ปูดำปั้นหลังล้มพังที่ตรัง ประติมากรรมล้านบาทตัดสินใจปล่อยทิ้งร้าง

ประติมากรรมปูดำปั้นที่ตั้งอยู่ริมสี่แยกควนปริง อำเภอเมืองจังหวัดตรัง ซึ่งสร้างด้วยงบประมาณ 1.38 ล้านบาทต่อตัว เกิดการพังถล่มลงมา โดยเคราะห์ดีไม่มีผู้บาดเจ็บหรือเสียชีวิต

การตรวจสอบสถานที่พบว่าก้ามปูทั้งสองข้างของประติมากรรมได้หักพังและถล่มลงพื้น ภายในโครงสร้างใช้เหล็กกล่องขนาดกว้างประมาณ 4 นิ้วแต่มีความหนาเพียงไม่กี่มิลลิเมตร จุดเชื่อมต่อเหล็กกล่องมีการใช้เหล็กข้ออ้อยเชื่อม แต่สภาพแตกชำรุดเกือบทั้งหมด นอกจากนี้เหล็กมีสนิมเกาะและกัดกร่อนอย่างชัดเจน ตะแกรงไวร์เมชที่เป็นโครงยึดปูนก็ถูกสนิมกัดจนฉีกขาด ชั้นปูนคอนกรีตความหนา 4 เซนติเมตรที่ปิดทับโครงสร้างแตกร้าวและพังหลุดร่วง

ในบริเวณใกล้เคียงพบประติมากรรมต้นโกงกางซึ่งใช้งบประมาณ 560,000 บาท แม้ยังไม่พบความเสียหายในด้านโครงสร้าง แต่สภาพโดยรวมเริ่มเสื่อมโทรมและขาดการดูแลรักษา ประติมากรรมทั้งสองรายการใช้งบประมาณรวม 1.94 ล้านบาท

โครงการประติมากรรมเริ่มดำเนินการตั้งแต่ปี 2560 ในสมัยนายศิริพัฒ พัฒกุล เป็นผู้ว่าราชการจังหวัดตรัง โดยได้รับงบประมาณจากกลุ่มจังหวัดภาคใต้ฝั่งอันดามัน ภายใต้งบเพิ่มเติมประจำปีงบประมาณ 2560 จำนวน 119,617,272 บาท มีแขวงทางหลวงตรังเป็นเจ้าของโครงการ

โครงการแบ่งออกเป็น 4 โครงการย่อย ได้แก่ จุดแรกที่สี่แยกอันดามัน ต.เขากอบ อ.ห้วยยอด เป็นจุดพักผ่อนสะท้อนอัตลักษณ์ชาวภาคใต้และชาวตรัง เช่น วัวชน ไก่ชน และเรือหางโทง จุดที่สองใต้สะพานยกระดับ ต.นาตาล่วง หรือสวนศรีตรัง จุดที่สามที่สี่แยกควนปริงสะท้อนวิถีชีวิตชาวตรังจากอำเภอกันตังเกี่ยวกับประมง ป่าชายเลน และเส้นทางรถไฟ และจุดที่สี่ที่สี่แยกบ้านควน เกี่ยวกับวิถีชีวิตชนเผ่าซาไก เกาะสุกร คนทับเที่ยง รถตุ๊กตุ๊ก และกีฬาจักรยาน แต่ละจุดใช้งบประมาณเฉลี่ยเกือบ 30 ล้านบาท

วัตถุประสงค์ของโครงการคือการรองรับนักท่องเที่ยวให้แวะพักผ่อนและถ่ายภาพ ตามนโยบายของจังหวัดตรังในการส่งเสริมการท่องเที่ยว และสอดคล้องกับนโยบายกระทรวงคมนาคมที่ต้องการพัฒนาพื้นที่บริเวณจุดตัดทางแยกให้มีภูมิทัศน์สวยงาม รวมถึงช่วยป้องกันการบุกรุกพื้นที่หลวงและลดปัญหาป้ายโฆษณาเถื่อน

