ลดอ้อยเผาเหลือ 3.8% ต่ำสุดประวัติการณ์ ไทยเดินหน้าสู่เป้าหมายศูนย์เผา

กระทรวงอุตสาหกรรมประกาศความสำเร็จอย่างมีนัยสำคัญในการลดสัดส่วนการเผาอ้อยในฤดูการผลิตปี 2568/2569 เหลือเพียง 3.80% ซึ่งถือเป็นระดับต่ำสุดในประวัติศาสตร์ของอุตสาหกรรมอ้อยและน้ำตาลไทย เมื่อเทียบกับอดีตที่เคยมีการเผาอ้อยถึง 60-70%

นายวราวุธ ศิลปอาชา รมว.อุตสาหกรรม เน้นว่าความสำเร็จนี้เป็นผลมาจากการรวมพลังของสามฝ่าย ได้แก่ ภาครัฐ โรงงานน้ำตาล 58 แห่ง และเกษตรกรชาวไร่อ้อยกว่า 1.5 ล้านคนทั่วประเทศ ที่ร่วมกันเปลี่ยนผ่านจากระบบการเผาอ้อยไปสู่ระบบการใช้อ้อยสดคุณภาพสูง

การลดการเผาอ้อยลงอย่างมีนัยสำคัญไม่เพียงแต่ช่วยลดปัญหาฝุ่น PM 2.5 และก๊าซเรือนกระจกเท่านั้น แต่ยังส่งผลให้คุณภาพอ้อยและประสิทธิภาพการผลิตน้ำตาลเพิ่มขึ้น โดยค่าผลิตน้ำตาลเฉลี่ยต่อตันอ้อยปรับตัวสูงขึ้นจาก 109.51 กิโลกรัมเป็น 113.55 กิโลกรัม ซึ่งแสดงให้เห็นว่าการใช้อ้อยสดให้ผลตอบแทนทางเศรษฐกิจที่ดีกว่า

กระทรวงอุตสาหกรรมได้ประกาศเป้าหมายใหม่สำหรับฤดูการผลิตถัดไป คือ ลดสัดส่วนการเผาอ้อยให้ต่ำกว่า 3% และบรรลุถึง 0% ในระยะยาว เพื่อมุ่งไปสู่เป้าหมาย Zero Burn อย่างเต็มรูปแบบ ขณะเดียวกันก็เดินหน้าสร้าง Green Value Chain ที่เชื่อมโยงจากอ้อยสีเขียว ไปถึงน้ำตาลสีเขียว อุตสาหกรรมชีวภาพ พลังงานชีวมวล และตลาดคาร์บอนเครดิต

เพื่อสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านนี้ กระทรวงเตรียมผลักดันมาตรการต่างๆ ได้แก่ การให้สินเชื่อดอกเบี้ยต่ำสำหรับเกษตรกร การสนับสนุนเครื่องจักรกลการเกษตร สิทธิประโยชน์เพื่อส่งเสริมการลงทุนจากบีโอไอ และการสร้างกลไกซื้อขายคาร์บอนเครดิตเพื่อสร้างรายได้เพิ่มเติมจากการไม่เผาอ้อย

นายวราวุธ กล่าวว่า น้ำตาลไทยจากนี้ไม่ได้ขายแค่ความหวาน แต่ขายความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมโลก ดังนั้นจึงจำเป็นต้องผลักดันให้น้ำตาลไทยได้รับการยอมรับในฐานะ "น้ำตาลสีเขียว" ที่ผลิตจากอ้อยสด เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และตอบสนองมาตรฐานการค้าระดับสากล

นายณัฐพล รังสิตพล ปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม ระบุว่าความสำเร็จนี้เกิดจากการบังคับใช้มาตรการต่างๆ เช่น การกำหนดให้โรงงานน้ำตาลรับอ้อยสดตั้งแต่เปิดหีบ การจำกัดปริมาณอ้อยเผาเข้าหีบรายวัน การหยุดรับอ้อยเผาในช่วงปีใหม่ และการสนับสนุนเครื่องจักรกลผ่านสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำ การเปลี่ยนผ่านจากยุคอ้อยเผาสูงกว่า 60% ไปสู่ระบบอ้อยสดมากกว่า 96% ภายในไม่กี่ปี พิสูจน์ว่าความร่วมมือระหว่างภาครัฐ โรงงานน้ำตาล และเกษตรกรสามารถเปลี่ยนปัญหาฝุ่นควันให้กลายเป็นโอกาสของอุตสาหกรรมชีวภาพ

นายใบน้อย สุวรรณชาตรี เลขาธิการคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย กล่าวว่าภาคส่วนเตรียมนำเทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามาบริหารจัดการระบบทั้งหมด และพัฒนาโมเดลธุรกิจใหม่ๆ เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มจากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร เช่น การผลิต wood pellet และถ่านกัมมันต์จากใบและยอดอ้อย การผลิตเชื้อเพลิงชีวมวลอัดแท่ง บรรจุภัณฑ์ชีวภาพ และไบโอชาร์

เป้าหมายสุดท้ายไม่ใช่แค่การลดการเผา แต่คือการเปลี่ยนอุตสาหกรรมอ้อยและน้ำตาลไทยให้เป็นต้นแบบของโลกในฐานะ "Green Sugar" ที่สร้างรายได้ พลังงานสะอาด และอากาศบริสุทธิ์ให้กับประชาชน ประเทศไทยเป็นผู้ส่งออกน้ำตาลอันดับ 2 ของโลก รองจากบราซิล และความสำเร็จในการลดการเผาอ้อยครั้งนี้อาจกลายเป็นต้นแบบให้ภาคเกษตรและอุตสาหกรรมอื่นของไทยเดินหน้าสู่เศรษฐกิจสีเขียวในอนาคต