สมาชิกวุฒิสภาเปิดเผยเส้นทางการขนส่งสินค้าผิดกฎหมายภาคใต้ที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

นายไชยยงค์ มณีรุ่งสกุล สมาชิกวุฒิสภา เลขานุการ และโฆษกคณะกรรมาธิการทหาร และความมั่นคงของรัฐ เปิดเผยรายละเอียดเกี่ยวกับเส้นทางการขนส่งสินค้าผิดกฎหมายในภาคใต้ ซึ่งมีความได้เปรียบทางภูมิศาสตร์อย่างมาก

ตามคำกล่าวของนายไชยยงค์ พื้นที่เสี่ยงการขนส่งสินค้าหนีภาษีกระจายตั้งแต่จังหวัดสงขลา นราธิวาส สตูล ไปจนถึงตรัง เนื่องจากพื้นที่เหล่านี้ติดชายฝั่งทะเลทั้งสองด้านและอยู่ใกล้กับประเทศมาเลเซีย สิงคโปร์ และอินโดนีเซีย ทำให้เป็นเส้นทางที่เหมาะสำหรับการขนส่งสินค้าและหลบเลี่ยงการตรวจของเจ้าหน้าที่

นอกจากสินค้าจากภาคใต้แล้ว ยังมีสินค้าบางชนิดเช่นบุหรี่เถื่อนที่มาจากกัมพูชาผ่านทางรถยนต์เข้ามาด้วย แม้ว่าปริมาณจะไม่มากเท่ากับภาคใต้ก็ตาม

สำหรับยาเสพติดจากชายแดนภาคเหนือ ประมาณ 50% ที่เข้ามาในประเทศไทยจะถูกส่งไปยังจังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยกระจุกตัวอยู่ในจังหวัดสงขลาและนราธิวาส เท่านั้น เนื่องจากพื้นที่เหล่านี้ถือเป็นประตูสู่ยุโรป มาเลเซีย สิงคโปร์ และตุรกี ซึ่งเป็นจุดกระจายสินค้าไปยังยุโรปทั้งหมด

นายไชยยงค์ชี้ให้เห็นว่าการค้าสินค้าผิดกฎหมายเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว เดิมบุหรี่เถื่อนส่วนใหญ่มาจากมาเลเซีย แต่ปัจจุบันมีบางส่วนที่ไม่ได้มาจากมาเลเซียอีกต่อไป แม้บางครั้งสินค้าเหล่านี้ยังถูกส่งกลับไปยังมาเลเซีย

เส้นทางการค้าเถื่อนในปัจจุบันไม่ได้กระจุกตัวอยู่ที่หาดใหญ่เพียงแห่งเดียวอีกต่อไป แต่กระจายอยู่เกือบทุกจังหวัดในภาคใต้ เนื่องจากผู้ค้าเปลี่ยนนโยบายจากการเก็บสต็อกในพื้นที่เดียวซึ่งมีความเสี่ยงสูง ไปเป็นการกระจายสินค้าไปยังจังหวัดต่างๆ

ตัวอย่างเช่น บุหรี่เถื่อนจากเกาะลังกาวีอาจไม่ถูกส่งไปที่สตูลอีกต่อไป แม้ว่าเส้นทางลังกาวี-สตูลเป็นเส้นทางที่ใกล้ที่สุด แต่ผู้ค้าอาจเลือกส่งไปยังจังหวัดตรังแทน ผ่านอำเภอต่างๆ เช่นปะเหลียน สิเกา และหาดสำราญ ซึ่งอยู่ติดชายทะเล จากนั้นสินค้าอาจถูกส่งกลับไปหาดใหญ่ เนื่องจากตลาดในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ได้แก่ปัตตานี ยะลา และนราธิวาส มีความต้องการสูง

สามจังหวัดชายแดนภาคใต้เป็นแหล่งพักสินค้าส่วนหนึ่งเนื่องจากมีผู้บริโภคจำนวนมากและตลาดที่กว้าง สินค้าจะไหลไปตามหลักการค้าธรรมชาติ ที่ตลาดใหญ่ก็จะมีการแข่งขันและเสียหายที่สูงขึ้น

ปัจจุบันวิธีการเก็บสต็อกเปลี่ยนจากการใช้โกดังขนาดใหญ่ไปเป็นการกระจายแบบกองทัพมด ตามจุดต่างๆ การขนส่งก็เปลี่ยนไปใช้บริษัทขนส่งเอกชนและไปรษณีย์แทน ส่วนช่องทางการขายเปลี่ยนจากการขายหน้าร้านไปเป็นการขายออนไลน์

กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมเปิดเผยข้อมูลสถิติการปิดกั้น URL ผิดกฎหมายสำหรับสินค้าเถื่อน ในช่วง 5 เดือนแรกของปีงบประมาณ 2569 (1 ตุลาคม 2568 – 28 กุมภาพันธ์ 2569) มีการปิดกั้นไปแล้วกว่า 400,000 รายการ ซึ่งสะท้อนถึงวิกฤตสินค้าผิดกฎหมายที่แพร่ระบาดหนักในโลกออนไลน์

นายไชยยงค์กล่าวว่าผู้ประกอบการสินค้าผิดกฎหมายจะพัฒนาวิธีการไปเรื่อยๆ เมื่อเจ้าหน้าที่ค้นพบวิธีการใหม่ พวกเขาก็ปรับเปลี่ยนวิธีการอย่างรวดเร็ว

ปัจจุบันการขายสินค้าหนีภาษีหลายชนิด ไม่ใช่เฉพาะบุหรี่ ส่วนใหญ่ใช้ช่องทางออนไลน์เป็นหลัก ซึ่งทำให้เจ้าหน้าที่ยากมากในการจับผู้ซื้อ เนื่องจากการจับผู้รับสินค้าแทนผู้ส่งสินค้าอาจสร้างปัญหาทางสังคมได้

ความเป็นไปได้ของการประสานงานกับหน่วยงานที่ดูแลด้านออนไลน์ต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นผู้ประกอบการหรือหน่วยงานภาครัฐ เพื่อลดการแอบแฝงขายผ่านช่องทางออนไลน์ยังคงเป็นจุดที่ต้องพิจารณา

นายไชยยงค์กล่าวว่าปัจจุบันมีหน่วยงานที่ทำการนี้อยู่แล้ว แต่ยังไม่ถึง 100% เนื่องจากการส่งสินค้าผ่านบริษัทขนส่งเอกชนและไปรษณีย์นั้นเยอะมาก เจ้าหน้าที่ไม่สามารถตรวจทุกวัน ทุกรถได้ เพราะฉะนั้นจึงใช้วิธีการสุ่มตรวจและวางสาย

ไปรษณีย์ถือเป็นผู้รู้เห็นสถานการณ์ แต่ไปรษณีย์มุ่งเน้นไปที่รายได้ของตัวเอง ปัจจุบันไปรษณีย์ออกจากระบบและต้องเลี้ยงตัวเอง ดังนั้นแม้ไปรษณีย์อาจรู้ว่าสินค้าที่ส่งมีของผิดกฎหมายมากมาย แต่ก็ทำเป็นไม่รู้เพราะนั่นคือรายได้ของพวกเขา

หากหน่วยงานศุลกากรหรือสรรพสามิตขอเข้าไปสุ่มตรวจ ไปรษณีย์อาจให้ความร่วมมือได้ เพื่อป้องกันความเสียหาย แต่หากการแกะตรวจพบว่าไม่ใช่สินค้าผิดกฎหมาย ก็จะกลายเป็นปัญหาทางกฎหมายอีก นอกจากนี้ไปรษณีย์ไม่มีเครื่องมือ X-ray เพื่อตรวจสอบทุกกล่อง

บริษัทขนส่งเอกชนก็มีสถานการณ์คล้ายกัน รายได้ของพวกเขาคือค่าขนส่งพัสดุ หากพวกเขาตรวจทุกกล่อง ก็จะไม่สามารถทำมาหากินได้ แต่หากเจ้าหน้าที่ประสานงานขอตรวจ ก็ควรให้ตรวจและใช้กฎหมายจัดการ

นายไชยยงค์ยังชี้ว่าในมาเลเซีย ภาษีสินค้าถือเป็นรายได้ส่วนหนึ่งของประเทศ บริษัทค้าขายที่เสียภาษีได้นำเข้าสินค้าตามกฎหมาย แต่เมื่อเราซื้อสินค้านั้นมา เราไม่ได้เสียภาษีให้ประเทศไทย เพราะฉะนั้นมาเลเซียจึงขายสินค้าอย่างถูกต้อง แต่ประเทศไทยเป็นผู้ซื้อโดยไม่ผ่านศุลกากร

ดังนั้น การขอความร่วมมือจากมาเลเซียจึงยากมาก เว้นแต่สินค้าตัวไหนที่กระทบต่อประเทศนั้นโดยตรง ตัวอย่างเช่น ช่วงนี้มาเลเซียห้ามไม่ให้สูบน้ำมันเข้าไทย เนื่องจากคนไทยเข้าไปเติมน้ำมันเยอะมาก ซึ่งกระทบต่อมาเลเซีย เพราะน้ำมันในมาเลเซียไม่มีภาษี