รัฐมนตรีทรัพยากรธรรมชาติขอเวลา 7 วันตรวจสอบข้อมูลปลาหมอคางดำ เน้นหลักฐานต้องชัดเจนก่อนฟ้องคดี

ในการประชุมวุฒิสภาเมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม 2569 นายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ได้ประกาศเจตนาที่จะรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับเหตุการณ์ปลาหมอคางดำระบาด โดยขอระยะเวลาประมาณหนึ่งสัปดาห์เพื่อตรวจสอบข้อมูลที่ถูกต้องและครบถ้วนทุกด้าน

การตอบสนองดังกล่าวเกิดจากการยกประเด็นของนายเทวฤทธิ์ มณีฉาย สมาชิกวุฒิสภา ผู้มาจากจังหวัดสมุทรสงคราม ซึ่งเป็นพื้นที่เกิดการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำตั้งแต่เดิม โดยนายเทวฤทธิ์ชี้ให้เห็นว่าปัญหาดังกล่าวมีต้นตอมาจากปีพ.ศ. 2549 เมื่อคณะกรรมการด้านความหลากหลายและความปลอดภัยทางชีวภาพของกรมประมงได้อนุญาตให้บริษัทนำเข้าปลาหมอคางดำจากประเทศกานา

ปัจจุบันการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำได้ลุกลามไปถึง 19 จังหวัดชายฝั่งอ่าวไทย นายเทวฤทธิ์ระบุว่าแม้มีการตื่นตัวแก้ไขปัญหา แต่กระบวนการสืบหาผู้รับผิดชอบเคลื่อนตัวช้า จนถึงต้นปีพ.ศ. 2568 ที่ประชาชนในจังหวัดสมุทรสงคราม และเพชรบุรีต้องรวมตัวกันฟ้องคดีแบบกลุ่มเองกับบริษัทที่นำเข้า

งานวิจัยของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์พบว่าความเสียหายต่อเกษตรกรและประมงพื้นบ้านเพียงแต่ในตำบลแพรกหนามแดงเพียงแห่งเดียวก็มีมูลค่าสูงถึง 131.96 ล้านบาทต่อปี

นายเทวฤทธิ์ได้ตั้งคำถามต่อรัฐมนตรีเกี่ยวกับความคืบหน้าในการสืบสวนสอบสวนตามพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2535 มาตรา 97 และขอทราบว่ามีการกำหนดขอบเขตและระยะเวลาในการสืบสวนหรือไม่ นอกจากนี้ยังได้ถามถึงนโยบายการช่วยเหลือเยียวยาประชาชนที่ได้รับความเดือดร้อน และแนวทางการฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมที่ได้รับผลกระทบ

นายเทวฤทธิ์ยังชี้ว่าหน่วยงานรัฐเองมีบันทึกการตรวจสอบชัดเจนตั้งแต่เดือนสิงหาคม 2567 ว่าได้ลงพื้นที่สำรวจการแพร่กระจาย และตัวแทนหน่วยงานยอมรับว่าการระบาดนี้กระทบต่อระบบนิเวศเป็นวงกว้างและทำให้ห่วงโซ่อาหารเสียสมดุล

ในการตอบสนอง นายสุชาติยอมรับว่าข้อมูลเวลาลำดับเหตุการณ์ที่นายเทวฤทธิ์นำเสนอนั้นเป็นเรื่องจริง และเล่าว่าในอดีตเคยเห็นการอนุมัติงบประมาณให้กระทรวงเกษตรและสหกรณ์เพื่อแก้ปัญหานี้หลายครั้ง

นายสุชาติระบุว่าหน่วยงานหลักที่มีข้อมูลในการฟ้องร้องโดยตรงคือกรมประมง เนื่องจากเป็นผู้อนุญาตให้นำเข้า ส่วนกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติฯ ได้สั่งการให้กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง และสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เร่งลงพื้นที่สำรวจความเสียหายเชิงประจักษ์ เช่น ความเสียหายของหญ้าทะเลและสัตว์น้ำท้องถิ่นที่สูญหายไปจากการถูกปลาหมอคางดำกัดกิน

นายสุชาติเน้นว่าสิ่งสำคัญที่สุดคือต้องมีข้อมูลที่ชัดเจนและแน่นหนาว่าความเสียหายเกิดจากบริษัทหรือบุคคลใด และหลักฐานเชิงประจักษ์มีมูลค่าเท่าใด เพราะเขาไม่อยากฟ้องเอกชนแล้วต้องแพ้คดีเพราะหลักฐานไม่แน่นพอ

นายสุชาติระบุว่าหากการแก้ปัญหาขาดความต่อเนื่องก็เท่ากับปล่อยให้ปลาหมอคางดำแพร่พันธุ์ต่อไป แต่ขอให้คำมั่นว่าจะรวบรวมข้อมูลจากกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งและกรมประมงมาตรวจสอบร่วมกันอย่างละเอียด

"ขอเวลาประมาณ 1 สัปดาห์เพื่อนำข้อมูลที่ถูกต้อง แม่นยำ และครบถ้วนทุกด้านกลับมาตอบนายเทวฤทธิ์ด้วยตนเอง เพื่อแสดงให้เห็นถึงความจริงใจของรัฐบาลในการแก้ไขปัญหานี้และดำเนินคดีให้ถึงที่สุด โดยไม่เข้าข้างฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งอย่างแน่นอน" นายสุชาติกล่าว