รัฐบาลเดินหน้ายกระดับอุตสาหกรรมอ้อยไทยสู่ชีวภาพสีเขียว เตรียมตั้ง Bio Hub อาเซียนในปี 2570

กระทรวงอุตสาหกรรมนำเสนอนโยบายการพัฒนาอุตสาหกรรมอ้อยและน้ำตาลทรายให้ก้าวไปสู่ยุคใหม่ของเศรษฐกิจชีวภาพ ซึ่งจะเพิ่มมูลค่าผลผลิตและลดปัญหามลพิษทางอากาศในพื้นที่เพาะปลูก

นายวราวุธ ศิลปอาชา รมว.อุตสาหกรรม ได้มอบนโยบายแก่สำนักงานคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย โดยเน้นการใช้เศรษฐกิจชีวภาพเป็นเครื่องมือหลักในการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับอ้อยและผลพลอยได้ทางการเกษตร นอกจากนี้ยังมีเป้าหมายผลักดันให้ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมชีวภาพของอาเซียนภายในปี 2570 สอดคล้องกับโมเดลเศรษฐกิจ BCG ของรัฐบาล

ตามข้อมูลปัจจุบัน ไทยมีพื้นที่ปลูกอ้อยทั่วประเทศ 9.87 ล้านไร่ ครอบคลุมถึง 47 จังหวัด พร้อมโรงงานน้ำตาล 58 แห่งกระจายอยู่ใน 29 จังหวัด ในฤดูการผลิตปี 2568/2569 ประเทศผลิตอ้อยได้ 105.86 ล้านตัน โดยส่วนใหญ่เป็นอ้อยสดถึง 96.20% ส่วนอ้อยเผามีเพียง 3.80% ผลผลิตน้ำตาลรวม 12.20 ล้านตัน ด้วยผลผลิตเฉลี่ย 10.72 ตันต่อไร่

มูลค่าทางเศรษฐกิจของอุตสาหกรรมอ้อยและน้ำตาลทรายในฤดูการผลิตปี 2567/2568 บรรลุกว่า 203,205 ล้านบาท แบ่งเป็นอุตสาหกรรมน้ำตาลในประเทศ 50,257 ล้านบาท น้ำตาลส่งออก 117,582 ล้านบาท กากน้ำตาล 17,662 ล้านบาท และอุตสาหกรรมชีวภาพ 17,703 ล้านบาท ซึ่งแสดงให้เห็นว่าชีวภาพกำลังกลายเป็นเครื่องยนต์ใหม่ของภาคส่วนนี้

นายวราวุธ อธิบายว่าอุตสาหกรรมอ้อยไทยยืนอยู่ที่จุดเปลี่ยนสำคัญ จากการผลิตน้ำตาลเพียงอย่างเดียวไปสู่บทบาทเป็นฐานวัตถุดิบสำหรับอุตสาหกรรมอนาคต ซึ่งครอบคลุมพลังงานชีวภาพ พลาสติกชีวภาพ เชื้อเพลิงสะอาด และผลิตภัณฑ์มูลค่าสูง เพื่อให้สอดคล้องกับเป้าหมายของรัฐบาลในการนำไทยเป็น Bio Hub ของอาเซียน

ในปี 2569 กระทรวงเตรียมแผนการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมอ้อยและน้ำตาลทราย เพื่อรองรับเป้าหมายความยั่งยืน ซึ่งรวมถึงการพัฒนาเชื้อเพลิงอากาศยานยั่งยืน (SAF) จากเอทานอลอ้อย การสร้างพลาสติกที่ย่อยสลายได้ทางชีววิทยา (PLA) จากชานอ้อย และการพัฒนาเชื้อเพลิงชีวมวลรูปแบบใหม่ รวมทั้งการติดตามการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (CO2 Track) เพื่อนำอุตสาหกรรมอ้อยและน้ำตาลไทยไปสู่ Zero Carbon Emission

นโยบายเพิ่มเติมรวมถึงการส่งเสริมโรงไฟฟ้าชีวมวลให้ใช้ใบและยอดอ้อยเป็นเชื้อเพลิง ตั้งแต่ปี 2567 ถึง 2569 ผ่านการวิจัยและพัฒนาเครื่องต้นแบบผลิตเชื้อเพลิงชีวมวลอัดเม็ด (Wood Pellet) และชีวมวลผงจากใบและยอดอ้อย โดยมีการทำงานร่วมกับกลุ่มชาวไร่อ้อยและวิสาหกิจชุมชน เพื่อลดการเผาในไร่อ้อย แก้ปัญหา PM 2.5 และเพิ่มรายได้ให้เกษตรกร

นายวราวุธ กล่าวถึงข้อจำกัดในปัจจุบัน โดยชี้ว่าการนำใบและยอดอ้อยมาใช้ประโยชน์ด้านพลังงานสามารถเปลี่ยนวัสดุเหลือทิ้งให้เป็นรายได้ใหม่ ลดการสูญเสียทางเศรษฐกิจ และลดมลพิษทางอากาศในพื้นที่เพาะปลูก อย่างไรก็ตาม ยังมีอุปสรรคเรื่องต้นทุนการรวบรวมวัตถุดิบและเครื่องจักรจัดเก็บที่มีราคาสูง จึงจำเป็นต้องเร่งสนับสนุนเทคโนโลยีและกลไกตลาดพร้อมกัน

นายใบน้อย สุวรรณชาตรี เลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย ยืนยันว่าองค์กรพร้อมเดินหน้าการเปลี่ยนแปลงอุตสาหกรรมอ้อยและน้ำตาลทรายไทยจากอุตสาหกรรมเกษตรแบบดั้งเดิมไปสู่อุตสาหกรรมชีวภาพที่สร้างมูลค่าเพิ่มสูง ลดมลพิษ และสร้างรายได้อย่างยั่งยืนให้กับเกษตรกรไทย เพื่อสร้างเศรษฐกิจใหม่ที่เติบโตควบคู่ไปกับสิ่งแวดล้อมและคุณภาพชีวิตของประชาชน