ทันตแพทย์และนักศึกษาเสนอกฎหมายรุ่นปลอดนิโคตินเพื่อปกป้องเยาวชนไทย

ในวันที่ 27 พฤษภาคม 2568 เครือข่ายนิสิตนักศึกษาทันตแพทย์ต้านภัยยาสูบ (NoNoGang) และโครงการทันตบุคลากรไทยเพื่อการควบคุมการบริโภคยาสูบและบุหรี่ไฟฟ้า ร่วมกันจัดงานมอบรางวัลประกวดผลงานศิลปะและเปิดตัวนิทรรศการชื่อ "(สุข)ชั่วครู่ สู่(ทุกข์)ชั่วชีวิต ! Are you Sure?" เนื่องในวันงดสูบบุหรี่โลกประจำปี 2569 โดยพร้อมยื่นแถลงการณ์ต่อนายกรัฐมนตรี เสนอให้ออกกฎหมายเพื่อผลักดันประเทศไทยไปสู่สังคมปลอดนิโคตินในรุ่นเยาวชน (Nicotine-Free Generation) ด้วยการห้ามผู้ที่เกิดหลังปีที่กำหนดไม่ให้ซื้อผลิตภัณฑ์นิโคตินทุกชนิดตลอดชีวิต

นิทรรศการดังกล่าวจัดขึ้นระหว่างวันที่ 26-31 พฤษภาคม 2568 ที่มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ โดยมีวัตถุประสงค์เป็นกระบอกเสียงเพื่อให้สังคมตระหนักถึงกลยุทธ์ของอุตสาหกรรมยาสูบ ที่พยายามล่อลวงเด็กและเยาวชนให้กลายเป็นลูกค้าถาวรของรุ่นต่อไป ในงานนี้มีนักเรียนและนักศึกษาจากสถาบันการศึกษาระดับอุดมศึกษาและอาชีวศึกษาส่งผลงาน ภาพวาด ภาพถ่าย และคลิปวิดีโอสั้นเข้าร่วมประกวดรวมทั้งสิ้น 57 ผลงาน

ผศ.ดร.ทพ.ณัฐวุธ แก้วสุทธา คณบดีคณะทันตแพทยศาสตร์มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ซึ่งเป็นประธานแผนงานที่ 4 ของโครงการ กล่าวว่าผลงานศิลปะในนิทรรศการจะช่วยเปิดเผยวงจรการปรับโฉมผลิตภัณฑ์ยาสูบ ตั้งแต่บุหรี่มวน บุหรี่ไฟฟ้า ไปจนถึงนิโคตินถุง (Nicotine Pouches) ซึ่งอุตสาหกรรมเหล่านี้ออกแบบให้สร้างความพึงพอใจชั่วครู่ และดึงดูดใจคนแต่ละเจเนอเรชัน แต่ปลายทางคือการติดยาและเสียสละต่อผลกระทบด้านสุขภาพตลอดชีวิต

นายปารณ สินธพานนท์ ผู้แทนเครือข่ายนิสิตนักศึกษาทันตแพทย์ต้านภัยยาสูบ เปิดเผยว่าเครือข่ายนิสิตจาก 18 สถาบันทั่วประเทศได้ยื่นแถลงการณ์เสนอต่อนายกรัฐมนตรีและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยเน้นความจำเป็นเร่งด่วนในการผลักดันนโยบาย "Nicotine-Free Generation" หรือ "คนรุ่นปลอดบุหรี่" ในประเทศไทย

แนวทางนี้ถือเป็นมิติใหม่ของการควบคุมยาสูบระดับสากล โดยผ่านการออกกฎหมายกำหนดให้ผู้ที่เกิดตั้งแต่ปีที่กฎหมายมีผลบังคับใช้เป็นต้นไปจะไม่สามารถซื้อบุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า และผลิตภัณฑ์นิโคตินทุกรูปแบบได้อย่างถูกกฎหมายไปตลอดชีวิต โดยใช้วิธีการเลื่อนเกณฑ์อายุขั้นต่ำในการซื้อขึ้นไปในทุกปี มาตรการนี้จะปกป้องเด็กและเยาวชนไทยรุ่นใหม่จากการเสพติดนิโคตินและตัดวงจรการเข้าสู่บทบาทของผู้สูบบุหรี่อย่างยั่งยืน

นายปารณ ชี้ให้เห็นว่าแนวคิด "Tobacco-Free Generation" เป็นมาตรการที่หลายประเทศทั่วโลกนำมาใช้เพื่อหยุดการแพร่ระบาดในกลุ่มเยาวชน เช่นมัลดีฟส์ ซึ่งประกาศใช้กฎหมายร่วมกับเครือข่ายควบคุมยาสูบขององค์การอนามัยโลก (WHO) โดยห้ามจำหน่ายผลิตภัณฑ์ยาสูบและบุหรี่ไฟฟ้าแก่ผู้ที่เกิดหลังวันที่ 1 มกราคม 2007 อย่างเข้มงวดตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2025

สหราชอาณาจักรก็เพิ่งผ่านกฎหมาย Tobacco and Vapes Bill ซึ่งจะมีผลบังคับใช้ในวันที่ 1 มกราคม 2027 โดยห้ามจำหน่ายบุหรี่แก่ผู้ที่เกิดตั้งแต่ปี 2009 เป็นต้นไป

ในขณะที่ประเทศไทยยังไม่มีข้อกฎหมายควบคุมผู้ใช้งานเจเนอเรชันใหม่อย่างจริงจัง จึงทำให้เกิดการแพร่ระบาดของบุหรี่ไฟฟ้าและผลิตภัณฑ์นิโคตินรูปแบบอื่นในเด็กและเยาวชนไทยอย่างรุนแรงและต่อเนื่อง ส่งผลให้เกิดปัญหาสุขภาพหลากหลายด้าน ทั้งโรคระบบทางเดินหายใจ โรคปอด โรคหัวใจ รวมถึงผลกระทบจากการสูดดมควันบุหรี่มือสอง