สมาคมยานยนต์ 10 แห่งร้องขอมาตรการฉุกเฉิน เพื่อปกป้องการผลิตในไทย

ในการประชุมเมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม 2569 ที่ศูนย์นิทรรศการและการประชุมไบเทค บางนา สมาคมยานยนต์ไฟฟ้าไทย (EVAT) พร้อมด้วยสมาคมที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมยานยนต์และชิ้นส่วนอีก 9 แห่ง ได้ร่วมกันลงนามแถลงการณ์เสนอต่อรัฐบาล สมาชิกทั้งหมดของสมาคมเหล่านี้รวมกว่า 1,500 ราย

การรวมตัวครั้งนี้นำโดยนายสมพล ธนาดำรงศักดิ์ นายกสมาคมผู้ผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ไทย (TAPMA) นายชนินทร์ ขาวจันทร์ นายกสมาคมส่งเสริมการรับช่วงการผลิตไทย (THAI SUBCON) นายพรพิสิทธิ์ นิติสุพรรัตน์ กรรมการบริหารสมาคมแผ่นวงจรพิมพ์ไทย (THPCA) นายชัชชัย ผลมูล รองนายกสมาคมผู้ประกอบการระบบอัตโนมัติและหุ่นยนต์ไทย (TARA) นางสาวอรอนงค์ ใจเย็น นายกสมาคมไทยคอมโพสิท (TCA) นายวิโรจน์ ศิริธนาศาสตร์ นายกสมาคมอุตสาหกรรมแม่พิมพ์ไทย (TDIA) รศ.วิรุฬห์ ศรีบริรักษ์ นายกสมาคมสมองกลฝังตัวไทย (TESA) ดร.ณัฐนัย คุณานุสนธิ์ อุปนายกสมาคมเทคโนโลยีระบบกักเก็บพลังงานไทย (TESTA) และนายนิธิภูมิ พงศ์เกรียงยศ อุปนายกสมาคมอุตสาหกรรมหล่อโลหะไทย (TFA)

วิกฤตจากการเปลี่ยนผ่านสู่ยานยนต์ไฟฟ้า

แถลงการณ์ชี้ให้เห็นว่าอุตสาหกรรมยานยนต์ไทยกำลังประสบปัญหาหนักจากการเปลี่ยนผ่านไปสู่ยุค EV โดยบริษัทรถยนต์หลายแห่งเปลี่ยนกลยุทธ์ไปนำเข้ารถยนต์ไฟฟ้าสำเร็จรูป (CBU) จากจีน ภายใต้สิทธิประโยชน์ภาษี 0% แทนที่จะตั้งฐานการผลิตในประเทศไทย สถานการณ์นี้ส่งผลให้ผู้ผลิตชิ้นส่วนไทยสูญเสียคำสั่งซื้อจำนวนมาก และเกิดความเสี่ยงต่อเสถียรภาพของห่วงโซ่อุปทานทั้งระบบ

นอกจากนี้ยังมีความกังวลเกี่ยวกับอนาคตหลังจากที่มาตรการส่งเสริม EV 3.5 สิ้นสุดลงในปี 2570 เนื่องจากจะไม่มีเงื่อนไขบังคับให้ผลิตชดเชยในประเทศและไม่มีเงินอุดหนุนจากรัฐบาล ผู้ผลิตรถยนต์อาจเลือกนำเข้ารถจากจีนทั้งหมดแทนการลงทุนผลิตในไทย ซึ่งสถานการณ์นี้อาจนำไปสู่ "หน้าผาอุตสาหกรรม" ที่จะกระทบต่อการจ้างงานและเศรษฐกิจในวงกว้าง

ข้อเสนอแนวทางแก้ไข

สมาคมทั้ง 10 แห่งเรียกร้องให้รัฐบาลตัดสินใจเชิงยุทธศาสตร์ว่าไทยจะเป็นเพียง "ตลาดบริโภครถ EV ราคาถูก" หรือจะรักษาสถานะ "ฐานการผลิตยานยนต์โลก" ไว้ พร้อมขอเข้าพบนายกรัฐมนตรีเพื่อหารือแนวทางแก้ไขอย่างเร่งด่วน

ข้อเสนอ 8 มาตรการฉุกเฉินประกอบด้วย:

1. ปฏิรูปภาษีสรรพสามิตเพื่อสร้างส่วนต่างภาษีระหว่างรถนำเข้าและรถผลิตในประเทศอย่างมีนัยสำคัญ พร้อมใช้ระบบ "ลงทุนจริงแลกโควตานำเข้า"

2. ปรับเกณฑ์ Local Content และเขตปลอดอากรให้สะท้อนการใช้ชิ้นส่วนและวัตถุดิบในประเทศจริง

3. ส่งเสริมการใช้ "ชิ้นส่วนร่วม" ที่ผู้ผลิตไทยมีศักยภาพ โดยเฉพาะชิ้นส่วนมูลค่าสูง เช่น แชสซีส์ และตัวถัง

4. ปรับนโยบาย BOI เพื่อคุ้มครองผู้ประกอบการไทยและเข้มงวดการตรวจสอบหลังได้รับส่งเสริมการลงทุน

5. แก้ปัญหาต้นทุนวัตถุดิบผ่านการเจรจารัฐต่อรัฐและควบคุมการส่งออกเศษโลหะมีค่า

6. ยกระดับการตรวจสอบถิ่นกำเนิดสินค้าเพื่อป้องกันการสวมสิทธิ์ส่งออก

7. ส่งเสริมการถ่ายทอดเทคโนโลยีและเปิดช่องทางให้นักพัฒนาซอฟต์แวร์ไทยมีส่วนร่วม

8. ส่งเสริมการทดสอบในประเทศและยกระดับมาตรฐานความปลอดภัย ADAS เพื่อพัฒนาองค์ความรู้ขั้นสูงในไทย

การสนับสนุนจากผู้นำสมาคม

นายสุโรจน์ แสงสนิท นายกสมาคมยานยนต์ไฟฟ้าไทย กล่าวว่าข้อเสนอทั้งหมดไม่มีเป้าหมายกีดกันรถยนต์ไฟฟ้านำเข้าหรือทำให้ราคารถยนต์สูงขึ้น แต่ต้องการให้การแข่งขันเป็นธรรมระหว่างผู้ประกอบการที่ลงทุนจริง ผลิตจริง และใช้ชิ้นส่วนในประเทศ กับผู้ที่เน้นนำเข้ารถสำเร็จรูปโดยไม่สร้างมูลค่าเพิ่มในไทย

"มาตรการเหล่านี้ไม่ใช่การกีดกันการค้าเสรี แต่เป็นการรักษาสมดุลและปกป้องอธิปไตยทางเศรษฐกิจของชาติ เพื่อให้อุตสาหกรรมยานยนต์ไทยสามารถเปลี่ยนผ่านสู่ยุค EV ได้อย่างยั่งยืน" นายสุโรจน์ กล่าวเสริม