รัฐมนตรีท่องเที่ยว: ยกเลิกวีซ่าฟรี 60 วัน ไม่ส่งผลกระทบท่องเที่ยว แต่ช่วยกรองแก๊งค้นหา

นายสุรศักดิ์ พันธ์เจริญวรกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา ให้ความเห็นเกี่ยวกับมติคณะรัฐมนตรีที่อนุมัติการยกเลิกมาตรการยกเว้นการตรวจลงตรา หรือวีซ่าฟรี 60 วัน โดยชี้ว่าขั้นตอนดังกล่าวยังไม่มีผลบังคับใช้ทันที เนื่องจากต้องรอให้กระทรวงการต่างประเทศดำเนินการตามขั้นตอนหลัก โดยเฉพาะการออกประกาศในราชกิจจานุเบกษา

เมื่อมาตรการมีผลบังคับใช้ นักท่องเที่ยวจาก 93 ประเทศที่ได้รับสิทธิวีซ่าฟรี 60 วันจะต้องกลับไปใช้วีซ่าตามหลักเกณฑ์เดิมของแต่ละประเทศ โดยส่วนใหญ่จะเป็นวีซ่า 30 วัน ตามกฎหมายทั่วไป

นายสุรศักดิ์ยืนยันว่าการเปลี่ยนแปลงนี้จะไม่ส่งผลกระทบต่อตลาดท่องเที่ยวหลัก เพราะนักท่องเที่ยวส่วนใหญ่มีระยะเวลาพักเฉลี่ยไม่เกิน 9 วัน ซึ่งวีซ่า 30 วันก็เพียงพอสำหรับความต้องการของพวกเขา ทั้งนี้ไม่รวมถึงกลุ่มต่างชาติที่แฝงตัวมาในฐานะนักท่องเที่ยว เพื่อวัตถุประสงค์ที่ไม่ดี

เมื่อพูดถึงนักท่องเที่ยวจีน ซึ่งเป็นตลาดหลักที่มีความกังวล รัฐมนตรีชี้ว่าการยกเลิกวีซ่าฟรี 60 วันจะไม่ส่งผลกระทบ เนื่องจากจีนให้คนไทยเดินทางไปท่องเที่ยวได้โดยไม่ต้องมีวีซ่าถึง 30 วัน ตามหลักการแลกเปลี่ยนซึ่งกันและกัน นักท่องเที่ยวจีนก็สามารถเดินทางมาไทยโดยไม่ต้องมีวีซ่าในระยะเวลาเดียวกัน

นายสุรศักดิ์กล่าวว่าการยกเลิกวีซ่าฟรีจะเป็นการคัดกรองนักท่องเที่ยวที่มีคุณภาพ โดยเน้นการรับนักท่องเที่ยวที่มีความเต็มใจใช้จ่ายเงินจริง และช่วยป้องกันกลุ่มสแกมเมอร์หรืออาชญากรที่แฝงตัวโดยใช้วีซ่าผิดประเภท แม้ว่าจะเป็นการกรองเบื้องต้น แต่ก็คาดว่าจะสามารถลดความสะดวกของกลุ่มที่มีจุดประสงค์ไม่ดีได้

ทางกระทรวงการท่องเที่ยวจะมีการทบทวนมาตรการตรวจลงตราเป็นระยะ เพื่อให้การบริหารจัดการวีซ่าครอบคลุมทุกมิติ ทั้งด้านความมั่นคงและการท่องเที่ยว โดยจะพิจารณาเป็นรายประเทศตามพฤติกรรมการเข้ามาท่องเที่ยวจริง ส่วนใหญ่จะได้รับวีซ่า 30 วัน และวีซ่า 15 วัน

กระทรวงได้เสนอให้พิจารณาเพิ่มวีซ่านักท่องเที่ยวอินเดียเป็น 15 วัน เนื่องจากค่าเฉลี่ยการพักของนักท่องเที่ยวอินเดียอยู่ที่ประมาณ 9 วัน ซึ่งจะช่วยให้สะดวกกว่าการขอวีซ่าหน้าด่าน นอกจากนี้ยังพิจารณาตลาดใหม่ๆ เช่น ตะวันออกกลาง เบลารุส และประเทศอื่นๆ ที่มีศักยภาพ ซึ่งอาจได้รับวีซ่า 15 วัน หรือ 30 วัน ตามความเหมาะสม

