โรงเรียนดรุณาราชบุรี: แบบอย่างการศึกษาใหม่เพื่อยุคปัญญาประดิษฐ์

ระบบการเรียนรู้ใหม่สำหรับโลกยุคปัญญาประดิษฐ์

โรงเรียนดรุณาราชบุรี ได้รับความสนใจอย่างมากในวงการศึกษาไทยในฐานะตัวอย่างห้องเรียนแห่งอนาคต ด้วยการนำระบบการสอน GPAS 5 Steps มาใช้ ซึ่งให้ความสำคัญกับการพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ นวัตกรรม และการเรียนรู้เชิงรุกของนักเรียน ทำให้เป็นที่พูดถึงกันอย่างแพร่หลายในแวดวงการศึกษา และคาดว่าอาจนำไปสู่เวทีระดับโลกและ UNESCO ในอนาคต

การศึกษาดูงานจากมหาสารคาม

นายพลพัฒน์ จรัสเสถียร นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดมหาสารคาม นำคณะผู้บริหาร ครู และบุคลากรการศึกษาจากโรงเรียนในสังกัด อบจ.มหาสารคาม กว่า 104 คน เดินทางมาศึกษาดูงานที่โรงเรียนดรุณาราชบุรี เพื่อเตรียมนำแนวคิดกลับไปปรับใช้ในการพัฒนาโรงเรียนในภาคอีสาน

บาทหลวง ผศ.ดร.อภิสิทธิ์ กฤษเจริญ ผู้อำนวยการโรงเรียนดรุณาราชบุรี ได้ให้การต้อนรับ พร้อมด้วย นายยุทธพงศ์ จรัสเสถียร ที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ และ ดร.ศักดิ์สิน โรจน์สราญรมย์ ประธานกรรมการบริหารสถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) ซึ่งได้ร่วมถ่ายทอดแนวคิดการเรียนรู้ GPAS 5 Steps

ความท้าทายของยุค AI และการปรับเปลี่ยนการศึกษา

ดร.ศักดิ์สิน โรจน์สราญรมย์ ชี้ให้เห็นว่า ในยุค AI ที่มีความสามารถล้ำไปกว่ามนุษย์นับล้านเท่า การศึกษาแบบท่องจำและการจดจำข้อมูลจึงไม่เพียงพอ เนื่องจากความรู้ที่ได้จากการท่องจำมีอายุสั้น และไม่สามารถช่วยให้นักเรียนพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ สร้างสรรค์ และใช้วิจารณญาณในการประยุกต์ความรู้และ AI ได้

ดร.ศักดิ์สิน เน้นว่า ความรู้ที่ได้จากการคิดอย่างเป็นระบบและลึกซึ้ง จะกลายเป็นความจำระยะยาว และสามารถนำไปสร้างคุณค่าและนวัตกรรมได้อย่างยั่งยืน ดังนั้น ความสำคัญจึงไม่ใช่ใครจำได้มากกว่า แต่คือใครสามารถนำความรู้ไปสร้างสิ่งใหม่ได้มากกว่า

หลักการของ GPAS 5 Steps

ระบบ GPAS 5 Steps มีจุดหมายให้นักเรียนเรียนรู้อย่างเป็นระบบ โดยเริ่มจากการค้นหาข้อมูล วิเคราะห์ สร้างองค์ความรู้ ลงมือปฏิบัติ สื่อสาร และสะท้อนคิด เพื่อให้นักเรียนกลายเป็น "เจ้าของความรู้" ของตนเองอย่างแท้จริง

บาทหลวง ผศ.ดร.อภิสิทธิ์ กฤษเจริญ ย้ำว่า เป้าหมายของโรงเรียนไม่ใช่การจัดกิจกรรมให้สนุกเท่านั้น แต่คือการสร้าง "ระบบสร้างปัญญา" โดยการเปลี่ยนบทบาทของครูจากผู้สอนเป็น Learning Designer ที่เปิดโอกาสให้เด็กคิด ทดลอง และค้นพบคำตอบด้วยตนเอง

