พรรคประชาชนเตรียมยื่นร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญ 2 ฉบับสำหรับการจัดตั้งสภาร่างรัฐธรรมนูญ

นายพริษฐ์ วัชรสินธุ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรบัญชีรายชื่อและรองหัวหน้าพรรคประชาชน ประกาศผ่านสื่อสังคมเมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม 2569 ว่าพรรคจะเสนอร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญเพิ่มเติมหมวด 15/1 เพื่อจัดกรอบการจัดตั้งสภาร่างรัฐธรรมนูญ (ส.ส.ร.) ทั้งสิ้น 2 ร่างในช่วงสัปดาห์เดียวกัน

ตามข้อเสนอของพรรคประชาชน สภาร่างรัฐธรรมนูญจะประกอบด้วยสมาชิก 150 คน แบ่งเป็นตัวแทนพื้นที่และตัวแทนเชิงประเด็นจากกลุ่มอาชีพและกลุ่มสังคมต่างๆ โดยไม่เพิ่มอำนาจหรือเงื่อนไขพิเศษให้วุฒิสภาในการมีอิทธิพลต่อเนื้อหารัฐธรรมนูญฉบับใหม่

ร่างแรกเสนอให้ประชาชนเลือกตั้งสมาชิก 150 คน และส่งรายชื่อทั้งชุดให้รัฐสภารับรอง หากรัฐสภาอนุมัติ สมาชิกทั้ง 150 คนจะรับหน้าที่ทันที หากไม่อนุมัติจะต้องจัดการเลือกตั้งใหม่ทั้งหมด

ร่างที่สองกำหนดให้ประชาชนเลือกตั้งสมาชิก 300 คน จากนั้นรัฐสภาจะคัดเลือกเหลือ 150 คน โดยใช้วิธีการที่ป้องกันการผูกขาดโดยฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง และสนับสนุนให้สมาชิกคงเป็นอิสระจากพรรคการเมืองและสมาชิกรัฐสภา

นายพริษฐ์ระบุว่าพรรคประชาชนจะคำนึงถึงสามหลักการหลัก ได้แก่ การสนับสนุนการมีส่วนร่วมของประชาชนรวมถึงในการเลือกตั้งผู้ร่าง การป้องกันการผูกขาดโดยฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง และการไม่เพิ่มอำนาจพิเศษให้วุฒิสภา

ตามข้อเสนอ สภาร่างรัฐธรรมนูญจะมีอำนาจจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ภายในระยะเวลาไม่เกิน 360 วัน ตราบใดที่ไม่เป็นการเปลี่ยนแปลงระบบการปกครองหรือรูปแบบรัฐตามที่กำหนดไว้ในมาตรา 255 ของรัฐธรรมนูญปัจจุบัน สมาชิกจะปฏิบัติหน้าที่ต่อไปได้โดยไม่ได้รับผลกระทบจากการยุบสภาหรือสิ้นสุดอายุของสภาผู้แทนราษฎรหรือวุฒิสภา

เมื่อสภาร่างรัฐธรรมนูญจัดทำร่างเสร็จสิ้น จะต้องส่งให้รัฐสภาพิจารณาให้ความเห็นชอบด้วยเสียงข้างมากกว่ากึ่งหนึ่งของสมาชิก หากได้รับการอนุมัติ ร่างจะถูกส่งไปขอความเห็นจากประชาชนผ่านการลงประชามติ

นอกจากนี้ สภาร่างรัฐธรรมนูญจะสามารถตั้งคณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญที่อาจประกอบด้วยสมาชิกและบุคคลภายนอกที่มีความเชี่ยวชาญ เพื่อให้ผู้มีประสบการณ์ที่ไม่ได้ลงสมัครเข้าร่วมการเลือกตั้งสามารถช่วยปฏิบัติงาน นอกจากนี้ยังสามารถตั้งคณะกรรมาธิการอื่นๆ ได้ตามความเหมาะสม เช่น คณะกรรมาธิการรับฟังความเห็นและส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน

นายพริษฐ์กล่าวเพิ่มเติมว่านอกเหนือจากร่างของพรรคประชาชน สมาชิกพรรคพร้อมที่จะเป็นผู้ลงนามร่วมกับร่างของพรรคการเมืองอื่นหรือสมาชิกรัฐสภารายอื่น เพื่อให้ได้จำนวนลายเซ็นที่เพียงพอสำหรับการยื่นเข้ารับการพิจารณาของรัฐสภา โดยเงื่อนไขว่าร่างดังกล่าวต้องมีเนื้อหาที่สอดคล้องกับหลักการสำคัญของพรรคประชาชน

ตามแผนของพรรคประชาชน ร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญทั้ง 2 ฉบับจะได้รับการพิจารณาและลงนามจากสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในการประชุมเต็มสภาเมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม