สมาคมเหล็กไทย 10 แห่งเสนอมาตรการเร่งแก้วิกฤตอุตสาหกรรมให้กับกระทรวงอุตสาหกรรม

นายนาวา จันทนสุรคน นายกกิติมศักดิ์สมาคมเหล็กแผ่นรีดร้อนไทย นำทีมตัวแทนจากสมาคมผู้ประกอบการอุตสาหกรรมเหล็กไทยจำนวน 10 แห่ง เข้าพบนายวราวุธ ศิลปอาชา รมว.อุตสาหกรรม พร้อมผู้บริหารจากกระทรวง เพื่อหารือและนำเสนอแนวทางแก้ไขวิกฤตของภาคอุตสาหกรรมเหล็กไทย

กลุ่มสมาคมดังกล่าวมีสมาชิกรวมกว่า 510 บริษัท จ้างงานโดยตรงกว่า 51,000 คน โดยเน้นว่าอุตสาหกรรมเหล็กเป็นอุตสาหกรรมพื้นฐานที่สำคัญต่อการพัฒนาอุตสาหกรรมต่อเนื่อง เนื่องจากเหล็กเป็นวัตถุดิบสำหรับภาคก่อสร้าง ยานยนต์ เครื่องจักรกล เครื่องใช้ไฟฟ้า และบรรจุภัณฑ์อาหาร

ปัญหาที่ประเทศไทยเผชิญอยู่ในปัจจุบันคือการพึ่งพาการนำเข้าเหล็กในสัดส่วนสูง แม้ว่าประเทศต้องการใช้เหล็กประมาณ 16.5-18 ล้านตันต่อปี แต่ส่วนใหญ่เป็นการนำเข้า ในขณะที่ผลิตภายในประเทศเพียง 6.5-7 ล้านตันต่อปี ทำให้อัตราการใช้กำลังการผลิตของอุตสาหกรรมเหล็กภายในประเทศลดลงเหลือเพียง 27.9% ซึ่งต่ำกว่าอัตราเฉลี่ยของโลกที่ 75% อย่างมาก

นอกจากนี้ ภาคอุตสาหกรรมยังประสบปัญหาจากการนำเข้าเหล็กราคาต่ำที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง และภาวะกำลังการผลิตส่วนเกินของตลาดโลก ซึ่งส่งผลกระทบรุนแรงต่อผู้ประกอบการไทยตลอดห่วงโซ่อุตสาหกรรม

มาตรการแก้ไขวิกฤต 3 หลักรวม 8 มาตรการย่อย

กลุ่มสมาคมเหล็กเสนอแนวทางแก้ไขวิกฤตที่ประกอบด้วยมาตรการหลัก 3 ด้าน

มาตรการที่ 1: ปรับโครงสร้างอุตสาหกรรมเหล็ก

ประกอบด้วยการห้ามตั้งและห้ามขยายกำลังการผลิตในกลุ่มสินค้าที่มีปัญหา Overcapacity เช่น เหล็กแผ่นรีดร้อน เหล็กลวด ท่อเหล็ก เหล็กโครงสร้าง และเหล็กกล้าไร้สนิม โดยอนุญาตเฉพาะการลงทุนเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและคุณภาพโดยไม่เพิ่มกำลังการผลิต

นอกจากนี้ยังรวมถึงการควบคุมโรงงานเหล็กเส้นที่ใช้กระบวนการผลิตแบบเตาหลอมเหนี่ยวนำ (Induction Furnace: IF) ให้ผ่านการพิสูจน์เทคโนโลยีและการควบคุมคุณภาพต่อคณะกรรมการวิชาการของ สมอ. เพื่อป้องกันเหล็กไม่ได้มาตรฐานกลับเข้าสู่ตลาด

