ประธานสมาคมวิศวกรโครงสร้างเตือน 10 ปัจจัยเสี่ยงที่ทางข้ามรถไฟ หลังเหตุชนที่อโศก-ดินแดง

เมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม 2569 ศ.ดร.อมร พิมานมาศ ประธานสมาคมวิศวกรโครงสร้างแห่งประเทศไทย และอาจารย์ประจำคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้แสดงความเห็นเกี่ยวกับเหตุการณ์รถไฟชนรถเมล์ที่ทางข้ามมักกะสันกับถนนอโศก-ดินแดง ซึ่งมีผู้เสียชีวิต 8 คนและบาดเจ็บจำนวนมาก

ศ.ดร.อมร ระบุว่าจากเหตุการณ์ดังกล่าว เขาได้ร้องขอให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งสำรวจจุดตัดอื่นๆ ที่มีความเสี่ยงและหาวิธีแก้ไขที่ชัดเจน ข้อมูลการศึกษาพบว่าประเทศไทยมีทางข้ามรถไฟและถนนในระดับเดียวกันถึง 2,300 แห่ง

จุดตัดเหล่านี้ส่วนใหญ่มีเพียงป้ายเตือนจราจรแต่ไม่มีเครื่องกั้น ซึ่งเป็นสาเหตุให้เกิดอุบัติเหตุ กรุงเทพมหานครมีจุดตัดเสมอระดับที่เสี่ยงเช่นเดียวกันอีกหลายสิบแห่ง

ในมุมมองทางวิชาการ ความเสี่ยงของทางข้ามจะวัดจากค่าตัวคูณควบจราจร หรือค่า TM (Traffic Moment) ซึ่งเป็นผลคูณของปริมาณรถยนต์กับจำนวนขบวนรถไฟต่อวัน ค่า TM ที่สูงขึ้นแสดงถึงความเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุที่มากขึ้น

การเลือกรูปแบบจุดตัดต้องพิจารณาค่า TM ตามมาตรฐาน หากค่า TM ต่ำกว่า 10,000 สามารถใช้ป้ายจราจรได้ เมื่อ TM อยู่ระหว่าง 10,000 ถึง 100,000 ต้องติดตั้งเครื่องกั้นถนนและป้ายจราจร และหากค่า TM เกิน 100,000 ควรสร้างทางต่างระดับแทน

ศ.ดร.อมร ได้ระบุลักษณะของทางข้ามที่มีความเสี่ยงสูง 10 ประการ ดังนี้

ประการแรก ค่าตัวคูณควบจราจรที่สูง เช่น TM เกินหลายหมื่นขึ้นไป

ประการที่สอง ทางข้ามตั้งอยู่ในบริเวณโค้ง ไม่ว่าจะเป็นโค้งของถนนหรือรางรถไฟ

ประการที่สาม ทางข้ามอยู่ในพื้นที่ลาดชัน

ประการที่สี่ ทางข้ามมีมุมตัดเฉียง ไม่ตั้งฉากกัน

ประการที่ห้า ทางข้ามมีการก่อสร้างหรือสิ่งบดบังทัศนวิสัยในระยะ 1,000 เมตร

ประการที่หก ทางข้ามตั้งอยู่ใกล้สะพาน อุโมงค์ทางลอด ทางแยก หรือจุดเข้าออกอื่น

ประการที่เจ็ด ป้ายจราจรถูกบดบังหรืออยู่ในสภาพเสื่อมโทรม ไม่เหมาะสมต่อการใช้งาน

ประการที่แปด ไม่มีแสงสว่างเพียงพอในบริเวณทางข้าม โดยเฉพาะในเวลากลางคืน

ประการที่เก้า เครื่องกั้นไม่สมบูรณ์ ขาดไฟสัญญาณหรือเสียงแจ้งเตือน

ประการที่สิบ ไม่มีเส้นหยุดรถก่อนถึงขอบรางรถไฟห่างออกไป 5 เมตร

ศ.ดร.อมร เน้นว่าทางข้ามที่มีลักษณะเหล่านี้ถือเป็นจุดเสี่ยงสูง ประชาชนต้องใช้ความระมัดระวังเป็นพิเศษเมื่อขับขี่ผ่านบริเวณเหล่านี้

นอกจากนี้ เขายังย้ำว่าหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ไม่ว่าจะเป็นการรถไฟแห่งประเทศไทย กรมการขนส่งทางราง หรือขสมก. ต้องเร่งสำรวจจุดตัด จัดทำแผนการจัดการความเสี่ยง และเพิ่มมาตรฐานด้านความปลอดภัยให้เข้มงวดยิ่งขึ้น