ไทม์ไลน์รัฐธรรมนูญฉบับใหม่: ภูมิใจไทยยื่นร่างแรก คาดบังคับใช้ปลายปี 2572

รัฐธรรมนูญฉบับใหม่มีแนวโน้มจะมีผลบังคับใช้ในช่วงกลางปี 2572 เพื่อแทนที่ฉบับปัจจุบันที่ประกาศใช้เมื่อปี 2560 และร่างขึ้นโดยคณะรัฐประหาร

นายนิกร จำนง สส.พรรคภูมิใจไทย ผู้ร่วมร่างรัฐธรรมนูญของพรรคฯ และบุคลากรหลักในรัฐบาล ได้เปิดเผยลำดับเวลาการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ โดยกระบวนการนี้จำเป็นต้องเริ่มต้นตามขั้นตอนรัฐสภา พร้อมการพิจารณาร่วมกันระหว่างสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา

ภูมิใจไทยเป็นพรรคแรกที่ส่งร่างต่อประธานรัฐสภาแล้ว นายนิกร ชี้ว่าหากรัฐสภาจัดการประชุมพิจารณาในเดือนมิถุนายนนี้ และมีมติรับหลักการในวาระที่หนึ่ง ต่อจากนั้นจะเข้าสู่วาระที่สองในระดับคณะกรรมาธิการ และวาระที่สามเพื่อเห็นชอบ ซึ่งคาดว่าจะแล้วเสร็จในเดือนตุลาคม 2569

หลังจากนั้น รัฐสภาจะส่งร่างให้แก่รัฐบาลและคณะกรรมการการเลือกตั้งเพื่อจัดการประชามติครั้งที่สอง ซึ่งคาดว่าจะเป็นในช่วงเดือนมกราคม-กุมภาพันธ์ 2570 หากประชาชนมีความเห็นชอบ ร่างจะนำขึ้นทูลเกล้าฯ เพื่อประกาศบังคับใช้

ขั้นตอนต่อไปเป็นการสรรหาสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ ซึ่งคาดว่าจะดำเนินการตั้งแต่เดือนสิงหาคม 2570 ถึงสิงหาคม 2571 เมื่อได้สมาชิกแล้ว จะตั้งคณะกรรมาธิการ 45 คนเพื่อร่างรัฐธรรมนูญ พร้อมกับการรับฟังความเห็นจากประชาชน

ร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่คาดว่าจะเสร็จสิ้นในเดือนกันยายน 2571 ก่อนที่จะเข้าสู่การประชามติครั้งที่สามในราวเดือนกุมภาพันธ์ 2572 หากได้รับความเห็นชอบ ร่างจะนำขึ้นทูลเกล้าฯ ประกาศบังคับใช้ได้ในเดือนเมษายน-พฤษภาคม 2572

ในขณะเดียวกัน พรรคประชาชน ซึ่งเป็นแกนนำฝ่ายค้าน ได้ประกาศว่าจะยื่นร่างประกบอย่างแน่นอน พร้อมตั้งข้อสังเกตต่อร่างของภูมิใจไทย โดยเน้นถึงข้อกังวลเกี่ยวกับการผูกขาดอำนาจ และการที่ร่างฉบับดังกล่าวไม่ยอมตัดอำนาจของวุฒิสภา

ประเด็นเกี่ยวกับวุฒิสภาเป็นจุดที่สร้างความตึงเครียด โดยหัวหน้าพรรคประชาชนกำลังถูกตอบโต้อย่างรุนแรงจากวุฒิสภา ทำให้มีความกังวลว่าหากร่างของพรรคประชาชนเข้าสู่รัฐสภา ในวาระรับหลักการซึ่งต้องใช้เสียงโหวตของวุฒิสภาอย่างน้อยหนึ่งในสาม อาจมีความเสี่ยงที่จะถูกปฏิเสธตั้งแต่วาระแรก