เกี่ยวกับสถานการณ์ของภาคการท่องเที่ยวโดยรวม นายสุรศักดิ์ระบุว่าปัญหาหลักไม่ได้เป็นเรื่องของวีซ่า แต่เป็นสถานการณ์สงครามตะวันออกกลาง และปัจจัยภายนอก เช่น ราคาพลังงานและภาวะเศรษฐกิจโลก การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยได้ตั้งเป้านักท่องเที่ยวในปี 2569 ไว้ประมาณ 33 ล้านคน

อย่างไรก็ตาม เมื่อพิจารณาว่าสงครามตะวันออกกลางยังคงยืดเยื้อและไม่สามารถยุติลงภายในไตรมาส 2 นี้ นายสุรศักดิ์ได้สั่งการให้การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยพิจารณาตัวเลขเป้าหมายใหม่อย่างรอบคอบ เนื่องจากการประเมินเดิมที่คาดว่าสงครามจะไม่ยืดเยื้อนั้นอาจไม่สอดคล้องกับความเป็นจริง หากสงครามยืดเยื้อเกินไตรมาส 2 อาจจำเป็นต้องปรับลดเป้าหมายจำนวนนักท่องเที่ยวใหม่

ด้านรายได้จากการท่องเที่ยว กระทรวงมองว่าต้องเน้นการสร้างมูลค่าเพิ่มให้นักท่องเที่ยวใช้จ่ายเงินต่อหัวมากขึ้น และเพิ่มความพึงพอใจในการบริการ เพื่อรักษาเป้าหมายรายได้ไว้

เกี่ยวกับการจัดเก็บค่าธรรมเนียมนักท่องเที่ยวต่างชาติเข้าไทย หรือค่าเหยียบแผ่นดิน เพื่อนำรายได้เข้ากองทุนส่งเสริมการท่องเที่ยวและซื้อประกันให้นักท่องเที่ยว นายสุรศักดิ์กล่าวว่ากำลังเร่งสรุปรูปแบบการจัดเก็บและราคาที่เหมาะสม โดยพิจารณา 2 วิธี

วิธีแรกคือเก็บรวมกับตั๋วเครื่องบิน ซึ่งสะดวกที่สุดและนักท่องเที่ยวไม่รู้สึกว่าต้องจ่ายเพิ่มหน้างาน แต่มีข้อเสียคือระบบสายการบินปัจจุบันยังไม่สามารถแยกประเภทผู้โดยสารได้ วิธีแก้ไขคือสร้างแอปพลิเคชันให้คนไทยหรือผู้ที่ได้รับยกเว้นสามารถขอคืนเงินภายในระยะเวลาที่กำหนดหลังจากเดินทางเข้าประเทศ

วิธีที่สองคือเก็บผ่านระบบตม. ซึ่งสามารถแยกประเภทวีซ่าและบุคคลได้ชัดเจน แต่อาจไม่สะดวกเพราะต้องมีขั้นตอนการจ่ายเงินเพิ่มขึ้นก่อนเข้าประเทศ

นายสุรศักดิ์ระบุว่าเงินที่จะได้รับจะแบ่งออกเป็น 2 ส่วนหลัก โดยให้ความสำคัญกับการทำประกันภัยระดับพรีเมียม เพื่อให้นักท่องเที่ยวรู้สึกอุ่นใจและได้รับการคุ้มครองทันทีเมื่อก้าวเข้าสู่ประเทศไทย ประกันจะพยายามครอบคลุมการรักษาในโรงพยาบาลเอกชนชั้นนำ และช่วยลดภาระให้รัฐบาลที่ต้องดูแลนักท่องเที่ยวที่ได้รับอุบัติเหตุ เงินส่วนที่เหลือหลังจากหักค่าประกันจะนำเข้ากองทุนเพื่อพัฒนาแหล่งท่องเที่ยว

อัตราค่าธรรมเนียมเบื้องต้นเคยมีการกล่าวถึงตัวเลข 300 บาท แต่ปัจจุบันมีแนวโน้มว่าอาจสูงกว่า 300 บาท เพราะต้องทำประกันภัยแบบพรีเมียม และรัฐบาลต้องการให้มีเงินเหลือพอเข้ากองทุน ขณะนี้กำลังหารือกับสมาคมประกันภัยเพื่อสรุปราคาที่เหมาะสม