นายชัยวุฒิ สวัสดิรักษ์ ประธานชมรมตรังต้านโกงและรองประธานกรรมการธรรมาภิบาลจังหวัดตรัง กล่าวว่าชมรมตรังต้านโกงและสื่อมวลชนได้มีการตั้งข้อสังเกตและคัดค้านมาอย่างต่อเนื่อง เนื่องจากมองว่างบประมาณค่อนข้างสูงเกินความเหมาะสม

นายชัยวุฒิ ระบุว่าหากนำงบประมาณไปใช้เพื่อประโยชน์ด้านอื่น เช่น ช่วยเหลือกลุ่มเปราะบาง สนับสนุนอาหารกลางวันนักเรียน หรือพัฒนาด้านสาธารณสุขและโรงพยาบาล อาจเกิดประโยชน์ต่อประชาชนได้มากกว่า ทั้งนี้ในช่วงการพิจารณาโครงการมีการทักท้วงในที่ประชุมระดับจังหวัด แต่ด้วยข้อจำกัดที่ระบุว่างานประติมากรรมเป็นงานฝีมือไม่มีราคากลางที่ชัดเจน ทำให้การกำหนดราคาประเมินเป็นไปได้ยาก

ปัจจุบันเวลาผ่านไปเพียงประมาณ 9 ปี ยังไม่ถึง 10 ปีเต็ม กลับพบว่าประติมากรรมบางจุดเกิดการชำรุดและพังทลาย ทั้งที่โครงสร้างเป็นงานปูนปั้นเสริมเหล็กภายใน ถือว่าเสื่อมสภาพเร็วกว่าที่ควรจะเป็น โดยตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาแทบไม่มีการบำรุงรักษาอย่างจริงจังจากหน่วยงานที่รับผิดชอบ ทั้งการทำความสะอาด ทาสี หรือปรับปรุงสภาพ ส่งผลให้ประติมากรรมที่ควรเป็นแลนด์มาร์กของเมืองกลับมีสภาพสกปรกและทรุดโทรม

นายชัยวุฒิ กล่าวว่า "ที่ผ่านมา ชมรมตรังต้านโกงได้สะท้อนปัญหา คัดค้านและเสนอให้มีการปรับปรุงแก้ไขมาโดยตลอด จนล่าสุดเกิดเหตุประติมากรรมพังถล่มลงมา ยิ่งสะท้อนให้เห็นถึงการใช้งบประมาณที่อาจไม่คุ้มค่า และไม่สอดคล้องกับหลักธรรมาภิบาลเท่าที่ควร"

พร้อมกันนี้ได้เรียกร้องให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งเข้าตรวจสอบ ซ่อมแซม และวางแผนดูแลรักษาอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ประติมากรรมทั้ง 4 จุดซึ่งใช้งบประมาณรวมเกือบ 120 ล้านบาท มีอายุการใช้งานที่เหมาะสมและเกิดความคุ้มค่า

นายชัยวุฒิ กล่าวเพิ่มเติมว่า ในช่วงแรกหลังการก่อสร้างแล้วเสร็จ เคยมีประชาชนเดินทางไปถ่ายภาพและเช็กอินตามจุดต่างๆ อยู่บ้าง แต่ได้รับความนิยมเพียงช่วงระยะสั้น ก่อนจะกลายเป็นเพียงสิ่งปลูกสร้างริมทางที่ผู้คนมองเห็นระหว่างจอดรถติดไฟแดง แทบไม่มีการใช้ประโยชน์ในลักษณะพื้นที่พักผ่อนหรือจุดท่องเที่ยวอย่างแท้จริง อีกทั้งในบางพื้นที่เคยเกิดอุบัติเหตุจากเด็กเข้าไปวิ่งเล่นจนได้รับบาดเจ็บจากโครงสร้างที่ชำรุด จึงเห็นว่าหน่วยงานที่รับผิดชอบจำเป็นต้องให้ความสำคัญกับการดูแลรักษามากกว่านี้