ความยุติธรรมเป็นกุญแจ ไม่ใช่การปราบปราม ในการแก้ไขสถานการณ์ชายแดนใต้

รัฐบาลนายอนุทิน ชาญวีรกูล ได้ดำเนินการจัดตั้งคณะกรรมการขนาดใหญ่เพื่อจัดการกับสถานการณ์ในพื้นที่ชายแดนใต้สามจังหวัด พร้อมกับแต่งตั้งตำแหน่งผู้ประสานงานสันติสุขขึ้นใหม่ เพื่อทำหน้าที่เจรจากับกลุ่มที่ก่อความไม่สงบ ความตั้งใจของรัฐบาลในการแก้ไขปัญหาดังกล่าวนั้นเป็นสิ่งที่ดี โดยเนื่องจากเหตุการณ์ที่ยาวนานนี้ได้สร้างความเสียหายอย่างมหาศาลต่อชีวิตของทหารและตำรวจทั่วไป ประชาชนท้องถิ่น รวมถึงทรัพย์สินของภาคประชาชนและภาครัฐ

อย่างไรก็ตาม ประเด็นที่ควรให้ความสนใจคือ ทัศนคติและความเข้าใจของคณะกรรมการและผู้ประสานงานสันติสุขที่มีต่อสถานการณ์ในพื้นที่ทั้งสามจังหวัด หากไม่มีความชัดเจนในเรื่องนี้ การดับไฟใต้จะเป็นไปได้ยากมาก

นโยบายปัจจุบันที่ปรากฏชัดผ่านการแถลงของผู้บัญชาการแม่ทัพภาคที่ 4 เกี่ยวกับเหตุการณ์ยิงใส่สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดนราธิวาส นั้นแสดงให้เห็นว่ามีแนวทางคิดแบบย้อนเวลากลับไปสู่อดีตมากเกินไป นอกจากนี้ การปฏิบัติการประชาสัมพันธ์ของหน่วยงานความมั่นคงในพื้นที่ยังแสดงให้เห็นการสร้างความเกลียดชังและการแบ่งแยกชุมชน ซึ่งบ่งชี้ว่าแนวทางแก้ไขปัญหาปัจจุบันนั้นสอดคล้องกับแนวคิดการปกครองแบบทหารนำการเมืองที่รุนแรงสุดขั้ว

ประวัติศาสตร์ได้ให้บทเรียนว่า ความขัดแย้งภายในประเทศจะยิ่งรุนแรงขึ้นเมื่อมีการปราบปรามที่รุนแรง แต่ในปัจจุบัน มีการเสนอแนวทางการปราบปรามกลุ่มบีอาร์เอ็นให้สิ้นซาก คำถามสำคัญคือ กลุ่มบีอาร์เอ็นมีฐานที่มั่นคงและสถานที่ตั้งอยู่ที่ใด คำตอบคือไม่มี ดังนั้น จะมีการยกกองกำลังไปสู่การสงครามที่ไหน

สิ่งนี้นำไปสู่ข้อสรุปว่า ผู้ที่เสนอแนวคิดการยกกองกำลังเพื่อกำจัดบีอาร์เอ็นอาจไม่มีความเข้าใจที่ลึกซึ้งต่อสถานการณ์ชายแดนใต้ เพราะว่ากลุ่มก่อความไม่สงบนั้นไม่ใช่กองกำลังข้ามชาติ แต่เป็นคนไทยที่มีอุดมการณ์รุนแรง

ประเด็นหลักคือ ความเป็นธรรมต้องถูกสถาปนาขึ้น และระบบยุติธรรมต้องเป็นที่ไว้วางใจได้ เพื่อให้ประชาชนท้องถิ่นยอมรับและสนับสนุนรัฐบาล เมื่อพิจารณาเคสการยิงใส่สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรซึ่งมีผู้ต้องสงสัยที่เกี่ยวข้องกับเจ้าหน้าที่รัฐและสถาบันการทหารอพยพ ที่เพื่อไล่ล่าชีวิตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรกมลศักดิ์ ลีวาเมาะ จังหวัดนราธิวาส ซึ่งเป็นทนายความสิทธิมนุษยชนที่ได้รับการเลือกตั้งจากประชาชนท้องถิ่น

หากคดีการยิงใส่สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งเป็นบุคคลที่ประชาชนเคารพและเป็นผู้ปกป้องสิทธิมนุษยชนที่นับถือ จบลงด้วยการจับกุมเพียงเจ็ดคนโดยไม่ไปถึงผู้มีส่วนรับผิดชอบแท้จริง คดีเพียงแค่นี้ก็ไม่สามารถสร้างความเชื่อมั่นให้ประชาชนสนับสนุนรัฐบาลได้แล้ว เนื่องจากมันเป็นการแสดงให้เห็นถึงการขาดความเป็นธรรมอย่างชัดเจน