รมว.อุตสาหกรรมได้ชี้แจงว่าได้ลงนามในร่างประกาศมาตรการห้ามตั้งและห้ามขยายกำลังการผลิตในอุตสาหกรรมเหล็กแผ่นรีดร้อนแล้ว เพื่อบรรเทาปัญหา Overcapacity และรักษาเสถียรภาพของอุตสาหกรรมเหล็กภายในประเทศ

กระทรวงอุตสาหกรรมตระหนักถึงข้อกังวลด้านคุณภาพการผลิตเหล็กด้วยระบบ IF และมีนโยบายชัดเจนว่าประเทศไทยต้องเปลี่ยนผ่านเทคโนโลยีจากระบบ IF ไปสู่ระบบเตาหลอมอาร์กไฟฟ้า (Electric Arc Furnace: EAF) โดยจะพิจารณากำหนดแนวทางและระยะเวลาเปลี่ยนผ่านที่เหมาะสม พร้อมจำกัดการใช้เหล็กจากระบบ IF ให้สอดคล้องกับมาตรฐานอุตสาหกรรม

มาตรการที่ 2: ส่งเสริมการใช้เหล็กไทย

รวมถึงการควบคุมสินค้าโครงสร้างเหล็กสำเร็จรูปเพื่อป้องกันการหลีกเลี่ยงมาตรฐานและผลกระทบต่ออุตสาหกรรมไทย

นอกจากนี้ยังกำหนดให้โครงการร่วมลงทุนระหว่างรัฐและเอกชน (PPP) และโครงการที่ได้รับการส่งเสริมการลงทุนจาก BOI ใช้สินค้า Made in Thailand และเหล็กที่ผลิตในประเทศในสัดส่วนที่เหมาะสม เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มและการจ้างงาน

ส่วนการสนับสนุนมาตรการทางการค้าของกระทรวงพาณิชย์ ได้แก่ มาตรการตอบโต้การทุ่มตลาด (Anti-Dumping) มาตรการปกป้องการนำเข้าที่เพิ่มขึ้น (Safeguard) และมาตรการป้องกันการหลบเลี่ยงทางการค้า (Anti-Circumvention) เพื่อรักษาเสถียรภาพของอุตสาหกรรมและป้องกันการค้าที่ไม่เป็นธรรม

มาตรการที่ 3: ยกระดับสู่ Green Steel

ประกอบด้วยการใช้ฉลากสิ่งแวดล้อมอุตสาหกรรมสีเขียวระดับ 4-5 Plus เพื่อกระตุ้นการลงทุนในเทคโนโลยีสะอาด และสนับสนุนเป้าหมาย Net Zero ของประเทศ

นอกจากนี้ยังรวมถึงการสงวนเศษเหล็กไว้ใช้ในประเทศ เพื่อเสริมความมั่นคงด้านวัตถุดิบสำหรับอุตสาหกรรมเหล็กคาร์บอนต่ำ และการสนับสนุนอุตสาหกรรมจัดการและรีไซเคิลซากยานยนต์ เพื่อสนับสนุนเศรษฐกิจหมุนเวียน

การปรับเปลี่ยนเป้าหมาย Net Zero

กลุ่มสมาคมขอให้ผู้ประกอบการอุตสาหกรรมเร่งพิจารณาแนวทางการปรับตัว การลงทุนด้านเทคโนโลยีสะอาด และการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมไทยในอนาคต ซึ่งสอดคล้องกับนโยบายรัฐบาลที่ปรับเปลี่ยนเป้าหมาย Net Zero ของประเทศไทยจากเดิมปี ค.ศ.2065 ให้เร็วขึ้นเป็นปี ค.ศ.2050

กลุ่มสมาคมเหล็กไทยได้ยืนยันความพร้อมในการร่วมมือกับภาครัฐในการยกระดับอุตสาหกรรมเหล็กไทยสู่ Green Steel และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศในระยะยาว โดยเห็นว่าอุตสาหกรรมเหล็กที่เข้มแข็งเป็นรากฐานสำคัญของความมั่นคงทางอุตสาหกรรมและเศรษฐกิจไทย