วันพฤหัสบดีที่ 16 กรกฎาคม 2569

ครบรอบ 43 ปี มรณกาล หลวงปู่ขาว อนาลโย พระอาจารย์ดังแห่งสายป่า

14 พฤษภาคม 2569
ครบรอบ 43 ปี มรณกาล หลวงปู่ขาว อนาลโย พระอาจารย์ดังแห่งสายป่า
ครบรอบ 43 ปี มรณกาล หลวงปู่ขาว อนาลโย พระอาจารย์ดังแห่งสายป่า

เสาร์นี้ วัดถ้ำกลองเพล ในอำเภอเมือง จังหวัดหนองบัวลำภู จะรำลึกความสิ้นพระชนม์ของหลวงปู่ขาว อนาลโย พระสงคโลกชั้นสูงที่เป็นศิษย์ยิ่งใหญ่ของหลวงปู่มั่น ภูริทัตโต บูรพาจารย์สำคัญในวงการพระป่า

หลวงปู่ขาว มีนามจริงว่า ขาว โคระถา เกิดเมื่อวันอาทิตย์ที่ 28 ธันวาคม พ.ศ.2431 ที่บ้านบ่อชะเนง ตำบลหนองแก้ว อำเภอเมือง จังหวัดอำนาจเจริญ ในครอบครัวที่ประกอบอาชีพเกษตรกรรมและพาณิชย์

ที่อายุ 20 ปี ครอบครัวจัดให้ท่านมีสถานะการแต่งงาน มีบุตรร่วมกัน 3 คน แต่ต่อมาทั้งหมดได้แยกทางกัน ด้วยนิสัยของท่านที่มุ่งมั่นและจริงจังเสมอ พร้อมกับศรัทธาอย่างลึกซึ้งต่อพระพุทธศาสนา ท่านจึงเข้ารับการบวชอุปสมบทเมื่อพ.ศ.2462 ที่อายุ 31 ปี ที่วัดโพธิ์ศรี บ้านบ่อชะเนง โดยมีพระครูพุฒิศักดิ์เป็นพระอุปัชฌาย์

ท่านทำพรรษาที่วัดโพธิ์ศรีเป็นเวลา 6 พรรษา จนกระทั่งเกิดศรัทธาในปฏิปทาของหลวงปู่มั่น ท่านจึงขอเป็นพระธรรมยุตในพ.ศ.2468 ที่อายุ 37 ปี ที่พัทธสีมาวัดโพธิสมภรณ์ จังหวัดอุดรธานี ก่อนจะทำพรรษาอยู่ที่อุดรธานีต่อเป็นเวลา 8 ปี

หลังจากนั้น ท่านเดินตามหลวงปู่มั่นไปปฏิบัติธรรมในสถานที่ต่างๆ ทั่วประเทศ นอกจากนี้ยังเคยเดินธุดงค์ร่วมกับพระมหาชนกำลังอื่นๆ เช่น หลวงปู่ฝั้น อาจาโร หลวงปู่แหวน สุจิณโณ หลวงปู่ตื้อ อจลธัมโม และหลวงปู่ชอบ ฐานสโม เป็นระยะเวลาหลายปี

ท่านสร้างบารมีอยู่ในป่าเขาเป็นเวลาสุดยาว มีประสบการณ์มากมายกับสัตว์ป่า ได้แก่ ลิง ค่าง ช้าง และเสือ มีเรื่องเล่าว่า เมื่อท่านนึกถึงช้างว่าหายหน้าไปนานไม่ผ่านมา พอถึงกลางคืน ช้างก็จะมาหาท่านที่กุฏิพักอาศัย และเมื่อช้างรู้ว่าท่านทราบตัวแล้ว ช้างก็จะกลับเข้าไปในป่า เช่นเดียวกับเมื่อท่านนึกถึงเสือ เสือก็จะมาเพ่นพ่านรอบวัดบริเวณที่ท่านพักอยู่

ท่านถือปฏิบัติวัตรได้อย่างเด็ดเดี่ยวเป็นพิเศษ โดยเฉพาะการเดินจงกรม หลังจากเสร็จพิธีบูชา ท่านจะเดินจงกรมเป็นพุทธบูชา แล้วตั้งแต่บ่ายสองโมงจนถึงสี่โมง จะเดินจงกรมถวายธรรมบูชา และเมื่อเสร็จวัตรประจำวัน ท่านจะเดินจงกรมถวายสังฆบูชาจนถึงประมาณสี่หรือห้าทุ่มก่อนเข้าที่พักสำหรับบำเพ็ญสมาธิ

ท่านออกธุดงค์เผยแผ่พระธรรมและคำสอนในสถานที่ต่างๆ มากมาย จนกระทั่งอายุ 70 ปี ท่านจึงจำพรรษาเป็นการถาวรที่วัดป่าถ้ำกลองเพล

ในช่วงปลายชีวิต ท่านประสบภาวะอาพาธติดตัวเป็นเวลา 9 ปี แต่สุขภาพจิตยังคงดีเยี่ยม มีนิสัยรื่นเริงและชอบตลก ในช่วง 3 ปีสุดท้าย นัยน์ตาของท่านมืดสนิทเนื่องจากต้อกระจก และหูเสื่อมไปเพราะหินปูนจับกระดูก แต่ท่านไม่เดือดร้อน และสามารถบอกกำหนดอายุขัยของตนเองได้

ท่านมีคำสอนว่า "ทำไมเกิดมาไม่เหมือนกันล่ะ ไม่เหมือนกันคือความประพฤติ ผู้ที่ประพฤติดี มีการรักษาศีล มีการให้ทาน มีการสดับรับฟัง ก็จะมีปัญญาดี มีการศึกษาเล่าเรียนดี อยู่ไหนก็มีแต่กรรมดี ปล่อยจิตให้ว่าง จิตก็สบาย เพราะจิตเป็นหนึ่งไม่ขุ่นมัว ไม่มีอารมณ์มาทำให้ดวงจิตหมัก ดวงจิตใส ดวงจิตขาว จิตเย็นมีแต่ความสบาย รู้เท่าสังขาร รู้เท่าความเป็นจริง จิตเราไม่หวั่นไหวต่อสิ่งใด ถึงมรณะจะมาถึง ทุกข์เวทนาเจ็บปวดจะมาถึง ก็ไม่มีความหวั่นไหว"

เมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ.2526 หลวงปู่ขาว อนาลโย ได้สิ้นพระชนม์อย่างสงบสุข ที่อายุ 95 ปี โดยเป็นพระภิกษุครบ 64 พรรษา

ในพิธีพระราชทานเพลิงเมื่อวันเสาร์ที่ 11 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2527 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เสด็จพระราชดำเนินทรงเป็นประธาน พร้อมด้วยสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง และสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

ในวันดังกล่าว วัดถ้ำกลองเพลซึ่งมีเนื้อที่หลายพันไร่ กลับกลายเป็นที่แคบแคบ เพราะประชาชนจากทั่วทุกทิศทางหลั่งไหลมารวมพิธีเป็นจำนวนมากเป็นประวัติการณ์

เปรียบเทียบตัวเลือก