เหรียญความเจริญก้าวหน้า สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ ครูผู้ยิ่งใหญ่แห่งวงการสงฆ์

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวโร) เป็นบุคคลสำคัญในประวัติศาสตร์วงการสงฆ์ไทย ท่านเป็นอดีตเจ้าอาวาสวัดเทพศิรินทราวาส กรุงเทพฯ และได้รับการยกย่องว่าเป็นปูชนียาจารย์ที่มีคุณูปการแก่พระพุทธศาสนา

ท่านมีนามเดิมว่า เจริญ สุขบท เกิดวันอังคารที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ.2415 ที่ตำบลตลาดกลาง อำเภอบางปลาสร้อย จังหวัดชลบุรี บิดามารดาชื่อ นายทองสุขและนางย่าง สุขบท เมื่ออายุ 12 ปี ท่านได้เข้าพิธีบรรพชาที่ศาลาในสวนของย่าที่ตำบลนาเกลือ อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี โดยมีพระชลโธปมคุณมุนี (พุฒ ปุณฺณโก) เป็นพระอุปัชฌาย์

ท่านศึกษาเรียนต่อที่วัดเขาบางทราย และเมื่ออายุ 14 ปี ได้เข้าศึกษาพระปริยัติธรรมในสำนักพระครูวินัยธร (ฉาย) ที่วัดราชบพิธ เมื่อครบ 20 ปี ท่านได้กลับไปอุปสมบทที่วัดเขาบางทราย โดยพระชลโธปมคุณมุนี เป็นพระอุปัชฌาย์ และได้รับนามฉายาว่า ญาณวโร หลังจากนั้นท่านเดินทางไปยังจังหวัดพระนครเพื่ออยู่ที่วัดกันมาตุยาราม

ท่านศึกษาต่อในสำนักท่านเจ้าคุณพระศาสนโศภณ (อหึสโก อ่อน) ขณะที่ดำรงสมณศักดิ์ที่พระเทพกวี วัดพิชยญาติการาม ปีมะแม พ.ศ.2438 ท่านเข้าสอบพระปริยัติธรรมในมหามกุฎราชวิทยาลัย ได้รับชั้นเปรียญตรี เทียบ 4 ประโยค

ปีวอก พ.ศ.2439 ท่านมาอยู่วัดเทพศิรินทราวาสเพื่อเล่าเรียนพระปริยัติธรรมในสำนักสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ซึ่งขณะนั้นดำรงพระอิสสริยยศเป็นกรมหมื่น และท่านได้เป็นพระอาจารย์ ในปีนั้นเดียวกันท่านเข้าสอบพระปริยัติธรรมในมหามกุฎราชวิทยาลัยได้ถึงชั้นเปรียญเอก เทียบ 7 ประโยค และได้รับรางวัลที่ 1 ทุกประโยค ตั้งแต่ชั้นต้นจนถึงชั้นสุดท้าย จากนั้นท่านได้รับตำแหน่งครูเอกโรงเรียนภาษาบาลีที่วัดเทพศิรินทราวาส

ปีจอ พ.ศ.2441 เมื่อท่านมีพรรษา 7 ปี อายุ 27 ปี ท่านได้รับการตั้งเป็นพระราชาคณะที่พระอมราภิรักขิต เพื่อเป็นผู้อำนวยการศึกษาในมณฑลปราจีนบุรี ในวันที่ 22 มกราคม พ.ศ.2441 สมเด็จพระมหาสมณเจ้าฯ ทรงตั้งให้ท่านเป็นผู้กำกับวัดสัมพันธวงศ์

วันพุธที่ 25 มกราคม พ.ศ.2441 หลังจากหม่อมเจ้าพระศรีสุคตคัตยานุวัตร เจ้าอาวาสวัดเทพศิรินทราวาสขณะนั้น ขอลาออกจากตำแหน่ง ท่านจึงได้รับการตั้งให้เป็นเจ้าอาวาสวัดเทพศิรินทราวาส เมื่อเริ่มรับหน้าที่ มีภิกษุประจำวัด 46 รูป และสามเณร 30 รูป ท่านจึงเชิญสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส มาเป็นพระอุปัชฌายะประจำ

ท่านได้รับการสถาปนาสมณศักดิ์หลายครั้ง ได้แก่ วันที่ 25 พฤษภาคม พ.ศ.2445 เป็นพระราชาคณะผู้ใหญ่ที่พระราชมุนี วันที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ.2449 เป็นพระราชาคณะชั้นเทพที่พระเทพกวี วันที่ 25 มกราคม พ.ศ.2453 เป็นพระราชาคณะชั้นธรรมที่พระธรรมไตรโลกาจารย์ วันที่ 24 กันยายน พ.ศ.2464 เป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรองคณะธรรมยุติกนิกาย ที่พระสาสนโสภณ และวันที่ 6 พฤศจิกายน พ.ศ.2471 เป็นสมเด็จพระราชาคณะเจ้าคณะใหญ่หนเหนือ

ในด้านการปกครองคณะสงฆ์ ท่านได้ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดเทพศิรินทราวาส พ.ศ.2441 เจ้าคณะมณฑลปราจีนบุรี พ.ศ.2445 เจ้าคณะมณฑลปราจีนบุรีและมณฑลจันทบุรี พ.ศ.2467 ประธานกรรมการมหาเถรสมาคม พ.ศ.2476 ประธานสังฆสภา พ.ศ.2486 สังฆนายก พ.ศ.2489 และสังฆนายก สมัยที่ 2 พ.ศ.2493

ท่านถึงแก่มรณภาพเนื่องจากโรคเนื้องอกที่ตับ เมื่อวันศุกร์ที่ 8 มิถุนายน พ.ศ.2494 เวลา 10.00 น.

เพื่อรำลึกถึงคุณงามความดีของท่าน เหรียญแห่งความเจริญก้าวหน้าถูกสร้างขึ้นในปี พ.ศ.2514 เพื่อเฉลิมฉลองวาระครบรอบ 99 ปี ชาตกาล เหรียญดังกล่าวจัดสร้างทั้งสิ้น 4 ขนาด ได้แก่ ขนาด 9 เซนติเมตร ขนาด 7 เซนติเมตร ขนาดเท่าเหรียญบาท และขนาดเท่าเหรียญสลึง โดยมอบให้กองกษาปณ์ กรมธนารักษ์ เป็นผู้สร้าง

สมเด็จพระญาณวโรดม (ประยูร สันตังกุโร) อดีตเจ้าอาวาสวัดเทพศิรินทร์ และหม่อมเจ้าหญิงกรณิกา จิตรพงษ์ ได้เล่าว่า การจัดสร้างเหรียญนี้เตรียมงานตั้งแต่ต้นปี พ.ศ.2513 เพื่อทันการจัดงานปี พ.ศ.2514 ซึ่งเป็นปีครบรอบ 99 ปี ชาตกาล

การสร้างเหรียญเริ่มตั้งแต่ปี พ.ศ.2513 เพื่อให้ทันแจกในงาน วางแผนให้ทันพิธีอธิษฐานจิตโดยเจ้าคุณนรรัตน์ ในวันเสาร์ที่ 5 ธันวาคม พ.ศ.2513 แต่เหรียญสร้างได้ไม่ครบ เสร็จเฉพาะเหรียญขนาด 9 เซนติเมตร และ 7 เซนติเมตร ซึ่งเป็นเหรียญขนาดใหญ่ จำนวนเหรียญละ 99 เหรียญ ดังนั้นจึงนำเฉพาะเหรียญที่สร้างเสร็จเข้าพิธีอธิษฐานจิต