เสียงจากห้องเรียน

ครูผู้สอนตั้งข้อสังเกตว่า ห้องเรียนที่ใช้ Active Learning อาจไม่เงียบเหมือนห้องเรียนแบบเดิม แต่เสียงพูดคุย ถกเถียง และระดมสมองของนักเรียนนั้นคือ "เสียงของการคิด" ที่กำลังเกิดขึ้นจริงในห้องเรียน

นักเรียนโรงเรียนดรุณาราชบุรี ก็ได้แสดงผลลัพธ์อย่างชัดเจน เด็กชายปัญญาวุฒิ นักเรียนระดับมัธยมศึกษา เล่าว่า ระบบ GPAS 5 Steps ช่วยให้เขาสามารถต่อยอดสู่การสร้างนวัตกรรมคัดแยกขยะด้วย AI จากปัญหาที่พบในชุมชนจริง "เมื่อก่อน ผมรู้สึกว่าเรียนเพื่อสอบ พอสอบเสร็จก็ลืม แต่ตอนนี้ผมได้หาข้อมูลเอง วิเคราะห์เอง และสร้างผลงานจริง ผมรู้สึกว่าตัวเองเป็นเจ้าของความรู้นั้น" เด็กชายปัญญาวุฒิกล่าว

เด็กหญิงแก้วกัลยา นักเรียนระดับประถมศึกษา กล่าวว่า การทำโครงงานและนำเสนอผลงานช่วยให้เขากล้าคิด กล้าพูด และมั่นใจในตนเองมากขึ้น "เมื่อก่อน หนูขี้อายมาก แต่พอได้ทำโครงงานและอธิบายความคิดของตัวเองบ่อย ๆ หนูกล้าพูดมากขึ้น หนูรู้สึกว่าโรงเรียนไม่ได้สอนให้เรียนเก่งในกระดาษอย่างเดียว แต่สอนให้คิดเป็นและทำเป็น" เด็กหญิงแก้วกัลยากล่าว

การขยายแบบอย่างไปยังภาคอีสาน

นายพลพัฒน์ จรัสเสถียร เปิดเผยว่า ปัจจุบันโรงเรียนในสังกัด อบจ.มหาสารคาม มีทั้งหมด 21 โรงเรียน มีนักเรียนกว่า 4,500 คน ส่วนใหญ่เป็นเด็กจากครอบครัวยากจนและผู้ด้อยโอกาส แม้ว่าจะมีครูประมาณ 400 คน แต่ยังขาดครูภาษาอังกฤษ และไม่สามารถรับเพิ่มได้เนื่องจากข้อจำกัดด้านอัตรากำลัง

อบจ.มหาสารคามจึงเริ่มนำเทคโนโลยีเข้ามาช่วย ผ่านการจัดตั้ง Smart Classroom เพื่อแก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา พร้อมทำให้นักเรียนได้รับการพัฒนาให้ "คิดเป็น วางแผนเป็น และใช้ชีวิตเป็น" มากกว่าเพียงการเรียนเพื่อสอบ

เป้าหมายในอีก 3 ปี

การศึกษาดูงานครั้งนี้ไม่ใช่แค่การเยี่ยมชมโรงเรียนต้นแบบ แต่คือการเตรียมนำ "โมเดลราชบุรี" ไปสร้างเครือข่ายโรงเรียนต้นแบบในภาคอีสาน โดยตั้งเป้าหมายให้ภายในสามปี จะพัฒนาครูนวัตกร สร้างผลงานนวัตกรรมของนักเรียน และผลักดันมหาสารคามให้เป็น "ศูนย์กลางแห่งปัญญา" ของภาคอีสาน

วงการศึกษาไทยกำลังจับตาว่า GPAS 5 Steps จะกลายเป็นจุดเริ่มต้นของการปฏิวัติห้องเรียนไทยหรือไม่ — ห้องเรียนที่ไม่ได้แข่งขันกับ AI ด้วยการท่องจำ แต่สร้างนักเรียนให้ "คิดเป็น สร้างเป็น และใช้ AI เป็น" เพื่อพัฒนาชุมชนและประเทศได้จริง