ตำรวจเผยกลไกการแพร่กระจายคลิปลักษณะสยิว หลบระบบ AI ผ่านเพจขนาดใหญ่

พล.ต.ท.ไตรรงค์ ผิวพรรณ โฆษกสำนักงานตำรวจแห่งชาติ เปิดเผยรายละเอียดเกี่ยวกับกรณีคลิปลักษณะร่วมเพศที่ถูกเผยแพร่ผ่านแพลตฟอร์มเฟซบุ๊ก ในการแถลงข่าวเมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม 2569 ที่สำนักงานตำรวจแห่งชาติ

ตำรวจได้สั่งการให้หน่วยไซเบอร์ประสานงานกับบริษัท Meta เพื่อตรวจสอบและระงับเนื้อหาดังกล่าว ทั้งนี้ Meta ได้ดำเนินการลบเพจออกจากระบบแล้ว ส่วนการสืบสวนในขั้นต้นพบว่า บุคคลในคลิปและภาษาที่ใช้ไม่น่าจะเป็นคนไทย และสถานที่ถ่ายทำยังอยู่ระหว่างการตรวจสอบอย่างละเอียด

พล.ต.ท.ไตรรงค์ชี้ว่า จากการตรวจสอบเบื้องต้นเชื่อว่าเหตุการณ์ดังกล่าวอาจไม่ใช่การไลฟ์สดโดยตรง แต่เป็นการปล่อยวิดีโอผ่านระบบสตรีมมิง ก่อนจะนำมาเผยแพร่ต่อผ่านเพจต่างๆ ตำรวจกำลังขอข้อมูลเชิงลึกจาก Meta เพื่อติดตามเจ้าของบัญชีและผู้เกี่ยวข้องทั้งหมด พร้อมตรวจสอบว่ามีการลงทะเบียนตัวตนของผู้ใช้งานหรือไม่

Meta อธิบายเบื้องต้นว่า เนื้อหาดังกล่าวหลุดรอดระบบ AI ของแพลตฟอร์ม เนื่องจากผู้กระทำผิดใช้วิธีปล่อยคอนเทนต์ผ่าน "เพจขนาดใหญ่" ที่มีผู้ติดตามจำนวนมากตั้งแต่หลักแสนถึงหลักล้านคน บางเพจอาจให้ความร่วมมือในการปล่อยคอนเทนต์ผิดกฎหมาย ขณะที่บางเพจอาจถูกแฮกหรือขโมยมาใช้งาน Meta ยังคงต้องตรวจสอบเรื่องนี้เพิ่มเติม

กลไกสำคัญที่ทำให้คลิปแพร่กระจายอย่างรวดเร็ว คือ เมื่อมีผู้ใช้งานจำนวนมากเข้าไปรับชมพร้อมกันในเวลาสั้นๆ ระบบอัลกอริทึมจะประเมินว่าเป็นคอนเทนต์ที่ได้รับความนิยม จึงดันขึ้นฟีดและเพิ่มการมองเห็นในวงกว้างโดยอัตโนมัติ แม้ว่าจะเป็นเนื้อหาผิดกฎก็ตาม

พล.ต.ท.ไตรรงค์กล่าวว่า มีความเป็นไปได้ 2 ลักษณะในการที่คอนเทนต์ดังกล่าวแพร่หลายในประเทศไทย ลักษณะแรก คือผู้ปล่อยคลิปตั้งค่าเจาะกลุ่มเป้าหมายหรือเลือกสถานที่เป็นประเทศไทยโดยเฉพาะ ลักษณะที่สอง คือปล่อยแบบ Worldwide ทั่วโลก แต่บังเอิญมีแอดมินเพจหรือผู้ใช้ชาวไทยที่มีผู้ติดตามจำนวนมากเห็นก่อน เมื่อกดรับชมหรือแชร์ต่อ ก็ทำให้คอนเทนต์แพร่กระจายรวดเร็วจนกลายเป็นกระแสไวรัล

ตำรวจได้มอบหมายให้หน่วยไซเบอร์ดำเนินการเต็มรูปแบบ โดย พล.ต.ต.นิเวศน์ อาภาวศิน รองผบช.สอท. ได้ประชุมร่วมกับกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เพื่อขอข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับเจ้าของเพจและผู้เกี่ยวข้อง

หากพบว่าไม่ใช่เพจเสมือน และเป็นข้อมูลบุคคลจริง แม้อยู่ต่างประเทศ แต่มีผลกระทบหรือเผยแพร่เข้ามาในประเทศไทย ก็ถือว่าเข้าข่ายความผิดตามกฎหมายไทย ส่วนกรณีที่ผู้กระทำผิดอยู่นอกราชอาณาจักร หากรวบรวมพยานหลักฐานได้ครบถ้วน ตำรวจสามารถขอศาลออกหมายจับได้ แต่ขั้นตอนการจับกุมต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างประเทศ

พล.ต.ท.ไตรรงค์ระบุว่า ผู้ที่เข้าไปกดไลก์ แชร์ หรือรับชมคลิปดังกล่าวนั้น ต้องพิจารณา "เจตนา" เป็นสำคัญ เพราะหลายคนอาจตกใจหรือไม่ทราบเนื้อหาก่อนกดเข้าไปดู ตามกฎหมายอาญาต้องพิจารณาพฤติการณ์และเจตนาประกอบ

ทั้งนี้ พล.ต.ท.ไตรรงค์เพิ่มเติมว่า กรณีที่มีผู้สังเกตเห็นว่าเพจทางการของหน่วยงานรัฐบางแห่ง เช่น กรมควบคุมโรค หรือแม้แต่เพจของหน่วยงานราชการ เข้าไปคอมเม้นกับเนื้อหาดังกล่าวนั้น อาจเป็นเพราะผู้ดูแลระบบรู้เท่าไม่ถึงการณ์ หรือเข้าไปตรวจสอบว่าเป็นเนื้อหาผิดกฎหมายจริงหรือไม่ รวมถึงบางรายอาจไม่ทราบขั้นตอนการรายงาน (Report) ที่ถูกต้อง ซึ่งสามารถทำได้ผ่านเมนู "จุด 3 จุด" บนโพสต์หรือเพจดังกล่าว