กระทรวงสาธารณสุขเพิ่มมาตรการป้องกันอีโบลา บังคับกักตัวผู้มาจากคองโกและยูกันดา

มาตรการเข้มงวดป้องกันเชื้ออีโบลา

กระทรวงสาธารณสุขประกาศยกระดับมาตรการเฝ้าระวังโรคอีโบลา โดยกำหนดให้ผู้เดินทางจากสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโกและยูกันดาต้องเข้ากระบวนการกักตัวเป็นระยะเวลา 21 วัน นับจากวันที่เข้าประเทศไทย ไม่ว่าจะมีอาการป่วยหรือไม่ก็ตาม มาตรการนี้มีผลบังคับใช้ทันทีกับเที่ยวบินที่กำลังเข้าประเทศ

เหตุผลการปรับเปลี่ยนมาตรการ

ปลัดกระทรวงสาธารณสุข นพ.สมฤกษ์ จึงสมาน ซึ่งเป็นประธานการประชุมคณะกรรมการโรคติดต่อแห่งชาติ ครั้งที่ 3 ปี 2569 เปิดเผยว่าสถานการณ์โรคอีโบลาในคองโกและยูกันดามีความรุนแรงเพิ่มขึ้น ประเทศไทยมีมาตรการเฝ้าระวัง แต่หากไม่ระวังให้ดี อาจเกิดการแพร่กระจายเคสในประเทศได้

ปัจจุบันมีผู้เดินทางจากทั้งสองประเทศเข้าไทยโดยเที่ยวบินต่อเครื่อง เนื่องจากไม่มีเที่ยวบินตรง โดยเฉลี่ยวันละ 5-7 ราย อย่างไรก็ตาม ในช่วงสองวันที่ผ่านมา พบว่าจำนวนผู้เดินทางเพิ่มขึ้นเป็น 10 รายขึ้นไป โดยสูงสุดถึง 19 ราย

ปัญหาการติดตามตัว

ส่วนหนึ่งของเหตุผลในการเปลี่ยนมาตรการ คือการที่มีผู้เดินทางบางรายไม่ให้ความร่วมมือในการติดตามตัว โดยประมาณ 2-3 ราย มีการเปลี่ยนสถานที่พักและเปลี่ยนโรงแรมหลายแห่ง ซึ่งสร้างความลำบากในการติดตามและมีความเสี่ยงที่ผู้เดินทางจะหลุดจากการเฝ้าระวัง

นพ.เอนก มุ่งอ้อมกลาง รองอธิบดีกรมควบคุมโรค เล่าว่าเบื้องต้นพบว่าผู้เดินทางไม่ได้เข้าพักในโรงแรมตามที่แจ้งไว้ หลังจากนั้นมีการเพิ่มมาตรการโดยจัดรถส่งไปที่โรงแรม แต่ยังพบปัญหาว่าโรงแรมบางแห่งไม่อยากรับผู้เข้าพักที่มาจากพื้นที่เสี่ยง

การดำเนินการกักตัว

ผู้เดินทางจากทั้งสองประเทศจะต้องเข้าสู่กระบวนการกักตัวทันทีเมื่อเดินทางถึงไทย แม้ไม่มีอาการป่วย กรมควบคุมโรคเป็นผู้จัดเตรียมสถานที่กักกันโรค โดยใช้พื้นที่ภายในกรมควบคุมโรค สถาบันบำราศนราดูร เป็นสถานที่รองรับในเบื้องต้น มีเจ้าหน้าที่ดูแลรายวัน หากผู้เดินทางมีอาการป่วยจะต้องเข้ารับการรักษาในสถานพยาบาล

ค่าใช้จ่ายการกักตัว

ในช่วง 72 ชั่วโมงแรกหลังเข้าประเทศ กรมควบคุมโรคจะรับผิดชอบค่าใช้จ่ายให้ เนื่องจากผู้เดินทางไม่ได้แจ้งล่วงหน้า หลังจาก 72 ชั่วโมงไปแล้ว ผู้เดินทางจะต้องรับผิดชอบค่าใช้จ่ายทั้งหมด ส่วนผู้เดินทางชาวไทยจะไม่มีค่าใช้จ่าย ขณะนี้กระทรวงสาธารณสุขอยู่ระหว่างการประสานงานกับสายการบินต่างๆ เพื่อกำหนดค่าใช้จ่ายที่จะเกิดขึ้นในระหว่างกักตัว

การคัดแยกผู้เดินทาง

เนื่องจากไม่มีเที่ยวบินตรงจากคองโกและยูกันดา ผู้เดินทางจึงต่อเครื่องที่ประเทศอื่น ในการประเมินความเสี่ยงปัจจุบัน จะให้กักกันโรคเฉพาะผู้เดินทางจากทั้งสองประเทศที่กำหนด ส่วนผู้เดินทางร่วมเที่ยวบินในประเทศอื่น ไม่ต้องเข้ากระบวนการกักกันโรค

สถานการณ์ปัจจุบันและการประเมินต่อไป

ปัจจุบันยังไม่มีการห้ามผู้เดินทางเข้าประเทศจากคองโกและยูกันดา กระทรวงสาธารณสุขจะประเมินสถานการณ์เป็นระยะ หากสถานการณ์คลี่คลายหรือจำนวนผู้เดินทางลดลง อาจมีการปรับมาตรการอีกครั้ง

นพ.สมฤกษ์ กล่าวว่ามาตรการนี้เข้มข้นกว่าที่องค์การอนามัยโลก (WHO) กำหนด เนื่องจากผู้เดินทางเข้ามาไม่ให้ความร่วมมือและมีจำนวนมากขึ้น ประเมินว่าอาจติดตามไม่ได้หมด จึงควรให้มีการกักตัว ระยะเวลาการคงอยู่ของมาตรการนี้จะต้องประเมินอีกครั้ง โดยพิจารณาจากสถานการณ์โรคของประเทศต้นทางและจำนวนผู้เดินทางเข้า

ยอดรวมผู้เดินทางจากทั้งสองประเทศเข้าประเทศไทยสะสมราว 100 ราย และคาดว่าจะมีผู้เดินทางเข้ามาเพิ่มเติม ส่วนผู้เดินทางที่เข้ามาก่อนหน้านี้ติดตามตัวได้ทุกคนแล้ว แต่ต้องใช้ทรัพยากรเจ้าหน้าที่จำนวนมาก ทั้งหมดไม่มีอาการป่วย จึงไม่ต้องติดตามผู้สัมผัส