เกษตรกรยาสูบภาคเหนือมุ่งสนับสนุนมาตรฐานสากล พร้อมเรียกร้องรัฐปราบปรามบุหรี่ผิดกฎหมายอย่างเด็ดขาด

สมาคมผู้บ่มและผู้เพาะปลูกใบยาสูบแพร่ร่วมกับสมาคมผู้บ่มและผู้เพาะปลูกใบยาสูบไทย เครือข่ายชาวไร่ยาสูบ และศูนย์ความเป็นเลิศด้านความหลากหลายทางชีวภาพในท้องถิ่นของมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ ได้จัดการสัมมนาเชิงปฏิบัติการเพื่อให้เกษตรกรเข้าใจและปรับตัวให้สอดคล้องกับกรอบอนุสัญญาว่าด้วยการควบคุมยาสูบขององค์การอนามัยโลก โดยเน้นด้านสิ่งแวดล้อม การจัดการณ์ที่โรงแรมแพร่นครา จังหวัดแพร่

กิจกรรมดังกล่าวมีเกษตรกรผู้ปลูกใบยาสูบ นักวิชาการ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจากภาคเหนือเข้าร่วมกว่า 140 คน นางศิริวรรณ ปราศจากศัตรู สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อจากพรรคภูมิใจไทย และนายชนาธิป ศุภศิริ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดแพร่ เข้าร่วมรับฟังปัญหาและแลกเปลี่ยนความรู้เกี่ยวกับการพัฒนาการเพาะปลูก การปรับปรุงดิน พืชหมุนเวียน การรักษ์สิ่งแวดล้อม และการปรับตัวกับนโยบายควบคุมยาสูบโลก

การสัมมนาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้เกษตรกรเข้าใจผลกระทบของกรอบอนุสัญญาควบคุมยาสูบขององค์การอนามัยโลก โดยเฉพาะในด้านสิ่งแวดล้อม เพื่อเตรียมความพร้อมในการปฏิบัติตามข้อกำหนดสากลและนโยบายรัฐในอนาคต พร้อมเรียนรู้เทคนิคการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและประหยัดต้นทุนที่เป็นมิตรต่อระบบนิเวศ เพื่อยกระดับมาตรฐานใบยาสูบไทยให้สามารถแข่งขันในระดับนานาชาติ

นายปรัชญา กันทาธรรม นายกสมาคมผู้บ่มผู้เพาะปลูกและผู้ค้าใบยาสูบแพร่ เปิดเผยว่าการปลูกและบ่มใบยาสูบเป็นอาชีพที่สร้างรายได้หลักให้กับชาวแพร่และเกษตรกรภาคเหนือมาเป็นเวลานาน แต่เกษตรกรต้องเผชิญกับวิกฤตจากนโยบายภาษียาสูบที่มีอัตราสูงและซับซ้อน ซึ่งส่งผลให้ปัญหาบุหรี่เถื่อนและบุหรี่ไฟฟ้าขยายตัวเร็ว เนื่องจากราคาต่างกันมาก ทำให้กระทบต่อสินค้าถูกกฎหมายและรายได้จากโควตารับซื้อใบยาสูบที่ลดลง

"ใบยาสูบสายพันธุ์เวอร์จิเนียถือเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญของแพร่มาเกือบ 88 ปี การเติบโตของอุตสาหกรรมไม่ได้แค่สร้างงานให้แก่ผู้ปลูกและผู้บ่มใบยา แต่ยังต่อยอดเศรษฐกิจไปยังภาคธุรกิจอื่น ส่งเสริมการกระจายรายได้ไปยังชุมชน" นายปรัชญากล่าว

เขาเสริมว่าชาวไร่ยาสูบยังคงเป็นคนตัวเล็กในระบบ ได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงเชิงนโยบายและสภาวะแวดล้อมภายนอก ส่งผลให้ต้นทุนการผลิตพุ่งสูง เช่น ราคาน้ำมันและปุ๋ย ปัจจุบันพวกเขาพยายามเรียนรู้และปรับตัวด้านสิ่งแวดล้อม การจัดการทรัพยากร และมาตรฐานการผลิต เพื่อให้สามารถดำรงอาชีพได้อย่างยั่งยืน

นายปรัชญากล่าวเพิ่มเติมว่าชาวไร่ยาสูบกำลังกลายเป็นผู้รับภาระจากนโยบายภาษีและการควบคุมยาสูบที่เข้มงวด "เราต้องการให้รัฐบาลมองเห็นผลกระทบตลอดห่วงโซ่อุปทาน ตั้งแต่แปลงเพาะปลูก โรงบ่มไปจนถึงแรงงานในชุมชน นอกจากการเข้มงวดเรื่องกฎหมายแล้ว รัฐควรเร่งปราบปรามบุหรี่เถื่อนให้หมดไป มุ่งเป้าจับกุมต้นตอ และมีมาตรการช่วยเหลือชาวไร่ยาสูบที่ชัดเจนในการส่งเสริมด้านการปลูกพืชทางเลือกหรืออาชีพทดแทน รวมถึงพืชหมุนเวียน และการนำเทคโนโลยีที่ทันสมัยมาประยุกต์ใช้ในต้นทุนที่จับต้องได้และทำได้จริง"

ผู้อำนวยการศูนย์ความเป็นเลิศด้านความหลากหลายทางชีวภาพในท้องถิ่นของมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ ดร.ทัตพร กล่าวว่าเกษตรกรที่มีภูมิปัญญาท้องถิ่นจำเป็นต้องเสริมสร้างทักษะและเรียนรู้ศาสตร์และเทคโนโลยีสมัยใหม่เพื่อรับมือกับความเปลี่ยนแปลงและความท้าทาย

"หัวข้อการอบรมในวันนี้ ทั้งเรื่องการจัดการน้ำ การฟื้นฟูดิน การลดผลกระทบจากสารเคมี การปลูกพืชหมุนเวียน และการใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืน ล้วนเป็นประเด็นสำคัญที่เชื่อมโยงกับมาตรา 18 ของ WHO FCTC ซึ่งให้ความสำคัญกับการคุ้มครองสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของเกษตรกร" ดร.ทัตพรกล่าว

เครือข่ายชาวไร่ยาสูบสะท้อนว่าปัญหาบุหรี่เถื่อนยังคงเป็นความท้าทายสำคัญของอุตสาหกรรมยาสูบไทย แม้ภาครัฐจะพยายามยกระดับการปราบปรามอย่างจริงจัง แต่สถานการณ์ยังอยู่ในระดับน่ากังวล เนื่องจากการดำเนินการป้องกันและปราบปรามขาดความต่อเนื่อง

ผลการสำรวจซองบุหรี่เปล่าล่าสุดพบว่าบุหรี่ที่มิได้เสียภาษีในประเทศไทยมีสัดส่วนสูงถึง 24.9% ของตลาดทั้งหมด หรือเทียบเท่าหนึ่งในสี่ของการบริโภคในประเทศ ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อรายได้รัฐ ความเป็นธรรมทางเศรษฐกิจ และปากท้องของเกษตรกรผู้ปลูกยาสูบไทยจำนวนมาก