ผู้ว่างงานในไตรมาสแรกปีนี้พุ่งสูงขึ้น 9.9% ถึงเกือบ 4 แสนคน

นายดนุชา พิชยนันท์ เลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ได้เปิดเผยข้อมูลจากรายงานภาวะสังคมไทยของไตรมาสแรกปี 2569 ที่แสดงให้เห็นการเพิ่มขึ้นของปัญหาการว่างงาน

ตามรายงาน อัตราการว่างงานในช่วงนี้อยู่ที่ 0.94% ซึ่งเทียบเท่ากับจำนวนผู้ว่างงาน 3.9 แสนคน เพิ่มขึ้นจากไตรมาส 4 ปีที่แล้ว ที่มีจำนวนเพียง 2.8 แสนคน หรือมีอัตราการว่างงาน 0.70% นั่นหมายความว่าผู้ว่างงานเพิ่มขึ้นกว่า 9.9% ในช่วงเวลาดังกล่าว

ข้อเสียหายที่น่าเป็นห่วงมากขึ้นคือการว่างงานระยะยาว ซึ่งเพิ่มขึ้นถึง 8.7 หมื่นคน หรือเกิดการเพิ่มขึ้น 27.0% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อนหน้า

ในมิติของระบบประกันสังคม อัตราการว่างงานเพิ่มขึ้นจาก 1.78% มาเป็น 2.00% จำนวนผู้ขอรับผลประโยชน์ทดแทนจากการว่างงานมีจำนวน 2.42 แสนคน ส่วนผู้เสมือนว่างงานพุ่งขึ้นไปถึง 4.4 ล้านคน ซึ่งคิดเป็นการเพิ่มขึ้น 3.0% เมื่อเทียบกับปีก่อน

สภาพัฒน์ได้ระบุว่ามีประเด็นเสี่ยงสามประการที่ต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด

ประเด็นแรกเกี่ยวกับผลกระทบจากความตึงเครียดในตะวันออกกลาง ซึ่งอาจส่งผลให้แรงงานในสาขาการขนส่ง การก่อสร้าง การผลิต และท่องเที่ยวต้องเผชิญกับการลดชั่วโมงทำงาน นำไปสู่สถานการณ์ที่รายได้ไม่เพียงพอต่อค่าใช้จ่ายของครอบครัว

ประเด็นที่สองคือการว่างงานแฝงที่ยังคงสูงขึ้นในช่วงปี 2567-2568 โดยจำนวนผู้ว่างงานแฝงเพิ่มขึ้น 2.2 แสนคน หรือ 17.8% เมื่อเทียบกับปี 2567 กว่าสองในสามของกลุ่มนี้มีการศึกษาระดับประถมหรือต่ำกว่า โดยส่วนใหญ่ประกอบอาชีพในภาคเกษตร ก่อสร้าง และการผลิต

ตามคำกล่าวของเลขาธิการสภาพัฒน์ รายได้ของกลุ่มผู้ว่างงานแฝงนั้นต่ำกว่ารายได้เฉลี่ยของแรงงานทั่วไปมาก โดยแรงงานที่มีค่าจ้างเฉลี่ยประมาณ 1.6 หมื่นบาท ในขณะที่ผู้ว่างงานแฝงมีรายได้เพียง 6.7 พันบาท ดังนั้นกลุ่มนี้จำเป็นต้องเร่งหาอาชีพเสริม โดยเฉพาะแรงงานภาคเกษตรเพื่อเพิ่มรายได้ของครอบครัว

ประเด็นที่สามและสำคัญเกี่ยวกับความเสี่ยงต่อการจ้างงานในอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับยานยนต์ไฟฟ้า (EV) ขณะที่อุตสาหกรรมนี้ขยายตัวเพิ่มขึ้น อุตสาหกรรมยานยนต์สันดาปแบบดั้งเดิมมีแนวโน้มลดตัว ผลกระทบไม่ได้จำกัดเพียงแรงงานในโรงงานผลิต แต่ยังรวมถึงห่วงโซ่อุปทานทั้งหมด ซึ่งอาจจำเป็นต้องปรับตัวหรือย้ายไปยังอุตสาหกรรมใหม่ในช่วงเวลาต่อไป