภูมิของพระองค์

ภาวะป่วยและการรักษา

ในปีพุทธศักราช 2523 พระองค์เริ่มเจ็บป่วย และเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลพระอาจารย์ฝั้น ที่อำเภอพรรณานิคม เมื่ออาการบรรเทาบ้าง ศิษย์ของพระองค์จึงนิมนต์ให้ไปรับการตรวจรักษาเพิ่มเติมที่โรงพยาบาลศิริราชและโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ในกรุงเทพฯ

แพทย์ได้แนะนำให้พระองค์มาพักรักษาตัวที่วัดอุดมรัตนาราม เพื่อให้ได้พักผ่อนเพียงพอ แต่เมื่ออาการทรุดลงก็ได้นำพระองค์ไปรับการรักษาที่โรงพยาบาลสกลนคร

ในเดือนพฤษภาคม 2523 อาการของพระองค์ทรุดลงอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะตั้งแต่กลางเดือนเป็นต้นไป จนไม่รู้สึกตัว อย่างไรก็ตาม เมื่อถึงวันที่ 27 พฤษภาคม พระองค์ได้ฟื้นตัวขึ้นและรู้สึกตัวเหมือนเดิม

โอวาทสุดท้าย

พระองค์เดินทางกลับถึงวัดอุดมรัตนาราม ในวันที่ 28 พฤษภาคม 2523

ในวันที่ 29 พฤษภาคม 2523 ซึ่งเป็นวันวิสาขบูชา พระองค์ได้ให้โอวาทแก่ภิกษุ สามเณร แม่ชี และญาติโยมที่มาเยี่ยมพระองค์ โดยมีใจความว่า "การไม่ทำความชั่วทั้งปวง การยังกุศลให้ถึงพร้อม การยังจิตของตนให้ผ่องใส นี่เป็นคำสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย"

พระองค์ได้อธิบายเพิ่มเติมว่า "เมื่อท่านทั้งหลายได้ปฏิบัติตามนี้แล้ว ย่อมยังพระศาสนาให้เจริญรุ่งเรือง คนเรานับถือศาสนาทุกวันนี้ถือกันแต่เพียงในสำมะโนครัว ว่าถือศาสนาพุทธเท่านั้น ไม่ได้ปฏิบัติกันจริงจัง บ้านเมืองจึงมีความเดือดร้อน ถ้าทุกคนละเว้นความชั่วแล้วทำความดี ความสุขความเจริญย่อมจะมีอย่างแน่นอน"

การสิ้นพระชนม์

รุ่งเช้าวันที่ 30 พฤษภาคม 2523 หลังจากฉันภัตตาหารเช้า พระองค์เตรียมจะกลับไปรักษาตัวที่โรงพยาบาลสกลนคร ก่อนที่จะขึ้นรถเดินทาง พระองค์ได้พูดกับพระเณรและญาติโยมว่า "จะไปให้เขาฉีดยาให้จักหน่อย ก็จะได้กลับมาแล้ว"

อย่างไรก็ตาม ทันใดนั้นอาการของพระองค์กำเริบ อาเจียน และทรุดหนักลง จนกระทั่งพระองค์ไปแล้วเมื่อเวลา 16.30 น. ด้วยอาการสงบ สิริ เมื่ออายุ 71 ปี