9 สัญญาณเตือนมะเร็งเต้านมที่ต้องระวัง ผู้ชายก็อาจเป็นได้

สถิติที่น่ากังวล

ในประเทศไทย ทุกๆ 30 นาที จะมีผู้หญิงรับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งเต้านม และทุกๆ 2 ชั่วโมง จะมีผู้เสียชีวิตจากโรคร้ายนี้ หนึ่งคน สถิติเหล่านี้สะท้อนถึงความร้ายแรงของปัญหาสุขภาพสาธารณะ

กลไกเซลล์: เหตุใดมะเร็งเต้านมจึงเพิ่มขึ้น

ในมุมมองของการแพทย์วิถีชีวิต ปัญหาไม่ได้จบแค่การหลีกเลี่ยงอาหารไม่ดี แต่ต้องเข้าใจกลไกระดับเซลล์

ฮอร์โมนเอสโตรเจนล้น เป็นเชื้อเพลิงหลักของมะเร็งเต้านม เมื่อร่างกายมีไขมันส่วนเกิน เซลล์ไขมันจะผลิตเอนไซม์ Aromatase ซึ่งเปลี่ยนฮอร์โมนเพศชายให้กลายเป็นฮอร์โมนเพศหญิง ผลเป็นการกระตุ้นให้เต้านมแบ่งเซลล์ผิดปกติอย่างต่อเนื่อง นี่คือเหตุผลที่ผู้ชายอ้วนลงพุงก็มีความเสี่ยงเช่นกัน

ตับที่ทำงานไม่ดี ก็เป็นปัจจัยสำคัญ การดื่มแอลกอฮอล์หรือบริโภคน้ำตาลฟรุกโตสมากจนไขมันพอกตับ ทำให้ตับสูญเสียความสามารถในการกำจัดเอสโตรเจนส่วนเกิน ฮอร์โมนจึงค้างอยู่ในเลือดและกระตุ้นเต้านมอย่างต่อเนื่อง

ปัจจัยทางพันธุกรรม จากยีน BRCA1 และ BRCA2 ที่กลายพันธุ์มาจากพ่อแม่ ทำให้ร่างกายไม่สามารถซ่อมแซม DNA ที่เสียหายได้ เซลล์เต้านมจึงกลายพันธุ์เป็นมะเร็งได้ง่ายกว่าคนปกติถึง 80 เปอร์เซ็นต์

วิธีตรวจสอบตัวเอง

ควรตรวจสอบหลังจากประจำเดือนสิ้นสุดไป 5-7 วัน เมื่อเต้านมคัดตึงน้อยที่สุด

ขั้นแรก ยืนหน้ากระจก สังเกตขนาด รูปร่าง และสีของเต้านม ดูว่ามีรอยบุ๋ม รอยย่น หรือผิวหยักเหมือนเปลือกส้ม จากนั้นยกแขนขึ้นเพื่อดูว่ามีเนื้อเต้านมรั้งตามขึ้น

ขั้นที่สอง ตอนอาบน้ำ ใช้ฟองสบู่เพื่อให้คลำง่ายขึ้น ยกแขนข้างหนึ่งขึ้น ใช้ปลายนิ้วชี้ กลาง นาง คลึงเป็นวงกลมทั่วเต้านม จนถึงใต้รักแร้ (เพราะต่อมน้ำเหลืองอยู่ตรงนั้น)

ขั้นที่สาม นอนราบ เอาหมอนสอดใต้ไหล่ที่จะตรวจ ท่านี้เนื้อเต้านมแผ่แบนที่สุด คลำเป็นวงกลมโดยกดให้ลึกถึงกระดูกซี่โครง เพื่อค้นหาก้อนที่ซ่อนลึก

