การแก้ไขจุดตัดรถไฟ-ถนนเสมอระดับ ความจำเป็นเร่งด่วนเพื่อความปลอดภัย

เหตุการณ์รถไฟชนรถโดยสารในเขตกรุงเทพมหานครที่ก่อให้เกิดไฟลุกไหม้อย่างรุนแรง สิ้นชีวิต 8 คนและเจ็บ 32 คน ถือเป็นโศกนาฏกรรมที่ไม่ควรเกิดขึ้น เหตุการณ์เช่นนี้ซ้ำแล้วซ้ำเล่า ทำให้เกิดการสูญเสียชีวิตและความเศร้าสลดแก่ครอบครัวผู้เสียหาย นอกจากนั้นยังก่อให้เกิดความเสียหายต่อทรัพย์สินอย่างมหาศาล

การสอบสวนเบื้องต้นชี้ว่าเหตุการณ์นี้เกิดจากความประมาทร่วมกันหลายฝ่าย ได้แก่ คนขับรถไฟ โชเฟอร์รถประจำทางที่จอดครอบเส้นรางรถไฟ และเจ้าหน้าที่ที่ควบคุมไม้กั้นหรือเสียบสัญญาณให้หยุดรถ ยังต้องรอผลการสอบสวนเพิ่มเติมเพื่อทราบรายละเอียดที่ชัดเจน อย่างไรก็ตาม พบว่าบริเวณเกิดเหตุมีการละเมิดกฎจราจรเป็นประจำทั้งจากผู้ขับขี่รถยนต์และรถจักรยานยนต์ ขณะที่เจ้าหน้าที่ดูเหมือนไม่ได้บังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มงวด

จำเป็นต้องดึงบทเรียนมาใช้และหาวิธีการป้องกันเพื่อไม่ให้เกิดซ้ำ นายอมร พิมานมาศ ประธานสมาคมวิศวกรโครงสร้างแห่งประเทศไทย เรียกร้องให้เร่งสำรวจจุดตัดอื่นๆ ที่มีความเสี่ยงและหาแนวทางแก้ไขให้ชัดเจน ข้อมูลการศึกษาพบว่าประเทศไทยมีจุดตัดทางรถไฟและถนนในระดับเดียวกันถึง 2,300 แห่ง

ผู้เชี่ยวชาญได้ระบุ 10 ลักษณะจุดตัดที่มีความเสี่ยงสูง จำนวนมากของจุดตัดดังกล่าวมีเพียงป้ายเตือนจราจรเท่านั้น แต่ไม่มีเครื่องกั้นป้องกัน กรุงเทพมหานครมีจุดตัดเสมอระดับที่มีความเสี่ยงหลายสิบแห่ง

ในด้านวิชาการ จุดตัดที่มีความเสี่ยงสูงสามารถประเมินได้จากค่าตัวคูณควบจราจร (Traffic Moment) ซึ่งคำนวณจากการคูณปริมาณรถยนต์กับจำนวนขบวนรถไฟต่อวัน ค่านี้สูงเท่าไร ความเสี่ยงต่ออุบัติเหตุก็มากขึ้นเท่านั้น จำเป็นต้องเร่งสำรวจและแก้ไขให้เป็นไปตามมาตรฐานจราจรและหลักความปลอดภัย

นอกจากค่าตัวคูณควบจราจรแล้ว จุดตัดทางรถไฟกับถนนเสมอระดับที่มีความเสี่ยงสูงยังมีลักษณะอื่นๆ เช่น ตั้งอยู่ในบริเวณโค้ง ไม่ว่าจะเป็นโค้งของถนนหรือของรางรถไฟ นอกจากนี้ยังรวมถึงจุดตัดที่อยู่ในพื้นที่ลาดชัน หรือมีมุมตัดเฉียงไม่ตั้งฉาก

ความเสี่ยงเพิ่มเติมมาจากจุดตัดที่มีการก่อสร้างหรือสิ่งกีดขวางทัศนวิสัยในระยะ 1,000 เมตร ตั้งอยู่ใกล้สะพาน อุโมงค์ ทางแยก หรือทางเข้าออก นอกจากนี้ยังรวมถึงจุดตัดที่มีป้ายจราจรบดบังหรือชำรุด ไม่เหมาะสมต่อการใช้งาน และขัดขวางการแจ้งเตือน

จุดตัดที่ไม่มีแสงสว่างเพียงพอในเวลากลางคืน เครื่องกั้นไม่สมบูรณ์ ขาดไฟสัญญาณหรือเสียงแจ้งเตือน และไม่มีเส้นหยุดรถก่อนขอบรางในระยะ 5 เมตร ก็เป็นจุดเสี่ยงอีกด้วย

ผู้ใช้รถจำเป็นต้องระมัดระวังสูงสุดในจุดตัดเหล่านี้ ส่วนหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการรถไฟแห่งประเทศไทย กรมการขนส่งทางราง และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอื่นๆ ต้องเร่งทำการสำรวจ จัดทำแผนประเมินความเสี่ยง และเพิ่มมาตรฐานด้านความปลอดภัยให้เข้มงวดยิ่งขึ้น เพื่อป้องกันการสูญเสียชีวิตในอนาคต