แพทย์ชี้เตือน: เครื่องดื่มร้อนเกิน 65 องศา เพิ่มความเสี่ยงมะเร็งหลอดอาหารถึง 2.5 เท่า

ความเสี่ยงที่ซ่อนอยู่ในชีวิตประจำวัน

ความเคยชินในการดื่มซุปร้อนหรือชาเสิร์ฟมาจากหม้อเดือดเป็นวัฒนธรรมอาหารที่พบเห็นทั่วไป แต่พฤติกรรมนี้อาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพของหลอดอาหารมากกว่าที่ส่วนใหญ่ตระหนัก นพ. หลี่ซือเสียน แพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว เปิดเผยว่าการบริโภคเครื่องดื่มอุณหภูมิสูงเป็นระยะเวลานานส่งผลกระทบต่อหลอดอาหารมากกว่าความเข้าใจของประชาชนทั่วไป

องค์การวิจัยมะเร็งนานาชาติ (IARC) ได้จัดประเภทเครื่องดื่มที่มีอุณหภูมิเกิน 65 องศาเซลเซียสให้เป็น "สารก่อมะเร็งที่อาจเป็นไปได้ระดับ 2A" ซึ่งเป็นการยืนยันถึงความเสี่ยงที่แท้จริง

ปัจจัยสำคัญไม่ใช่ชนิดของเครื่องดื่ม แต่เป็นอุณหภูมิ

งานวิจัยทางการแพทย์ระบุว่าสิ่งที่ทำให้เครื่องดื่มร้อนเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคมะเร็งไม่ได้เกี่ยวข้องกับชนิดของเครื่องดื่ม แต่เป็นเรื่องของอุณหภูมิที่สร้างความเสียหายโดยตรงต่อเนื้อเยื่อ

เยื่อบุหลอดอาหารของมนุษย์มีความเปราะบางและขาดชั้นเมือกหนาเพื่อป้องกัน ซึ่งแตกต่างจากกระเพาะอาหาร เมื่อของเหลวที่อุณหภูมิเกิน 65 องศาเซลเซียสเข้าสู่ร่างกาย จะทำให้เซลล์เยื่อบุหลอดอาหารเสียหาย

กลไกการเกิดมะเร็ง: การซ่อมแซมซ้ำเป็นเวลานาน

กระบวนการอักเสบเรื้อรังนี้มีลักษณะคล้ายกับวิธีการที่บุหรี่ก่อให้เกิดมะเร็งปอด เมื่อเซลล์ถูกทำลายและซ่อมแซมซ้ำ ๆ ตลอดเวลา ความเสี่ยงที่ยีนจะกลายพันธุ์จะเพิ่มขึ้นอย่างค่อยเป็นค่อยไป ซึ่งในที่สุดอาจพัฒนาเป็นมะเร็งได้

ข้อมูลจากการศึกษาระยะยาว

การศึกษาระยะยาวที่ตีพิมพ์ในวารสาร British Journal of Cancer ในปี 2025 ซึ่งใช้ข้อมูลจากฐานข้อมูลชีวภาพของสหราชอาณาจักร (UK Biobank) ให้ผลลัพธ์ที่น่าเป็นห่วง

ผู้ที่มีพฤติกรรมดื่มเครื่องดื่มร้อนจัดแม้ว่าจะดื่มไม่เกินวันละ 4 แก้ว ก็มีความเสี่ยงต่อมะเร็งหลอดอาหารชนิดสความัสเซลล์สูงกว่าคนทั่วไปประมาณ 2.5 เท่า

สำหรับผู้ที่ดื่มวันละ 4-6 แก้วหรือมากกว่า ความเสี่ยงจะเพิ่มขึ้นตามปริมาณการบริโภค

การเตือนสำหรับวัฒนธรรมการรับประทานอาหาร

ผลวิจัยนี้เป็นสัญญาณเตือนสำคัญต่อวัฒนธรรมการกินของชาวไต้หวัน เนื่องจากผู้คนจำนวนมากนิยมกินหม้อไฟ ดื่มชาชงสด และซดน้ำซุปร้อน ซึ่งมักมีอุณหภูมิถึง 80-90 องศาเซลเซียส สูงกว่าระดับเสี่ยงที่ 65 องศาอย่างชัดเจน

ผู้ป่วยมักไม่เชื่อมโยงการกินร้อนกับสุขภาพ

จากประสบการณ์ในคลินิก นพ. หลี่ซือเสียนพบว่าผู้ป่วยส่วนใหญ่ไม่เคยเชื่อมโยงพฤติกรรมการกินร้อนดื่มร้อนกับสุขภาพของหลอดอาหาร เนื่องจากความเสียหายจากความร้อนเป็นการสะสมแบบค่อยเป็นค่อยไป แตกต่างจากอาหารเผ็ดที่ทำให้เกิดอาการแสบทันที จึงมักถูกมองข้าม

การวินิจฉัยในระยะลุกลาม

มะเร็งหลอดอาหารในระยะเริ่มแรกแทบไม่มีอาการชัดเจน ผู้ป่วยส่วนใหญ่จะมาพบแพทย์เมื่อเริ่มมีอาการกลืนลำบาก ซึ่งในเวลาเหล่านั้นโรคมักเข้าสู่ระยะกลางหรือระยะลุกลามแล้ว

วิธีการป้องกันที่ง่ายและไม่เสียค่าใช้จ่าย

การป้องกันความเสี่ยงนี้ไม่จำเป็นต้องใช้วิธีซับซ้อนหรือซื้ออาหารเสริมราคาแพง วิธีที่มีประสิทธิภาพและไม่เสียค่าใช้จ่าย คือการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในสี่ประเด็นต่อไปนี้:

ประเด็นที่หนึ่ง: ปล่อยให้อาหารหรือเครื่องดื่มร้อนจัดเย็นลงประมาณ 3-5 นาที ก่อนรับประทาน

ประเด็นที่สอง: ใช้ริมฝีปากทดสอบอุณหภูมิก่อนดื่ม หากยังรู้สึกร้อนจัดไม่ควรดื่มทันที

ประเด็นที่สาม: เวลากินหม้อไฟ ควรตักอาหารใส่ถ้วยเล็กเพื่อช่วยระบายความร้อน ไม่ควรคีบจากหม้อเดือดเข้าปากทันที

ประเด็นที่สี่: ผู้ที่นิยมใช้หลอดดูดสำหรับกาแฟหรือชาร้อนควรระมัดระวังเป็นพิเศษ เพราะหลอดดูดจะทำให้ของเหลวร้อนผ่านริมฝีปากโดยตรงและสัมผัสเยื่อบุหลอดอาหารลึกลงไปทันที โดยที่ร่างกายอาจไม่ทันรับรู้ถึงความร้อนดังกล่าว