9 สัญญาณเตือนต้องพบแพทย์ด่วน

• ก้อนแข็งที่ขยับไม่ได้ และไม่เจ็บ (มะเร็งมักไม่เจ็บในระยะแรก)
• ผิวเต้านมบุ๋มเข้าหรือรั้งตึง เหมือนมีคนดึงจากข้างใน
• หัวนมถูกดึงรั้งให้จมลงไป
• น้ำใสหรือเลือดไหลออกจากหัวนมโดยไม่ได้บีบ
• ผิวหนังหนาตัว ขรุขระเหมือนเปลือกส้ม
• ผิวแดง คัน อักเสบ หรือผื่นที่หัวนมไม่ยอมหาย
• ขนาดเต้านมสองข้างต่างกันอย่างเห็นได้ชัดและรวดเร็ว
• คลำเจอก้อนที่บริเวณรักแร้
• เจ็บเต้านมแบบแปลกๆ ต่อเนื่องโดยไม่เกี่ยวกับประจำเดือน

การป้องกันระดับเซลล์

นอกจากการลดน้ำหนัก งดแอลกอฮอล์ และลดของหวาน มีสารสนับสนุนระดับเซลล์ที่มีงานวิจัยสนับสนุน

วิตามิน D3 กับ K2 (MK-7) เป็นฮอร์โมนต้านมะเร็งด่านแรก เมื่อวิตามิน D3 เกาะที่ตัวรับบนเซลล์เต้านม มันจะส่งคำสั่งให้เซลล์ที่เริ่มกลายพันธุ์ฆ่าตัวตาย ส่วน K2 ช่วยป้องกันแคลเซียมไม่ให้ตกตะกอนผิดที่ ทานวันละ 1 แคปซูลพร้อมอาหารที่มีไขมันดี คนไทยส่วนใหญ่หลบแดดจึงขาดวิตามินตัวนี้

มัทฉะออร์แกนิค คือใบชาเขียวแท้บดละเอียด อุดมด้วยสารต้านอนุมูลอิสระ สาร EGCG ในมัทฉะจะทำลายกระบวนการสร้างเส้นเลือดใหม่ของมะเร็ง ทำให้ก้อนมะเร็งฝ่อจากขาดอาหาร ชงกับน้ำอุณหภูมิห้องหรือน้ำอุ่น ดื่มวันละ 1-2 แก้ว โปรดห้ามใส่นมวัวหรือน้ำตาล เพราะโปรตีนจากนมจะรัดตัว EGCG ทำให้ร่างกายดูดซึมไม่ได้

ผู้ชายก็เสี่ยงได้

ผู้ชายมีโอกาสเป็นมะเร็งเต้านม 1 ใน 100 ของผู้ป่วยทั้งหมด หรือประมาณ 0.5-1 เปอร์เซ็นต์ ปัญหาใหญ่คือผู้ชายไม่รู้ตัวและปล่อยให้มะเร็งลุกลามจนเกินขั้นรักษา เพราะคิดว่าเป็นโรคของผู้หญิงเท่านั้น

ผู้ชายเสี่ยงมากขึ้นหากมีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งเต้านม มีการเปลี่ยนแปลงฮอร์โมน (เอสโตรเจนสูง) ดื่มแอลกอฮอล์มาก อ้วนเกินไป หรือได้รับรังสีบริเวณหน้าอกมาก่อน

วิธีการรักษา

การรักษามะเร็งเต้านมมีหลายแนวทาง ได้แก่ การผ่าตัดเพื่อเอาก้อนออกหรือเต้านมทั้งหมด พร้อมตรวจต่อมน้ำเหลือง ฉายแสงเพื่อทำลายเซลล์มะเร็งที่เหลือและป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำ เคมีบำบัดเพื่อทำลายเซลล์มะเร็งทั่วร่างกาย การรักษาเป้าหมายเพื่อโจมตีเฉพาะเซลล์มะเร็ง เช่น Herceptin และ Perjeta ฮอร์โมนบำบัดสำหรับมะเร็งที่มีตัวรับฮอร์โมน เช่น Tamoxifen และ Aromatase inhibitors และการดูแลสนับสนุนเพื่อจัดการผลข้างเคียงและฟื้นฟูร่างกายและจิตใจ